‘Ode aan de huiskavel’

Elk melkveebedrijf is gebaat bij een flinke huiskavel, vindt Wouter van der Weijden, directeur Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu.Zo’n kavel voorkomt veel transport en spaart zo arbeid, diesel en CO₂. Ligt de huiskavel in gras, dan geeft dat het bedrijf een groener imago dan bouwland. De voordelen van een flinke huiskavel worden groter als er wordt geweid. Die voordelen zijn bekend: een rijker landschap, meer vertrouwen bij de burger en een hogere melkprijs. Bovendien produceren bedrijven met weidegang minder ammoniak, zowel in de stal als op het land. Het Landbouw Collectief pleit zelfs voor méér weidegang om stikstofruimte te creëren. Dat is trouwens ook niet slecht voor de concurrentiepositie, want de Ierse zuivel gaat zich profileren met aanzienlijk meer weidegang.Minder nitraatuitspoelingDe veehouder zal op de beweide huiskavel vaak kiezen voor permanent grasland en dat brengt nog extra voordelen mee: minder nitraatuitspoeling en een gezondere bodem met meer bodemleven en organische stof. Dus ook meer koolstofopslag – gunstig voor het klimaat. Bovendien hoeven op permanent grasland weinig of geen herbiciden te worden gespoten rond de stal. Wel zo prettig voor de gezondheid van de koeien en de veehouder.Uiteraard gaat weidegang gepaard met beweidingsverliezen van gras, maar daar staan lagere bewaarverliezen in de kuil tegenover. Bovendien hoeft de veehouder minder te maaien en mest uit te rijden, en dat betekent nóg wat minder diesel, CO₂ en kosten.Te krappe huiskavel bij veel bedrijvenKortom, een huiskavel met weidegang kan bijdragen aan zes doelen: landschap, imago, ammoniak, klimaat, bodemkwaliteit en inkomen. Allemaal redenen om te streven naar méér weidegang. Maar ja, daarvoor is de huiskavel op veel bedrijven te krap. Dan lijkt het me volkomen terecht als overheden (provincies en rijk) daar een handje bij gaan helpen. Dat kan op vier manieren:waar bedrijven stoppen bevorderen dat vrijvallende grond beschikbaar komt voor vergroting van de huiskavel van blijvers die meer willen weiden;faciliteren van kavelruil via begeleiding en, waar nodig, subsidie;inbrengen van provinciale gronden in de kavelruil;subsidie voor aanleg of verbetering van kavelpaden.De overheid kan dan als voorwaarde stellen dat de weidegang goed is geborgd. Dat lijkt me een oplosbaar probleem.