Tebbe’s tweede leven als hoge meststrooier

Loonwerker Lammert van Nijhuis droeg al even een specifieke wensenlijst met zich mee. Hij had zijn ideale meststrooier al hélemaal gebouwd.Een lichtgewicht universeelstrooier die zowel volvelds (over gezaaide bedden) als door aardappelruggen heen kan rijden met zo min mogelijk druk per vierkante centimeter. Dat alles stond op het wensenlijstje van Lammert van Nijhuis. - Foto's: Matthijs VerhagenVan Nijhuis, eigenaar van loonbedrijf Transmefo in Putten (Gld.), is een markante kerel met een heldere visie op het strooien van mest. Hij doet dat al 30 jaar en zag de laatste jaren, met name bij biologische akkerbouwers, een nieuwe markt ontstaan. Immers, vanwege de strenge mestnormen verschuift het strooien steeds meer naar het voorjaar. Liefst zelfs nog ná het zaaien of poten; dat geeft de hoogste benutting. Maar dat vereist een speciale strooier.Loonwerker Lammert van Nijhuis bij zijn op maat gebouwde lichte strooier. Nu pas zie je de verhoudingen. De strooier staat écht hoog. De as zit met een draaikrans aan het chassis. Samen met de elektro-hydraulische besturing is de strooier nu spoorvolgend. Dat is nodig voor het bemesten van beddenteelten en aardappelruggen. Speciaal onder biologische telers is hier vraag naar. Het wensenlijstje dat Van Nijhuis in zijn hoofd opstelde en door de jaren bijschaafde, was helder. Een lichtgewicht universeelstrooier die zowel volvelds (over gezaaide bedden) als door aardappelruggen heen kan rijden met zo min mogelijk druk per vierkante centimeter. De strooibreedte zou 30 meter moeten zijn én de strooier spoorvolgend, dus gestuurd. Als basis had hij een oude Tebbe-strooier in gedachte. Hij stapte ermee naar Arnoud van Hierden, chef werkplaats bij Schipper Mechanisatie. Al snel nam constructiemedewerker Meindert van den Pol afgelopen herfst met de snijbrander de afgeschreven strooier flink onder handen.Helemaal gestriptVan den Pol ontdeed de sloopstrooier van het onderstel. Omdat de focus niet lag op groot maar op licht, paste de grote bak niet in het plaatje. Dus hij sleep alle zijwanden eruit, en ook de bodem moest eraan geloven. Door een middensegment uit het resterende bakframe te snijden en de zijkanten weer aan elkaar te lassen ontstond een lichtere, kleinere strooier. Vervolgens vernieuwde Meindert alle zijwanden en de hele vloer, inclusief kettingen, meenemers en nestwielen. De strooiwalsen zijn recht gemaakt, en ook alle tandwielkasten kregen een revisie.De sleutelaars kwamen van verre: alleen de basis van de oude Tebbe is hergebruikt.Veel denkwerk in het onderstelToen was het onderstel aan de beurt. De wens van hoge banden vroeg om flink wat ruimte onder de bak. De mannen realiseerden die door de as omlaag te brengen. Deze is op zo’n manier aan een frame gebouwd dat de ongeremde as snel te verwisselen is. Bij de machine zijn namelijk twee assen geleverd met verschillende spoorbreedtes. Een smalle voor de brede banden, en een brede voor de cultuurwielen. Dankzij deze constructie én verschillende sets banden voor zowel trekker als strooier, kan Van Nijhuis werken met aardappel- of wortelruggen van 75 centimeter, maar ook in beddenteelten van 150 of 225 centimeter. Dan wil je ook op de korte kopakkers niet over de bedden rijden. Daarom is de asophanging met een draaikrans aan het chassis gemonteerd. Zo kan de loonwerker volledig spoorvolgend werken. De volledig elektrohydraulische aansturing hiervoor komt van een Dubex-spuit. Een gyroscoop achter op de trekker meet de stand van de strooier ten opzichte van de trekker, en stuurt de achteras aan met twee stuurcilinders. Sensoren checken de stand van de draaikrans.Door de hele as te verwisselen zet je de strooier op dubbellucht cultuurwielen.280 uur werkOm voldoende stuuruitslag te halen moesten de monteurs de aandrijving van de walsen iets omhoog zetten. De strooischijven staan iets voorover, zodat ze de mest nóg beter verspreiden. Samen met de hoogte levert dit een prachtig strooibeeld op in kippenmest. Een nieuwe dissel met hydraulische vering maakt het helemaal af.Na 280 uur constructiewerk waren verlichting, besturing en hydrauliek aan de beurt.De strooitafel is zichtbaar iets voorover gekanteld. In combinatie met de grote hoogte levert dat een maximale strooibreedte en een mooi strooibeeld op.De componenten kwamen (deels gebruikt) van andere strooiers. Na stralen en spuiten staat er een machine die technisch én optisch als nieuw is. “Een machtige klus, die eigenlijk toch wel volgens schema verliep”, blikt de chef werkplaats terug.Arnoud van Hierden (30) is chef werkplaats bij Schipper Mechanisatie in Putten. Meindert van den Pol deed het leeuwendeel van het constructiewerk aan de strooier.