‘Hoesten door varkens is lastig te duiden’

Tim van Sprang van Slingeland Dierenartsen doet ervaring op met de hoestmonitor. Hij denkt eind dit jaar te weten of een investering in deze techniek loont.Varkensarts Tim van Sprang zit midden in een proef met de hoestmonitor. Een apparaat dat het hoestgedrag van varkens vastlegt. Het blijkt dat het continu meten van hoestgedrag van varkens een sterke voorspellende waarde heeft voor een latere ziekte-uitbraak. Minstens zo interessant is het gegeven dat uit de index, die de hoestintensiteit weergeeft, blijkt wat het effect van de gekozen behandeling is.Wat is die voorspellende waarde?“Uit het verloop van de hoestindex blijkt dat circa 10 dagen voor de varkens zichtbaar ziek zijn, ze meer gaan hoesten. De verzorger merkt dat aanvankelijk niet. Hoesten is lastig te duiden. Zijn er een paar varkens die veel meer hoesten, of hoesten alle dieren een beetje meer? De hoestmonitor legt dit objectief vast.”En dan?“Door eerder een behandeling te starten, blijven de gevolgen van een infectie beperkt en zijn minder of zelfs geen antibiotica nodig. De varkens gaan minder heftig hoesten, blijven beter vreten, zodat het uiteindelijk minder groeidagen kost. Op het testbedrijf is ketoprofen gebruikt om de klachten van een griepinfectie te verminderen. Een combinatie van pijnstiller en ontstekingsremmer die vergelijkbaar is met ibuprofen voor mensen. Uit de index blijkt dat na de start van de therapie het hoesten een dag later is gehalveerd. Zo kan ik de varkenshouder laten zien dat de therapie werkt.”Tim van Sprang: 'Hoesten is lastig te duiden. Zijn er een paar varkens die veel meer hoesten, of hoesten alle dieren een beetje meer? De hoestmonitor legt dit objectief vast.' - Foto: Henk RiswickZijn nog meer toepassingen denkbaar?“Zeker. Bij APP of PRRS, ziekten die vaak het gevolg zijn van invloeden van buitenaf of combinaties met een andere ziekteverwekker, geeft de monitor inzicht in het moment dat het hoesten start. Dan blijkt achteraf dat meer wordt gehoest sinds de dag dat varkens zijn uitgeladen of in de nabijheid mest is uitgereden. De monitor legt vast hoe de hoest door de stal gaat en op welk moment het begint. Dat helpt bij het nemen van maatregelen voor de komende ronde varkens. Ook is door vroege diagnostiek vaak beter te achterhalen welke kiem het hoesten veroorzaakt. Dat geldt zeker bij griep. Het griepvirus is maar heel kort aantoonbaar.”Loont een investering in de monitor?“De investering is flink. Zo’n € 3.000 voor een kastje met twee microfoons. Per 200 varkens is een microfoon nodig. De eerste mestronde was vooral ervaring opdoen met de monitor. We gaan vanaf dit moment de proeven intensiveren. De diergezondheid wordt nu ook gemeten als de biggen in de stal gaan en deze blijven we monitoren verderop in het mesttraject. Samen met het hoestgedrag levert dat veel informatie op. Ik verwacht dat we daarom aan het eind van dit jaar onderbouwd kunnen uitleggen of de investering in een hoestmonitor een goede is.”