Stabiel inkomen met alleen kraamzeugen

De Zwitser Hans Greter heeft alleen kraamzeugen op zijn bedrijf. Insteken op weinig uitval en zware biggen levert extra inkomen.Onder luid geblaf schiet een 20-tal biggen naar buiten om vervolgens net zo snel terug te stuiven om te zien waarom de klep van de bungalow opengaat. Het zijn stuk voor stuk mooie lange biggen met een brede rug. Trots wijst zeugenhouder Hans Greter ernaar. “Ik streef ernaar ze rond de 30 kilo af te leveren, we voeren de lichtsten bij en houden die zo nodig een weekje langer. Een hoger aflevergewicht betekent meer geld.” Samenwerkingsverband fokbedrijvenGreter is een van de 80 varkenshouders van Schweinenring Rusterholz, een samenwerkingsverband waar fokbedrijven, dekbedrijven, kraambedrijven en mesters de fokzeugen gezamenlijk hebben. Greter heeft een zogenaamd abferkelbetrieb; de zeugen komen een week voor het biggen op stal en vertrekken na het spenen weer. Over de bungalows onder afdak is Greter goed te spreken: “Het werd afgelopen zomer nooit te warm en ’s winters houden we de temperatuur binnen goed en blijven de biggen net zo goed naar buiten komen. Het voor- en najaar zijn het lastigst, ik heb liever een paar graden vorst dan net als afgelopen jaar weken achtereen een graad of 5 met mist. Dan is het veel moeilijker om het klimaat binnen goed in de hand te houden.”_{Lees verder onder de foto‘s.}Hans Greter (61) heeft samen met zijn vrouw Angelika (58) een kraamzeugenbedrijf in Grepper (Zwitserland). Hij maakt deel uit van de schweinenring Rupromi. - Foto's: Henk RiswickBetaald voor verzorgingDe Greters kopen en verkopen de zeugen van de ‘Ring’, die ook voor de afzet van de biggen zorgt. Het biggenbedrijf koopt de zeugen tegen de geldende slachtprijs plus een drachttoeslag en transportkosten. De inkomsten komen van het verkopen van de biggen. Greter werkt al 20 jaar volgens dit systeem. Daarvoor had hij een gesloten bedrijf, maar hij wil niet meer terug: “Op deze manier heb ik meer zekerheid en een beter inkomen. Het houd me ook scherp. Als ik er in de kraamstal niet bovenop zit en een zeug die zich te veel weggeeft niet tijdig bijvoer, dan krijg ik een extra rekening. Een te magere zeug wordt op het dekbedrijf moeilijker drachtig, wat dat bedrijf dan weer geld kost.”
Het bedrijf telt 36 kraamzeugen en 700 gespeende biggenplaatsen. De zeugen komen een week voor biggen op stal en vertrekken direct na spenen.Greter draait 10 kraamrondes per jaar. Het aantal levend geboren biggen per zeug ligt op 29, het aantal gespeende biggen op 27.Tien rondes per jaarDoor scherp op de zeugen te zijn, lukt het Greter om een koppel na 5 weken in goede conditie af te leveren. Met reiniging tussendoor is hij in staat om 10 rondes per jaar te draaien. De meeste bedrijven in de ‘ring’ zitten tussen de 8 en 10 rondes.Ook bij de biggen doet Greter er alles aan om ze tegen de 30 kilo af te leveren. Tussen de twee stallen staat een weegschaal. Elke groep van 21 biggen gaat vanuit de kraamstal over de weegschaal naar een bungalow, en bij het afleveren via de weegschaal naar de vrachtwagen. Biggen die te licht naar buiten komen, krijgen naast het droogvoer ook een papje van biggenmeel en water via een aparte voerautomaat aangeboden. De biggen hebben snel door dat er wat te halen valt en klepperen regelmatig met de beugel om te zien of er al voer uitvalt. Het saldo per ronde ligt bij een biggenprijs van 5 frank (€ 4,37) per kilo rond de € 7.500. Bij wisselende biggenprijzen schommelt het saldo automatisch mee.Vrijloop in kraamhokkenIn de kraamstal zorgen 2 grote ventilatoren in de deuropeningen van de voergang voor een aangename luchtstroming over de voergang. Een noodzakelijke aankoop van afgelopen zomer, omdat de natuurlijke ventilatie van de 20 jaar oude stal het met de aanhoudende hitte onvoldoende aan kon.
Kraamzeugen mogen niet aangebonden staan. Dagelijks een hand gehakseld stro geeft de biggen afleidingsmateriaal dat staartbijten voorkomt.De biggenbungalows onder afdak. Greter is zeer te spreken over het klimaat in de uitloop. De biggen maken jaarrond volop gebruik van de uitloop.Afgelopen zomer hebben we ondanks de warmte geen enkele doodgelegen big gehadNauwelijks problemen met doodliggenDe zeugen krijgt de varkenshouder een dag of 5 voordat ze moeten biggen van een wachtbedrijf. In Zwitserland moeten kraamzeugen vrij kunnen rondlopen, alleen rond het biggen mogen ze tijdelijk vast staan. In deze stal is die mogelijkheid er niet. Door het klimaat fris te houden en de biggen een goede onderkruip te bieden, heeft Greter nauwelijks problemen met doodliggen: “In de zomer is het lastiger omdat de biggen meer door het hok heen gaan liggen en de zeug het overzicht kwijtraakt. Maar afgelopen zomer hebben we ondanks de warmte geen enkele doodgelegen big gehad, met dank aan de ventilatie.”
Stro dient vooral voor afleidingsmateriaal. Alleen bij het opzetten wordt er wat aan staarten gebeten. Door de boosdoener te verwijderen blijven de biggen goed van elkaar staarten af.De 20 jaar oude stal is natuurlijk geventileerd. De nok kan op meerdere standen open. Afgelopen zomer kocht Greter 2 ventilatoren bij omdat de natuurlijke ventilatie tekort schoot bij de langdurige hitte.De zeugen krijgen hooi bijgevoerd, de maagvulling zorgt voor rust. De dieren vreten het graag.Gehakseld stro op de vloerNu zwerven de biggen door het hele hok, maar Greters vrouw Angelika wijst op een zeug waarbij geen big te zien is; enkel een paar neuspuntjes die door de lamellen van het biggennest steken. Zo horen ze er bij te liggen, warm in het nest met de neus in de frisse lucht. Alle zeugen hebben een dunne laag gehakseld stro op de vloer. “Dat moet van de Tierschutz maar het is vooral veel werk.” Voor het biggen maken ze er een nest van en de biggen beginnen er in de eerste dagen na hun geboorte al aan te knabbelen.Met het frisse stalklimaat dé preventie tegen staartbijten, stelt Angelika. In een ruif aan de hokafscheiding krijgen de zeugen dagelijks een flinke hand hooi om te knabbelen en daar maken ze gretig gebruik van. Voor het instrooien koopt Greter jaarlijks 18 tot 20 ton stro in, tegen een prijs van omgerekend € 21 à € 22 per ton.
In de winter is er nauwelijks een big bij de zeug te zien, ze komen er alleen om te drinken. Ze liggen allemaal in het verwarmde nest, alleen de neuzen steken buiten voor frisse lucht.Net als de rest van de Rupromi-bedrijven is Greter IP-Suiss gecertificeerd. IP-Suiss stelt hoge eisen aan dierwelzijn en gezondheid. De drachtige zeugen worden tegen parvo, rota, colie en clostridium gevaccineerd. De biggen standaard met circovac.