Overleven met zware ingrepen

De financiële problemen in Letland zijn immens. Boeren hebben verschillende overlevingsstrategieën. De een verkoopt de melk in de stad, de ander ontslaat personeel en de derde wacht af.Afgelopen maandag ben ik op bezoek geweest bij een drietal klanten in het westen van Letland. Alle drie hebben ze een verschillende (overlevings)strategie, als je het zo kunt noemen, om als bedrijf heelhuids door de huidige moeilijke tijden heen te komen.Strategie 1: melk op de markt verkopenKlant nummer 1 heeft een modern bedrijf met 120 melkkoeien en een gemiddelde productie van 9.500 kilo per koe per lactatie. Hij levert aan de grootste melkcoöperatie van Letland. Die coöperatie heeft een betalingsachterstand van twee tot drie maanden en hanteert een melkprijs van op het moment €0,177. Verwachtte melkprijs voor april: tussen de 11,4 en 14,2 (euro)cent.
De overlevingsstrategie bij deze klant: de eigenares heeft een kleine 10 hectare landbouwgrond verkocht en daarvoor een klein koelvrachtwagentje gekocht, waarmee ze iedere dag 1.000 liter melk naar de markt brengt in de dichtstbijzijnde grote stad. Verkoopprijs: €0,50 cent per liter. Als de melkprijs werkelijk nog verder omlaag gaat, zal deze onderneemster meer grond moeten verkopen om te overleven.Strategie 2: salarisverlaging en uitstel onderhoudKlant nummer 2 heeft een kleine 150 koeien in een omgebouwde kolchoz met een gemiddelde productie van 8.000 kilo/koe/lactatie. De verwachte melkprijs in april is ook hier tussen de 11,4 en 14,2 cent.
Overlevingsstrategie: De eigenaar heeft al een gedeelte van het personeel ontslagen, salarissen verlaagd naar het wettelijke minimum (netto: €190 per maand). Aankopen en onderhoud zijn uitgesteld, omdat alle beschikbare geld nodig is om het rantsoen van de koeien op peil te houden. Verkoop van bedrijf, grond en/of melkvee is een optie. Ook melkvee in vrachtwagens laden en midden in de hoofdstad Riga voor het Ministerie van Landbouw loslaten wordt ook nog als laatste optie genoemd door deze ondernemer.Strategie 3: doorgaan met biologisch en afwachtenKlant nummer 3 heeft een biologisch bedrijf met 40 melkkoeien. Gemiddelde productie is 5.000 kilo/koe/lactatie. Melkprijs op het moment is €0,31. De nieuwe melkveestal staat half afgebouwd in het land en zal waarschijnlijk ook niet afkomen dit jaar.
De overlevingsstrategie hier: doorgaan op de manier zoals men nu bezig is en afwachten.

De komende maanden gaan we zien welke van deze bedrijven overleeft. Het klinkt naar, maar het is tegenwoordig werkelijkheid, jammer genoeg.