‘Projecten kunnen doorgaan (of niet)’

Voor 312 projecten is ‘passende beoordeling’ nodig, dat wordt een aardig gezelschapsspel met PAS.De gevolgen van de uitspraak van de Raad van State over de PAS beginnen steeds duidelijker te worden. Voor landbouwers die beweiden en/of bemesten: zij moeten binnen 3 maanden een natuurvergunning aanvragen en de provincies moeten daar dan begin volgend jaar over beslissen. Ga er maar aan staan, want het gaat om alle boeren.Maar er zijn ook allerlei andere projecten waarvoor ontwikkelingsruimte was gereserveerd in de PAS. In bijlage 1 van de Regeling natuurbescherming staan maar liefst 312 projecten opgesomd. Alleen maar elektrische auto’s in Flevoland en op de Veluwe en een vliegtaks van € 400 per ticket als compensatie voor vliegveld Lelystad...Voor al die projecten geldt nu dat een zogenoemde passende beoordeling moet worden gemaakt (resultaat: toename van stikstofdepositie, anders zaten ze niet in de PAS) en dat alternatieven moeten worden onderzocht. En: gaat het om ‘dwingende redenen van groot openbaar belang’ en, zo ja: hoe kan (en moet) gecompenseerd worden. Dit levert een aardig gezelschapsspel op, bijvoorbeeld om te spelen tijdens wedstrijden op het WK vrouwenvoetbal (daar is toch niet veel aan) en de opdracht is: komt het project er door of niet? Een voorbeeld uit de regeling: vliegveld Lelystad. Alternatieven zijn Schiphol (zit trouwens zelf ook in de PAS), Eindhoven of Düsseldorf. De dwingende reden van groot openbaar belang: vakantievluchten. Dat is wel erg noodzakelijk. De compensatie: alleen maar elektrische auto’s in Flevoland en op de Veluwe en een vliegtaks van € 400 per ticket. Dwingende reden vaak al te hoge drempelNog een voorbeeld: verplaatsing van een agrarisch bedrijf in verband met realisering Natuurnetwerk Nederland (Drenthe). Alternatieven: niet verplaatsen, onteigenen. Dwingende redenen: realisatie van deze NNN (wat is dat ook alweer?). De compensatie: andere bedrijven sluiten.Dit alles levert onder familie of vrienden echt interessante discussies op. En dan zult u wel af en toe moeten benadrukken: het gaat om onze natuurgebieden van internationale betekenis, die niet teloor mogen gaan. Dus niet alles kan.Ik noem at random nog een paar projecten waar u op los kunt gaan: Floriade 2022 Almere, industrieterrein De Aam in Elst, IJzeren Rijn Antwerpen-Roergebied, kadeverlaging Scherpenkamp in Huissen, spoorverdubbeling Groningen-Leeuwarden, industrieterrein Medel in Tiel, biomassacentrale Delfzijl.En dan heb ik het nog niet eens over projecten die niet in de PAS staan, zoals de formule 1 in Zandvoort...Ik ben benieuwd of u bij al deze projecten de tweede drempel (dwingende redenen…) passeert. Ik kom eigenlijk alleen bij de doortrekking van de A15 naar de A12 tot een positief eindresultaat. Maar ik geef toe dat een persoonlijk belang daarbij een rol kan spelen. En dan heb ik het nog niet eens over projecten die niet in de PAS staan. Een voorbeeld is de formule 1 in Zandvoort. Alternatieven: Dubai. Dwingende redenen van groot openbaar belang: zeker niet het geval. Compensatie: hoeven we het niet meer over te hebben. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Ultieme compensatie (met dank aan Johan Vollenbroek): maximum snelheid op 100 kilometer per uur.Willem Bruil is hoogleraar agrarisch recht aan Rijksuniversiteit Groningen en is directeur Instituut Agrarisch Recht.