Stille schaalvergroting in de akkerbouw

In de akkerbouw blijft sprake van een gestage schaalvergroting die enigszins onder de radar plaatsvindt.Het aantal akkerbouwbedrijven dat meerdere honderden hectares exploiteert, groeit zienderogen. Daaronder ook zeer gespecialiseerde met slechts een of enkele gewassen, zoals pootaardappelbedrijven.Ontwikkeling deels zichtbaar in cijfersIn de statistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is de ontwikkeling slechts deels zichtbaar. De cijfers tonen dan wel groei van de oppervlakte akkerbouw per bedrijf , maar de gemiddelden doen geen recht aan de ontwikkeling van de echte schaalgrootte anno 2021. Volgens StatLine-cijfers van het CBS was in 2000 het gemiddelde akkerbouwbedrijf 17 hectare; dat ging toen om 35.872 bedrijven met akkerbouw. In 2020 was het akkerbouwareaal gestegen naar 28 hectare per bedrijf; het aantal bedrijven was ten opzichte van 2000 bijna gehalveerd.Uienoogst in Friesland. Akkerbouwbedrijven zijn groter dan de statistiek aangeeft. - Foto: Mark PasveerKleintjes drukken het gemiddeldeOm verschillende redenen ontstaan grote akkerbouwbedrijven buiten de statistieken om. Sowieso drukken heel veel kleintjes het gemiddelde. Verder blijkt uit CBS-cijfers van begin deze maand, dat in de akkerbouw de opvolgers niet staan te trappelen. Minder dan vier op de tien akkerbouwbedrijven met een bedrijfshoofd ouder dan 55 jaar heeft een bedrijfsopvolger. Maar die ondernemer zonder opvolger blijkt niet vanzelfsprekend meteen een stopper. De grond, of alleen het aardappel- en uienland, wordt in het bouwplan van een collega opgenomen, maar feitelijk blijft het bedrijf bestaan, soms ook als het in handen komt van erfgenamen.Groei zet doorGaat die groei van het areaal dat individuele bedrijven ‘onder de ploeg hebben’ door? Ja, zeggen ingewijden in de akkerbouw. De inschatting is dat de komende tien jaar de helft of misschien wel meer van de ‘echte’ akkerbouwbedrijven verdwijnt. De grond blijft echter benut worden, al dan niet in samenwerking.