‘Meer melkstromen met verschillende melkprijzen nodig’

Even voortborduren op de eerlijke boterham, waarover ik in mijn vorige blog schreef.Melk is een bulkproduct. Wij produceren, de RMO haalt het op en de fabriek maakt er verschillende producten van. De marge op deze zuivelproducten is zeer verschillend. Maar de geleverde melk ook. De vraag is of elke boer dat in zijn melkprijs terugvindt. Ik denk het niet. Die mening werd versterkt na het lezen van het artikel over Kaasmaker Henri Willig. Datgene wat directeur Henri Willig daarin zegt, stemde tot nadenken. Wat ook opviel was dat hij zijn boeren kende en precies wist wat soort bedrijf ze hadden, inclusief de veebezetting. Dat kan alleen bij een klein bedrijf, maar het schept wel een band. 'Kaasmaker Willig kent zijn boeren, weet wat voor bedrijf zij hebben, inclusief de veebezetting'Wat je ook niet meer tegenkomt bij grotere zuivelondernemingen, is de aandacht voor de melkprijs. Willig spiegelt zich aan de hoogste uitbetaler, zoals Cono en volgt ook de hoge extra beloning voor duurzaamheidsaspecten. Dat draagt het bedrijf uit en niet de winst, waarmee bijvoorbeeld FrieslandCampina graag goede sier maakt. 'Willig bekijkt de fosfaatwet vooral uit het oogpunt van de boer'Opvallend was dat Willig de fosfaatwet vooral bekeek vanuit het oogpunt van de boer. Hij weet van de hoed en de rand, want deze kaasmaker heeft in Katwoude (N.-H.) zelf ook nog een veehouderijbedrijf. De gevolgen van de fosfaatwet vertaalde hij richting boer en niet naar het eigen bedrijf, dat overigens wel 220 voltijdbanen oplevert. Dat krijgt er ook last van, maar daar praatte hij overheen. Het ging hem om zijn boeren, die echt grondgebonden zijn.'Stoppers zijn de komende jaren vooral boeren die nu de koeien in de wei hebben, verwacht Willig' Hij noemde een aantal interessante gevolgen van het sectorplan voor de beperking van fosfaat. Zo verwacht hij dat de stoppers in de komende jaren vooral boeren zijn, die nu de koeien in de wei hebben. Dat land gaat naar de intensieve bedrijven, die de koeien binnen houden. Veel jongvee zal volgens hem opgefokt worden in het buitenland. Gevolg: nog minder koeien in de wei.Dan kom ik bij het punt meer verschil in melkprijzen binnen de zuivelfabrieken. Er wordt nu een beetje gedaan aan weidetoeslag. Maar niet zoveel om echt meer koeien in de wei te krijgen. Cono en Bell Leerdammer zijn dan een uitzondering.Er is echter meer mogelijk. Veehouders zijn alleen te sturen via de beurs. Om de koeien in de wei te krijgen zal het verschil tussen weidemelk en gangbare melk groter moeten worden. Biologische melk bracht vorig jaar al veel meer op. Via sturing en eisen aan de veehouders kan dat zo blijven. 'Om de koeien in de wei te krijgen, moet het verschil tussen weidemelk en gangbare melk groter worden' Bewegingen als Boerengilde en Weide Weelde doen hun intrede. Met nieuwe melkstromen. Voelt FrieslandCampina zich te groot voor deze kleine initiatieven? Vele kleintjes kunnen samen ook groot zijn. Dat ondervond de Amerikaanse voedselgigant. Die zag te laat de ommezwaai in het gedrag van de consumenten. Dat betekende een forse omzetdaling. Het kwam door niet in te spelen op duurzaamheid.En waar blijft de innovatie? Er zitten in melk veel mineralen, vetten en eiwitten die mogelijk tot nieuwe producten kunnen leiden. Verhoog het budget voor onderzoek en beloon via de melkprijs boeren extra, die in de door de fabriek gewenste richting fokken, wat de samenstelling van melk betreft. 'Het is de taak van fabrieken ons product, melk, tot hogere waarde te brengen'Ik hoor u denken dat vergaderboer wartaal begint uit te slaan. Melk is immers allemaal wit en de consument wil de laagste prijs. Laat mij daar nu eens niet meer in geloven. We doen veel te weinig aan productontwikkeling. En melk lijkt wit, maar is erg verschillend van samenstelling. De fabrieken moeten proberen daar munt uit te slaan. Het is hun taak ons product tot hogere waarde brengen. En dan via verschillende melkprijzen de boer daarvoor belonen. Zodanig dat in de verre toekomst het intensieve bedrijf, met de koeien op stal, dat bulkmelk levert, ook de bulkprijs krijgt betaald.