Trots op zijn houten ligboxenstal

Vijf jaar geleden bouwde André Wansink heel bewust een ligboxenstal met houten bovenwerk. Een imponerend bouwwerk waarin de koeien goed presteren. De bedenker is nog steeds trots op zijn stal.Aan de rand van Holten (Ov.) valt de houten ligboxenstal snel op. Bij hout gaat de gedachte snel naar een nostalgisch dierenverblijf, maar hier staat een up-to-date stal: emissiearm, mest- en melkrobot en een energieneutrale bedrijfsvoering. De zonnepanelen leveren zelfs te veel energie. Eigenaar André Wansink wil zijn heftruck, welke hij zijn mini-shovel noemt, vervangen door een elektrische._{Lees verder onder de foto.}Het houten bovenwerk van de stal is imponerend. Na 5 jaar zijn de palen en balken nog mooi schoon. - Foto's: Ronald HissinkPlannen nieuwbouwBij de plannen voor de nieuwe ligboxenstal heeft de Holtenaar niet nagedacht over gangbaar bouwen. Het bovenwerk moest in zijn ogen uit hout bestaan. Wanneer je in de stal naar boven kijkt, zie je een indrukwekkende constructie van dikke en dunnere balken. Bij de verbindingen zie je mooi de houten pennen die alles bij elkaar houden. Opvallend is hoe schoon alles er nog uitziet. Stof en spinnen zie je nauwelijks, waarop André meldt dat hij wel veel spreeuwen in de stal heeft die door de open nok en staldeuren vrij spel hebben.Wat wil je toch?Voor de bouw zocht André op internet ervaringen met houten stallen op. In Nederland is die kennis gering, in Duitsland wordt meer met hout gebouwd. Zijn zoektocht bracht hem bij Henk Bennink in het Overijsselse Marle. Hij werkt nog veel met de zogenaamde pengatverbindingen om het hout aan elkaar te koppelen. “Toen ik hem vertelde dat ik graag een stal van 20 bij 35 wilde bouwen, keek hij heel bedenkelijk. Wat wil je toch? Maar toch ging hij aan de slag en maakte een tekening. De constructeur rekende het uit en de gemeente ging akkoord”, vertelt Wansink._{Lees verder onder de foto‘s.}
André (47) en Silvia (41) Wansink hebben samen een melkveebedrijf met 60 koeien in Holten (Ov.) en 32 hectare gras en 8 hectare mais. Verder is er op het bedrijf 1 melkrobot aanwezig. Productie per koe ligt op 9.171 kilo melk (4,60% vet en 3,62% eiwit).Buitenkant van de ligboxenstal met houten bovenwerk.Douglas-hout behoeft geen onderhoudAndré zaagde alle spantpalen, gordingen en dwarsbalken en bracht die naar Bennink. Hij maakte daar alles op maat met nummering op de palen. Eenmaal terug bij Wansink werd de bovenbouw in 2 dagen op plaats gezet. Na 5 jaar staat André nog steeds glunderend naar ‘zijn’ stal te kijken. Het duurzame Douglas-hout behoeft geen onderhoud. De dikke spantpalen (30 keer 30 centimeter) zijn op poeren van een halve meter hoogte gezet. De voor- en achterwand zijn helemaal met Douglas-planken afgetimmerd, evenals de staldeuren. Om de achterwand te beschermen, is deze aan de binnenkant afgetimmerd met eiken platen. 500 liter per jaar extraDe overgang van krappe grupstal naar ruime ligboxenstal kwam de prestaties van de koeien ten goede. De eerste 4 jaar ging de productie telkens met 500 kilo per koe omhoog. Afgelopen jaar stagneerde de melkgift omdat enkele hoogproductieve koeien, die besmet waren met klebsiella, noodgedwongen werden geslacht. Die bacterie wierp al snel een smet op de nieuwe stal. “In november 2013 starten we met de melkrobot, met kerst zaten we volop in de klebsiella-problemen. Twaalf koeien opgeruimd. Oorzaak was ons eigen zaagsel uit de zagerij. Direct alle boxen leeg geschept en eerste klas strooisel erin. Maar vorig jaar sluimerde er toch weer iets. Via onderzoek kwamen er toch nog een paar dragers uit die we direct opruimden.” Het eigen zaagsel gebruikt Wansink nog wel bij het jongvee. Tot een leeftijd van een jaar lopen de dieren op een dik pak van ruim een halve meter. Ze zien er mooi schoon uit. André ervaart dat het zaagsel veel vocht opneemt._{Lees verder onder de foto‘s.}
Tot een leeftijd van een jaar staat het jongvee op een dik zaagselbed. Eén keer per 2 maanden mest Wansink de stallen uit met zijn heftruck.De mestrobot zorgt ervoor dat de loopoppervlakken schoon blijven.Wansink bouwde een split-entry om zijn vaarzen snel en goed aan de melkrobot te laten wennen.Geen weidegang meerSinds de komst van de melkrobot blijven de koeien binnen. De huiskavel van Wansink bestaat ongeveer uit opstallen en kuilplaten. Om te weiden moeten de koeien een rustig weggetje over steken. “De weidecoach vindt dat het met wildroosters mooi kan, maar 2 van die roosters kosten € 10.000. Ik hoop dat er nog een keer een andere oplossing komt”, geeft André aan. Overigens is hij wel tevreden dat de koeien altijd op stal staan. Het bespaart hem arbeid en de koeien presteren goed dankzij een constant rantsoen. Ze hebben veel ruimte en volop frisse lucht.Vakantiegangers in de stal “Alle deuren en de hoge zijwand zijn vrijwel het hele jaar open. Zo zijn onze koeien goed zichtbaar. Over die smalle weg dicht langs de voergang, komen veel vakantiegangers zo even de stal binnenlopen. Er zijn al ontzettend veel foto’s in deze stal gemaakt. Vooral koeien onder de draaiende koeborstel vinden burgers ontzettend interessant”, lacht André. Hij vertelt dat bij 2 fietstochten in voorgaande jaren ruim 2.000 en 3.500 bezoekers het bedrijf bezochten.Scherp bouwenVanuit de veehouderij heeft tot nu toe slecht 1 melkveehouder serieus interesse getoond om zijn stal na te bouwen. “Iemand uit Brabant, maar ik heb al een tijd niets meer gehoord.” André verwacht dat voor een willekeurige veehouder het houten bovenwerk wel duurder is. “Hoeveel kan ik niet zeggen, ik heb nooit een gangbare offerte aangevraagd. Maar wij konden zelf scherp bouwen door zelf te zagen en volop mee te werken. Belangrijk vind ik dat Douglas-hout keihard en duurzaam is. Het gaat lang mee en je hoeft er niets aan te doen.” Het gebruik van eigen zaagsel uit de zagerij leverde al snel problemen op met de bacterie Klebsiella. Sindsdien koopt Wansink voor de melkkoeien eerste klas zaagsel.