‘Kringlooplandbouw vraagt om kringloopregelgeving’

Er is duidelijke bedrijfsspecifieke wetgeving nodig om tot kringlooplandbouw te komen.Nu de minister onlangs in haar visie heeft vastgelegd toe te willen werken naar kringlooplandbouw mag verwacht worden dat de wetgever zich daarvoor gaat inzetten. Duidelijke en ondubbelzinnige bedrijfsspecifieke wetgeving om daadwerkelijk te komen tot kringlooplandbouw; dat is wat er moet gebeuren.Door middel van pilots (uitzondering op bestaande wetgeving) wordt al enkele jaren gewerkt aan het beter sluiten van kringlopen. Helemaal nieuw is kringlooplandbouw dus zeer zeker niet.Als de minister de sector het vertrouwen geeft, ligt een sluitende kringloop binnen handbereik, zegt Rob Weverink - foto: Koos Groenewold.Stelsel van fosfaatrechtenOp dit moment werkt de sector zo goed en zo kwaad als dat gaat met het stelsel van fosfaatrechten. De omvang van het fosfaatrecht komt overeen met de forfaitaire (norm-)productie van dierlijke meststoffen door melkvee dat op 2 juli 2015 op het bedrijf werd gehouden.De forfaitaire productie wordt bepaald aan de hand van de diergebonden forfaitaire gehaltes zoals die in 2015 golden. Dit is generieke wetgeving; voor iedereen is alles gelijk. Wat hier gebeurt, is dat de berekening van de gemiddelde forfaitaire excretie wel goed overeenkomt met de werkelijke excretie voor stikstof en fosfaat, maar door de forfaitaire formule worden per individueel bedrijf lage excreties overschat en hoge excreties onderschat. Dit systeem werkt passend voor bedrijven met gemiddelde niveaus, maar stimuleert niet om kringlopen sluitend te krijgen. Door fosfaatrechten toe te kennen op basis van forfaits worden vooruitstrevende bedrijven niet beloondBedrijven die gestimuleerd en gefaciliteerd moeten worden om toe te werken naar kringlooplandbouw dienen telkens opnieuw verbeteringen toe te passen in hun mineralen- en grondstoffenbeheer. Zo komen ze tot een beter sluitende kringloop.Door fosfaatrechten (productierechten) toe te kennen op basis van forfaits worden deze vooruitstrevende bedrijven hiervoor niet beloond. Sterker nog: de bedrijven die hier minder goed (slecht) mee omgaan, worden zelfs bevoordeeld. Zij komen immers goed weg met de geldende forfaits. Om die reden moeten we inzetten op een toedeling van fosfaatrechten op basis van bedrijfsspecifieke excretie. Dit stimuleert juist het toewerken naar kringlooplandbouw door goed en verbeterd mineralenbeheer waar dan productierechten tegenover staan. Fosfaatrechten toekennen op basis van bedrijfsspecifieke excretie is voor de wetgever nogal een uitdaging - foto: Fotopersburo Dijkstra bv.Zo betrouwbaar mogelijk alternatiefFosfaatrechten toekennen op basis van bedrijfsspecifieke excretie is voor de wetgever nogal een uitdaging. Het instellen van een alternatieve methode voor forfaitaire normen is door de wetgever al wel opgenomen in de Meststoffenwet (artikel 21b lid 2). Een bekend alternatief is de KringloopWijzer. Door bedrijfsspecifieke gegevens in te voeren, wordt aan de hand van rekenregels (bijvoorbeeld) de fosfaatexcretie berekend. De Commissie Deskundigen Meststoffenwet voert op dit moment een onderzoek uit waarbij handhaafbaarheid en betrouwbaarheid van de gegevens geborgd moeten zijn.De minister is aan zet; geef de sector het vertrouwen dat zij verdient en een sluitende kringloop ligt binnen handbereikDe uitdaging ligt erin om het alternatief zo betrouwbaar mogelijk met voldoende rechtszekerheid in te richten. Hiervoor is een goede juridische verankering wel vereist.Hoe maak je een Nederlandse topsector toekomstbestendig? Dat is de vraag die voorligt en wacht op concrete invulling vanuit het ministerie. De wetgever dient te kiezen voor een gebiedsgerichte, bedrijfsspecifieke en zeker ook een duurzame en toekomstbestendige aanpak. Eentje waarbij goede en vruchtbare bodemkwaliteit, kwalitatief hoogstaand voer en mest en normaal dierenwelzijn uitgangspunten zijn. De minister is aan zet: geef de sector het vertrouwen dat zij verdient en een sluitende kringloop ligt binnen handbereik.