‘Goedkoopste en belangrijkste voedermiddel: water’

Velen kennen nog wel de slogan van de brandwondenstichting die tientallen jaren op de radio voorbijkwam: eerst water, de rest komt later. Die slogan gaat ook op bij varkens.Veelal krijgt voer de schuld als het niet loopt, maar bedenk wel: een varken sterft al na een kleine 2 minuten zonder lucht, kan hoogstens enkele dagen zonder water en houdt het weken vol zonder voer. Toch gaat bij analyse van tegenvallende resultaten niet snel de verdenking uit naar de goedkoopste en makkelijkst te beïnvloeden factor: de waterverstrekking. Ander voer erop is sneller het devies dan nemen van watermonsters bij enkele nippels en kranen verspreid over het bedrijf.Bij de waterverstrekking spelen zowel kwantiteit als kwaliteit. Te weinig water speelt niet vaak. Iedereen merkt het direct op als varkens het niet meer doen bij een incidenteel verstopte nippel. Maar je zult niet de eerste zeugenhouder zijn die te maken krijgt met slingerziekte bij de biggen door te weinig wateropname direct na het spenen.Leg de medewerkers het belang van gecontroleerd goed water uitStilstaand water in leidingenBij de waterkwaliteit gaat het echter regelmatig mis. Daarbij is er geen verschil tussen eigen water of dat van de waterleidingmaatschappij. Het gaat pas fout nadat het dan nog heldere, schone vocht het bedrijf in is gegaan. Stilstaand water in leidingen en lage doorstroming en opwarming in voorraadvaten zijn berucht, net als de gevolgen van medicijn- of zuurtoevoegingen.Mensenwerk is in deze alles. Leg de medewerkers het belang van gecontroleerd goed water uit. Structureel meten van het waterverbruik – denk vooral aan sensoren en automatische registratie per afdeling – biedt waardevolle info en heeft een signaalfunctie. Daarna komen pas de protocollen in beeld die veel ellende en vooral sluimerend verslechterende resultaten kunnen voorkomen. Controlelijst afvinkenBedenk goed hoe te handelen en leg dat vast: wat moet er allemaal gedaan worden rondom de watervoorziening bij opleg van een koppel en de eerste dagen erna? Want dan is het verbruik nog maar minimaal en dus de grootste kans op bederf. Hoe moeten medewerkers omgaan met bijmengingen van zuren of medicijnen? Maak dus eenvoudige lijsten voor de medewerkers wat te doen en laat het ze ook afvinken. En bedenk vooral ook dat vertrouwen goed is, maar controle nog beter. Want binnenbochten nemen is niemand vreemd, zeker niet in drukke tijden. Als je dan in het protocol ook nog eens opneemt: eenmaal per kwartaal vier monsters inzenden direct na de nippel, dan blijven grote problemen echt wel uit.