Luxe verblijf voor oudere biggen nadert voltooiing

Mari en Martijn van Genugten bouwen een nieuwe biggenstal met veel aandacht voor gezondheid en klimaat. Ze maken een knip in de opfok.In de nieuwe stal van Mari en Martijn van Genugten zijn medewerkers van het bouwbedrijf druk bezig met het plaatsen van het ventilatieplafond. Het is amper voor te stellen, maar over amper vier weken moeten er de eerste biggen liggen. Het is nu nog één grote ruimte waar de contouren van een biggenstal met afdelingen wel zichtbaar zijn. Er komen straks vijf afdelingen met elk 520 biggen, verdeeld over 24 hokken per afdeling. In totaal dus een uitbreiding met 2.600 plaatsen.Martijn (31) en Mari (60) van Genugten hebben een bedrijf met drie locaties. De varkens worden gehouden voor het Beter Leven-concept en geleverd aan Van Rooi Meat. - Foto's: Bert JansenVarkensbedrijf Van Genugten in Best (N.-Br.).Bedrijfsinfo
3 locaties
800 zeugen
8.000 vleesvarkens
2.500 gespeende biggen bestaand
2.600 gespeende biggen in nieuwe stalTwee redenenDe uitbreiding heeft grofweg twee redenen, legt Martijn uit. Zoals op veel zeugenbedrijven is de biggenruimte de afgelopen jaren steeds voller geraakt door de stijgende productie per zeug. Daar komt bij dat de ondernemers zijn overgestapt naar productie voor het Beter Leven-concept. Daardoor moest de oppervlakte per big omhoog van 0,3 naar 0,4 vierkante meter. Ze zitten nu goed ruim in de biggenplaatsen, wat het mogelijk maakt om de biggen een week later naar de twee vleesvarkenslocaties te brengen. “Wat zwaardere biggen starten wat beter op”, is de ervaring. Bovendien is de buffer in geval van een calamiteit mooi meegenomen.Hoger niveau ventilerenHet traject voor de nieuwbouw nam zo’n vijf jaar in beslag. Tijd genoeg dus om goed over de inrichting na te denken. De biggenstal is voorzien van bolle vloer met betonnen roosters voor en gietijzer achter. Er komt een coating op voor de hygiëne en voor het gemakkelijk reinigen. Door de bolle vloer lopen slangen om te kunnen opwarmen en koelen. Dat levert al een bijdrage aan een goed klimaat en comfort, maar meer geavanceerd is de warmteterugwinning; energie uit het water van de luchtwasser wordt namelijk gebruikt om de inkomende lucht op te warmen, en in de zomer af te koelen. Zodoende ontstaat een jaarrond stabiel klimaat.
De biggenstal is nog één grote ruimte. Als de afdelingsmuren er staan, ontstaan vijf afdelingen met 520 biggen.Naast de biggenstal zit een opslagruimte (voor) en is plaats gemaakt voor toekomstige mestverwerking (achter).LuchtkwaliteitDankzij deze aanpak moet de minimumventilatie op een wat een hoger niveau in te stellen zijn, wat de luchtkwaliteit ten goede moet komen. “Het vocht moet uit de lucht”, benadrukt Martijn. Ze verwachten dat de besparing op gas en betere gezondheid en resultaten opwegen tegen de extra investering. Maar belangrijker is dat het gewoon lekker draait en plezierig werkt.Hart van de installatieIn de technische ruimte is het hart van deze installatie al te zien; warm waswater uit de luchtwasser gaat door een platenkoeler waar het de warmte afgeeft aan zuiver water in een ander circuit. Dit water wordt naar radiatoren in de luchtinlaat buiten de stal gepompt. De radiatoren geven de warmte af aan de binnenkomende lucht. De rest van de lucht komt via gestuurde kleppen binnen. Boven het plafond mengt de lucht door extra ventilatoren, waarna deze via houtwolcementplaten in de afdelingen wordt gezogen. Deze vorm van plafondventilatie bevalt de varkenshouders het beste. “In andere stallen met dat systeem zien we betere resultaten.”Knip in biggenopfokDe nieuwe stal mag dan een stukje van de bestaande stallen afliggen; er is wel een fysieke verbinding met de rest van het bedrijf. Het waswater van een luchtwasser uit de oude stal gaat namelijk ook door de warmteterugwinning. Het opgewarmde water gaat via leidingen terug naar de andere biggenstal. In die stallen worden ook de kenmerkende blauwe radiatoren in de inlaat geplaatst. Daar wordt 90% van de binnenkomende lucht opgewarmd; in de nieuwe stal is dat 30% van de lucht.
Het hart van de warmteterugwinning. Via de platenkoeler (links) geeft het waswater warmte af aan water in een ander circuit.Lucht komt door radiatoren (blauw) en stuurbare kleppen binnen. Een luchtdrukkap moet nog worden geïnstalleerd.Het opgewarmde water gaat via leidingen ook naar de bestaande stallen, om de lucht van de biggenstal te verwarmen.Knip in biggenopfokHet verschil heeft te maken met de functie van de twee stallen; de ondernemers maken namelijk een knip in de biggenopfok. De eerste weken blijven de biggen in de bestaande stal met 2.500 plaatsen. Daarna gaan ze in dezelfde samenstelling per groep naar de nieuwe biggenstal. Een belangrijke reden is de gezondheid, maar het is ook praktisch: de jongste biggen zitten onder dezelfde kap als de zeugen zodat de controle gemakkelijker is uit te voeren. HygiënesluisDeze aanpak maakt het verder mogelijk om in de stal voor de oudere biggen minder warme lucht bij in de inlaat in te mengen. Dit alles zal naar verwachting opwegen tegen de arbeid die de extra verplaatsing met zich meebrengt. De nieuwe biggenstal krijgt een eigen hygiënesluis om insleep van ziektes te voorkomen.OpslagOverigens is de biggenruimte niet het enige dat er in het nieuwe gebouw komt. Een aanzienlijk deel van de ruimte is gemaakt voor opslag van onder andere de eigen vrachtwagen. De ondernemers doen namelijk alle vervoer van biggen, varkens en mest in eigen beheer. Een ander deel is gereserveerd voor toekomstige mestverwerking. “We zitten vlakbij de verwerker van Ecoson, maar willen kijken of we de mest beter kunnen aanleveren.” Dat zal waarschijnlijk een vorm van scheiden en/of concentreren worden. Zoals het ernaar uitziet wordt dat het volgende project voor vader en zoon Van Genugten.