Phytophthora goed beheersbaar dankzij hittegolven

De hittegolven brandden veel phytophthora-infecties weg dit seizoen. Dat maakt de aardappelziekte goed beheersbaar, voor zowel biologische als gangbare telers. Alertheid blijft geboden, want de nachten zijn vochtig.De aardappeloogst is begonnen en phytophthora was dit seizoen goed beheersbaar dankzij het soms extreem hete en droge weer. Maar het teeltseizoen duurt tot en met de oogst. Dus waar gewassen nog aan de groei zijn, moeten telers een vinger aan de pols houden. Zeker gezien de vochtige nachten. Weinig infectiekansenDesalniettemin gaat 2019 zeker niet de boeken in als phytophthorajaar, schetst Cor Rijzebol, senior technisch expert bij Dacom Farm Intelligence. “2018 was natuurlijk een uitzonderlijk droog jaar en dat vertaalde zich naar weinig infectiekansen gedurende een groot deel van het seizoen”, recapituleert hij. “In 2019 was het ook een droog seizoen, maar met meer afwisseling. Elke maand zijn er periodes geweest met hoge infectiekansen. Ook zijn er telers die zich lieten verrassen door de relatief vroege infectiekansen in de tweede helft van mei. Er is dus zeker wel phytophthora gevonden, maar het was beheersbaar.”Stammen steeds agressieverOok Jeroen Willemse, Delphy-adviseur in Zuidwest-Nederland, ziet dat phytophthora geen urgent probleem is geweest dit seizoen. Wel neemt hij waar dat de phytophthorastammen agressiever worden. “In de korte natte periode zagen we snel uitbraken, deze zomer. Dat betekent dat je dus sneller moet terugkomen met gewasbescherming, eerder na 5 dan na 7 dagen in natte periodes.”Omdat veel middelen niet binnen een week opnieuw mogen worden toegepast, moeten telers dus afwisselen. Dat is lastiger in uitvoer en administratie. _{Lees verder onder de foto}Aardappelen beschermen tegen phytophthora. Zeker in deze vochtige nachten blijft dat noodzakelijk in een groeiend gewas. - Foto: Lex SalverdaGeen topjaar voor zetmeelIn het Noordoosten is phytophthora ook geen groot item dit seizoen, vertelt Delphy-teammanager Roelof Naber. “Door de droogte hebben we zowel weinig phytophthora als weinig aardappelen”, vat hij de situatie bondig samen. “Op veel plekken is het net zo droog als vorig jaar, dus een topjaar wordt het niet. Steeds meer telers beregenen, dat compenseert wat. We waren gewend dat het na een droog seizoen in het najaar toch wel ging regenen, maar dat blijft tegenwoordig uit. In de zetmeelaardappelteelt heb je opbrengst nodig voor een goed saldo. Als je een keer 20 ton per hectare rooit, gaat het hard. Dan kiezen telers toch steeds vaker voor een verzekeringspremie in de vorm van een haspel.” Cercospora in bieten is een groter probleem dan phytophthora in aardappelen, ziet Naber. “Die schimmel vindt die hoge temperaturen prettig. Als er wat vocht bij komt, is het gelijk gevaarlijk in dit intensieve teeltgebied.”Opbrengsten onder het gemiddeldeOver de hele linie vallen de akkerbouwopbrengsten ondergemiddeld uit, weet Naber. Maar de hoofdoogst aardappelen moet nog beginnen. “Na 1 september kan nog wel 5 ton zetmeel bijgroeien. De zetmeelrassen zijn taai, dus als de grond het toestaat dan laat je ze groeien. Het seizoen wordt verlengd. Dat betekent ook dat je de planten moet blijven beschermen tegen phytophthora. De druk is nu echter niet groot.” _{Lees verder onder de afbeelding}Overzicht van de infectiekansen over het hele seizoen, 2018 en 2019. Te zien is de score per dag voor omgeving Lelystad, op een schaal van 0-100.In bio soms spannendOok in de biologische aardappelteelt heeft de droogte en hitte phytophthora uiteraard gedempt, hoewel er best spannende periodes waren. Dat zegt Christoffel den Herder, manager biologische akkerbouw bij Delphy. “In juni zagen we na vochtig weer de eerste aantastingen, maar na de hitte was het snel weer rustig. Als het boven de 30 graden wordt, win je zo een week groei.” Ook is er duidelijk verschil tussen vatbare en weerbare rassen. “Gelukkig wordt het rassenpakket steeds groter en springen telers daar goed op in door maximaal weerbare rassen te bestellen.”De opbrengsten en kwaliteit van biologische aardappelen zijn over het algemeen goed, zegt Den Herder. “Iedereen was op z’n hoede na de droogte van vorig jaar en er is op tijd beregend om het gewas goed te laten groeien.”