‘Te nat of te droog’

Langs de A16 staan grote borden over het klimaatprobleem. Ze zijn geplaatst door een groepje akkerbouwers. Op een van de borden staat een foto van Dingeman Burgers. De tekst op zijn bord luidt: ‘Bomen en gewassen nemen CO2 op’. Volgens de West-Brabantse akkerbouwer is het eigenlijk al vijf over twaalf.Dingeman Burgers weet de datum nog precies: 12 september 1998. Hij kwam een paar jaar eerder van school en was vast van plan het ouderlijk bedrijf over te nemen. Er viel die dag meer dan 100 mm regen. Vervolgens bleef het nog weken regenen. Het waterschap was er niet op voorbereid, de boeren ook niet. Een groot deel van de oogst ging verloren. Extreem weerDie hoosbui bleek helaas geen uitzondering. Er kwamen meer van zulke jaren. Burgers noemt ze moeiteloos op: 2002, 2005, 2006, 2011, 2013 en 2015, allemaal jaren met enorme plensregens, met alle gevolgen van dien voor de gewassen op het land. Er bestaan geen gemiddelde jaren meer, zegt hij. Het is of te nat, of te droog. Hij weet zeker, hij en zijn collega’s worden keihard geconfronteerd met de effecten van de klimaatverandering. Burgers heeft een akkerbouwbedrijf in het West-Brabantse Zevenbergschen Hoek. Hij en een paar van zijn collega’s vinden dat er actie ondernomen moet worden. En wel onmiddellijk. Ze hebben borden langs de A16 gezet. De passant ziet foto’s van de boeren met korte teksten. Op het eerste bord staat ‘Het klimaat verandert nu al’, op het tweede bord ‘Onze gewassen verdrogen steeds vaker’. Vervolgens ‘Bomen en gewassen nemen CO2 op’ en tot slot ‘Boeren hebben een oplossing’.Hongersnood in Somalië en KeniaBurgers begrijpt er weinig van. Klimaat was geen item in de aanloop naar de verkiezingen. Terwijl de toekomst van de wereld op het spel staat. Hij wijst op de hongersnood in Somalië en Kenia. Miljoenen mensen dreigen te sterven. De uitstoot van klimaatgassen vindt plaats in Europa, Amerika en China. Daarom moet vooral in deze delen van de wereld actie worden ondernomen.Dingeman Burgers: “De akkerbouw heeft veel last van klimaatverandering, maar biedt ook oplossingen.” - Foto: Peter Roek‘Boeren hebben een oplossing’ staat op een van de borden. Daarmee willen de boeren niet zeggen dat de agrarische sector van alle blaam gezuiverd kan worden, zegt Burgers. “Feit is wel dat de groei van bomen en gewassen de enige manier is om CO2 vast te leggen. De sector levert dus een bijdrage aan de oplossing van het klimaatprobleem en we kunnen nog meer doen.”Spaarzaam ploegenHij noemt enkele maatregelen die hij en zijn collega’s hebben genomen. “We gaan steeds voorzichtiger met onze grond om. Spaarzaam ploegen leidt tot minder afbraak van organische stof. En we doen er alles aan om de voorraad koolstof in de bodem te vergroten. Onderwerken van vaste mest, compost en groenbemesters zorgt voor meer organische stof in de bodem en dus tot minder CO2 in de lucht.”Hij waakt ervoor om te poneren dat de akkerbouw dé oplossing is van het klimaatprobleem. Dat staat ook niet op het bord. Er is nog veel onbekend. Daarom pleit hij voor meer onderzoek. “Duidelijk moet worden wat de meest effectieve maatregelen zijn. Maar in tussentijd moeten we wel aan de gang.”Bodemleven centraalVeel gronden worden op dit moment intensief gebruikt. Burgers: “We moeten toe naar een meer evenwichtig systeem, waarbij het bodemleven centraal staat. Dan hebben we ook minder kunstmest en bestrijdingsmiddelen nodig. Goed voor het klimaat en natuurlijk ook voor de kwaliteit van het oppervlaktewater.” Het stoort hem dat de landbouw vaak als de grote boosdoener wordt gezien. Terwijl de sector veel doet om het gebruik van fossiele brandstoffen omlaag te brengen. “Op de daken van onze eigen bedrijfsgebouwen liggen 660 zonnepanelen. Daarmee zijn wij energieneutraal. Het platteland staat vol met stallen en schuren. Ideaal voor de productie van zonne-energie.”Bewustwording klimaatprobleemBij de bordenactie hebben de boeren samengewerkt met Urgenda, de organisatie die – met succes – een rechtszaak aanspande tegen de Nederlandse overheid. De rechter oordeelde dat de overheid meer moet doen voor het klimaat. Burgers is positief over de samenwerking met deze kritische club. “Er moet echt iets gebeuren. Boeren in Nederland ondervinden nu al de gevolgen van de klimaatverandering. Wij zijn de dupe, maar kunnen ook oplossingen bieden. Urgenda steunt ons. De bevolking van Nederland moet eerst bewust worden van het probleem. Onze borden dragen daar een beetje aan bij.”