Is coöperatie middel of doel? (Slot)

De tien geboden voor de hedendaagse coöperatie:1. Geef meer aandacht aan de leden. Als de coöperatie geen middel meer is om het inkomen te verbeteren, verdwijnt het doel. Het wantrouwen, dat wordt aangewakkerd door de NMV, is dodelijk voor de coöperatie.
2. De coöperaties zullen steeds groter worden. Dat is ook nodig omdat alleen grote ondernemingen internationaal kunnen opereren. Echter in de schaduw van de grote zullen de kleine blijven bloeien. De nichemarkten worden steeds interessanter.
3. De coöperatieve ideologie verandert. Het is niet meer de emotie van 100 jaar geleden. Het is nu de zakelijkheid die voorop staat. Daarin past extra inspanning voor duurzaam ondernemen.
4. Het is een tijd van verandering en crisis. Het lukt met name de grote coöperaties niet daar voldoende op in te spelen. Voorbeelden zijn de ledenbladen. Ze staan vol met hetgeen de coöperaties zijn en doen. Wat ze voor de boer betekenen blijft onderbelicht. Meer empatisch gevoel richting leden zou de coöperaties sieren.
5. Breng de coöperatieve geest ook binnen de onderneming. De medewerkers weten dan weer waar ze het voor moeten doen.
6. Bestuurders zijn vaak de papegaaien van de directie. Ze moeten meer doen richting de leden en die het gevoel geven dat ze er voor hen zijn.
7. De prestatie via de prijs blijft het beste bindmiddel binnen de coöperatie. De liefde van de boer voor zijn coöperatie gaat nu vooral door zijn portemonnee.
8. De financiële stromen moeten gescheiden worden. De ene stroom is de prijs. Dat is wat de coöperatie betaalt voor bijvoorbeeld melk of vraagt voor voer. De tweede stroom is de financiering. Er is nu teveel geld in de dode hand. Dat moet veranderen.
9. Boeren moeten meedelen in het vermogen dat gevormd wordt tijdens hun lidmaatschap, terwijl het vermogen in de dode hand op naam gesteld kan worden. Het is uit de tijd dat coöperaties steeds rijker worden en boeren – soms – arm eindigen.
10. Financiering door derden met zeggenschap moet worden afgewezen.