Nieuwe app om hoesten varkens te meten

De Cough Index Calculator is een app voor de smartphone om hoesten bij varkens objectief te meten. Dierenarts Nico Wertenbroek legt uit.Hoesten is een veel voorkomend probleem bij varkens. Verschillende luchtwegenproblemen kunnen eraan ten grondslag liggen. Met de Cough Index Calculator van diergeneesmiddelenproducent Boehringer Ingelheim is het sinds kort mogelijk om hoesten bij varkens objectief te meten. De Cough Index Calculato is een simpele app voor de smartphone, die voor de besturingssystemen Android en iOS geschikt is.“Het is geen tool om een diagnose mee te stellen. Je gebruikt de applicatie vooral om te meten hoe erg het hoesten is. Aan de hand daarvan bepaal je of je de dierenarts inschakelt”, verduidelijkt varkensdierenarts Nico Wertenbroek van Boehringer Ingelheim. Hoe werkt de app?De Cough Index Calculator is recent ontwikkeld en is sinds enige maanden gratis te downloaden in de App Store van Apple en de Play Store van Google. De Engelstalige applicatie werkt eenvoudig. Na het installeren van Cough Index Calculator kun je als varkenshouder meteen aan de slag. In de afdeling meet de applicatie gedurende drie minuten de ernst van het hoesten. Vooraf dien je het aantal varkens in te voeren en moet je via je telefoon het aantal hoestpartijen aanmerken. Na het installeren van Cough Index Calculato kun je meteen aan de slag. In de afdeling meet de applicatie drie minuten de ernst van het hoesten. - Foto's: Fotopersburo DijkstraAan de hand van een formule berekent de applicatie na drie minuten meten automatisch wat het percentage hoestende varkens per minuut is. Valt deze hoestindex lager uit dan 2,5 dan wordt dat als normaal beschouwd en is er niet direct reden om tot actie over te gaan. Indien de hoestindex hoger uitvalt, is het raadzaam om contact met de dierenarts op te nemen. “Het is een hulpmiddel om dichter bij de diagnose te komen”, vertelt Nico Wertenbroek.‘Het is een hulpmiddel om dichter bij de diagnose te komen’Boehringer Ingelheim heeft de applicatie ontwikkeld op basis van Duits onderzoek van Heiko Nathues. Hij publiceert regelmatig over de bacterie Mycoplasma. Wertenbroek: “De Cough Index Calculator kan niet de reden van hoest bepalen, maar is één van de hulpmiddelen naar een diagnose. Maar het meten van hoest in de stal blijft een momentopname. Pas na een serie metingen kun je een trend ontdekken. Er wordt nog gewerkt aan een Nederlandstalige uitvoering van de applicatie.”Aan de hand van een formule berekent de app na drie minuten meten automatisch wat het percentage hoestende varkens per minuut is. Het meten van hoest in de stal is een momentopname.Hoestmonitor en kauwtouwenVolgens Wertenbroek zijn er meer initiatieven om hoesten bij varkens te meten. Zo wordt er op sommige bedrijven gebruik gemaakt van een hoestmonitor. Deze microfoon houdt 24/7 bij hoeveel er in de afdeling wordt gehoest. Verder zijn zogenoemde kauwtouwen inmiddels een beproefde manier om materiaal voor verder onderzoek te verzamelen. Ziekteverwekkers kunnen hiermee via speekselonderzoek worden opgespoord. “Met een combinatie van hulpmiddelen lukt het steeds beter om de juiste diagnose te stellen. Zo wordt de diagnostiek steeds beter en wordt het plan van aanpak succesvoller”, aldus de dierenarts.Luchtwegaandoening of stalklimaat?Een bovengemiddeld aantal hoestende varkens is een symptoom luchtwegaandoeningen zoals Mycoplasma, PRRS, griep, Circo en APP. Via serologisch onderzoek (bloedtest) kan worden nagegaan of er antistoffen van deze ziekten voorkomen in het bloed van de varkens. Wertenbroek: “Maar het duurt enkele weken voor je een stijging in de serologie kunt aantonen, terwijl je eigenlijk meteen wilt weten welke kiemen meespelen. En soms is het hoesten puur te wijten aan het klimaat, ondanks dat je bepaalde kiemen aantoont.”Bij hoestende gespeende biggen is er zelden sprake van Mycoplasma, stelt Wertenbroek. “Virussen zoals griep en PRRS komen vaak eerst. Bacteriële aandoeningen zien we vaak in een later stadium. Dit is onder andere goed aan te tonen met speekselonderzoek.”Nico Wertenbroek van Boehringer Ingelheim laat zien hoe de applicatie werkt. "Het is een hulpmiddel om dichter bij de diagnose te komen."Meer Early Warning SystemsDe Cough Index Calculator is medio juli tussen 100 en 500 keer gedownload in de Play Store. Het is nog te vroeg om gebruikerservaringen te delen, ook al heeft Wertenbroek al veel collega-dierenartsen op de applicatie geattendeerd. De data van de applicatie worden niet gedeeld met derden. Het is aan de varkenshouder wat hij met de meetgegevens doet. ‘Met sensoren die continu data verzamelen, kun je je voordeel doen’Wertenbroek verwacht dat er in de toekomst meer Early Warning Systems komen. Idealiter worden die aan elkaar gekoppeld, zodat je snel weet wat de situatie in de stal is. “Met sensoren die continu data verzamelen, kun je als varkenshouder je voordeel doen. Dagelijkse rapportjes over voer- en wateropname en hoest zeggen bijvoorbeeld veel over het klimaat en de diergezondheid. Bij afwijkende patronen kun je snel inspelen op mogelijke problemen.”Gedegen aanpak PRRSBoehringer Ingelheim heeft onlangs ook een app ontwikkeld om de risicofactoren van PRRS in kaart te brengen. Wie in de App Store of Play Store zoekt op Combat (Boehringer Ingelheim) kan de app downloaden. Wertenbroek: “Deze applicatie helpt je om de risicofactoren van PRRS en andere ziekten in kaart te brengen. Aan de hand van een vragenlijst wordt een score opgemaakt. Die laat zien wat de risico’s zijn en waar de verbeterpunten liggen. Je krijgt handvatten aangereikt voor een gedegen aanpak.”