Legpluimveehouder: ‘Terug naar natuurlijke groei’

Volgens familie Jansen is de tijd van ongebreidelde schaalvergroting in Nederland voorgoed voorbij. Ze geloven in stapsgewijze uitbreiding van hun bedrijf en verkennen de mogelijkheden om hun stal om te bouwen voor het houden van hennen volgens het Beter Leven-keurmerk.Familie Jansen heeft een gemengd agrarisch bedrijf met zowel pluimvee als melkvee in buurtschap De Valk, een buurtschap onder Lunteren. Op het familiebedrijf is de vijfde generatie werkzaam. Herman Jansen (59): “Van oorsprong stond ons gemengde bedrijf aan de rand van Ede, maar we moesten in 1996 plaatsmaken voor de nieuwbouwwijk Kernhem. We vonden in De Valk deze boerderij met als naam Vorst-Engelen, waar we al bijna twintig jaar wonen en werken.” Zoon Eelco Jansen staat in de startblokken om het ouderlijk bedrijf over te nemen van zijn vader en moeder Belina Jansen. _{Lees verder onder de foto‘s}
Vader Herman en zoon Eelco Jansen. - Foto's: Dick van DoornProfielHerman (59) en Eelco (30) Jansen hebben in het Gelderse Lunteren een gemengd bedrijf met pluimvee en melkvee, samen met Belina Jansen (56). Het bedrijf heeft een Freiland-stal met 30.700 Super Nick-hennen en een scharrelstal met 16.000 Super Nick-hennen. Daarnaast houden ze 65 melkkoeien en 50 stuks jongvee.Overstap naar LSL-Lite-leghennenToen de familie de nieuwe boerderij betrok in 1996 werd meteen een legbatterij gebouwd voor 31.000 Lohmann Brown-leghennen, afkomstig van Verbeek Broederij en Opfok. Rond 2000 schakelde de familie om naar de Lohmann LSL-Lite-hen. Herman: “De markt voor industrie-eieren werd steeds groter en die voor bruine kooi-eieren steeds kleiner.”In 2011 werd naast de bestaande batterijstal een Freiland-stal gebouwd voor 30.700 Freiland-hennen. Dit met het oog op het aanstaande batterijverbod. In 2012 werd de batterijstal omgebouwd tot volièrestal voor 16.000 scharrelhennen. De familie koos voor het Vencomatic Bolegg Terrace-systeem, vooral vanwege het overzicht en de gebruiksvriendelijkheid van dit systeem. In dit systeem kwam de Novogen Brown-hen, de eieren gingen naar Interovo. De Novogen Brown zat drie rondes en vanaf 2015 koos de familie voor de Super Nick van Agromix. Herman: “Reden is dat we met de Novogen redelijke resultaten bleven houden en dan ook nog met veel kunst en vliegwerk. En we kregen IB en andere gezondheidsproblemen onder deze hennen.”In beide stallen zit nu de Super Nick-hen, die is bedoeld voor de productie zoveel mogelijk kilo's eieren. Familie Jansen verkoopt de eieren echter per stuk en is erg enthousiast over deze hen.Ongebreidelde groei voorbijVolgens familie Jansen is de tijd van ongebreidelde schaalvergroting in Nederland voorgoed voorbij. Herman: “We moeten wel blijven produceren wat nodig is, maar ik zeg altijd: we moeten terug naar ‘natuurlijke groei’. Dus stapsgewijs groeien. Dat soms verdubbelen of zelfs verdriedubbelen van het bedrijf in één keer is in onze ogen de grote fout in het overheidsbeleid van de afgelopen jaren.” Wij hoeven niet de hoofdprijs, maar willen wel gewoon een eerlijke prijs voor onze eierenZelf denkt de familie ondertussen na over het ombouwen van hun scharrelstal naar een scharrelstal die voldoet aan het één ster van het Beter Leven-keurmerk. Maar dan willen ze wel een voldoende hogere prijs voor hun eieren krijgen. Volgens Herman moet je als boer sowieso een goede prijs krijgen voor je product. “Wij hoeven niet de hoofdprijs, maar willen wel gewoon een eerlijke prijs voor onze eieren. Als je toch extra dingen doet, zoals nu van ons verlangd wordt, dan moet dat wel betaald worden.” Hen Super Nick is letterlijk ‘super’Bijzonder is dat de familie nu in allebei de stallen de Super Nick heeft zitten, terwijl voor consumptie-eieren eigenlijk de Nick Chick van Agromix het meest gangbaar is.“De Super Nick is eigenlijk bedoeld voor zo veel mogelijk kilo’s eieren, maar wij verkopen de eieren per stuk aan Interovo. Reden is eenvoudigweg dat de Super Nick gewoon beter bevalt. Letterlijk ‘super’ dus”, lacht Herman. “We hebben gemerkt dat eieren met wat meer gewicht ook de eierhandelaar goed uitkomt. De industrie vraagt immers ook steeds meer vrije-uitloopeieren.” Door de samenstelling van het voer houdt de familie het eigewicht onder controle. Dit gebeurt in overleg met de voerleverancier AgruniekRijnvallei.Eieren met wat meer gewicht komen ook de eierhandelaar goed uit, merkt de familie Jansen. De industrie vraagt steeds meer vrije-uitloopeieren.Ook producten moeten zo min mogelijk reizenNaast levering aan Interovo verkoopt de familie ook eieren aan huis, los op trays in een hok achter op de deel dat van buitenaf is te bereiken. Ze verkopen zo’n 1,5% van hun eieren op deze manier. ’s Zomers komen veel toeristen eieren kopen. Herman: “Vandaar dat we erover denken om een eierautomaat aan de weg te zetten en meer met onze producten aan de weg te timmeren, om zo ook het imago te verbeteren. Wij merken namelijk dat steeds meer mensen er bewust voor kiezen om producten bij de boer zelf te kopen. De coronacrisis heeft hier nog eens extra aan bijgedragen.” Volgens Herman mogen/mochten mensen minder reizen door de corona-uitbraak, maar producten moeten eigenlijk ook zo weinig mogelijk reizen, zodat ze een zo laag mogelijke footprint hebben.De familie verkoopt eieren aan huis, nu nog los op trays in een hok dat van buitenaf is te bereiken. Ze denken na over een eierautomaat aan de weg.Uitval onder hennen kan lagerDe laatste ronde zat de familie met de Super Nick op 87 weken op 410 eieren p.o.h. Het voerverbruik over de hele ronde was 53 kilo p.o.h. op 87 weken. De uitval was vrij hoog met 10% voornamelijk door darmgezondheidsproblemen, maar dat moet volgens Herman op te lossen zijn. De huidige ronde zit nu 20 weken en die beginnen goed te leggen. Speerpunt voor de familie deze ronde is dus: de darmgezondheid in de gaten houden, vooral de eerste 30 weken. Deze ronde zijn ze eveneens begonnen met periodiek driehoeksoverleg met hennenleverancier, voerleverancier en dierenarts. Herman: “Hierdoor kunnen we snel schakelen en de lijnen kort houden.” Volgens Eelco moet de Super Nick in potentie zo’n 430 eieren p.o.h. kunnen produceren. “Genetisch is deze hen daarvoor geschikt. En ook qua voerverbruik kan het nog wel scherper, want door die darmproblemen is de voeropname ook aan de hoge kant natuurlijk.”