Geen nacontrole op pootgoed

De keuringsdienst NAK laat de nacontrole van pootaardappelen geheel vervallen dit najaar.Daardoor is er geen extra controle na de oogst op virusziek. Dat is nog nooit eerder gebeurd. De NAK heeft door de coronacrisis onvoldoende materiaal beschikbaar voor de PCR-testen. Telers en handelshuizen vinden het jammer dat deze concessie aan de kwaliteit van het pootgoed moet worden gedaan.Voorrang voor coronatestenDe NAK voert de nacontrole uit met een PCR-test, zegt NAK-directeur Eric Casteleijn. “Daar hebben we wegwerponderdelen voor nodig die alleen de Amerikaanse producent van de testapparatuur kan leveren. Die onderdelen worden ook gebruikt voor het testen op corona. Laboratoria die coronatesten uitvoeren, krijgen voorrang boven alle andere afnemers. Daarom zijn de onderdelen nu niet beschikbaar. We hebben in februari al geprobeerd een extra voorraad aan te leggen, maar toen was er al een tekort.”De integrale ontheffing voor de nacontrole bespaart de pootgoedtelers geldDe NAK heeft nog een kleine voorraad testonderdelen voor de PCR-test. Casteleijn: “Die gebruiken we voor de toetsen op quarantaine-organismen (zoals Meloïdogyne-aaltjes) en voor de extra eisen die derde landen stellen aan PMTV (potato mop top virus). Als er dan nog wat over is, kunnen we dat gebruiken voor vrijwillige toetsen van hoogwaardig pootgoed op erwinia. De nacontrole is geen vereiste van de EU, maar een extra kwaliteitsborging die Nederland uitvoert. Daarom heeft het vervallen van de nacontrole geen gevolgen voor de status van het uitgangsmateriaal.”De integrale ontheffing van de nacontrole geldt voor alle nacontrolegroepen en voor alle klassen pootgoed. Casteleijn: “Dat betekent dat voor virus de veldkeuring bepaalt welke klasse het pootgoed krijgt. Het verplichte onderzoek op bruinrot en ringrot gaat wel door. Daar wordt de PCR-test niet voor gebruikt.”_{Lees verder onder foto}Aardappelsap wordt op glaasjes gedruppeld zodat het kan worden onderzocht op de aanwezigheid van bruinrot of ringrot. - Foto: Mark PasveerElisa-test niet bruikbaarHet was een moeilijk besluit, zegt Casteleijn. “Het is uitvoerig besproken in de adviesraad, de vaste commissie voor pootaardappelen en het bestuur. Vóór de PCR-test gebruikten we de Elisa-test-, maar die capaciteit hebben we afgebouwd en is niet in korte tijd weer op te bouwen. De kassen zijn afgebroken, we hebben weinig Elisa-apparatuur meer en de benodigde chemicaliën ontbreken.”Casteleijn schat dat het vervallen van de nacontrole de NAK ongeveer 10% tot 15% aan inkomsten kost. “Dat kan de NAK goed opvangen met de financiële reserves. De integrale ontheffing voor de nacontrole bespaart de pootgoedtelers geld.”De nacontrole houdt in dat alle partijen pootaardappelen na de oogst door de NAK worden onderzocht op de aanwezigheid van virusziek. Dat kan alsnog leiden tot een klasseverlaging of dat het pootgoed wordt afgekeurd voor gebruik als uitgangsmateriaal. De NAK certificeert jaarlijks ruim 1 miljoen ton pootaardappelen.De #NAK kondigt aan de volledige nacontrole op #pootaardappelen uit #Nederland te schrappen in een jaar met verhoogde virusdruk? Reden : wegens Corona verlaagde capaciteit aan #PCR testen! Kan men dan nog legaal een #certificaat uitreiken ? Grote ongerustheid bij vele afnemers! pic.twitter.com/7WnqXUF8VD— Romain Cools (@romaincools) July 4, 2020Bedrijfsleven reageert zorgelijkLTO en de handelshuizen vinden het zorgelijk dat de nacontrole op pootaardappelen dit najaar vervalt. De extra controle op virusziek na de oogst is een extra borging voor de kwaliteit van het uitgangsmateriaal.

Voorzitter Peter Berghuis van de LTO-werkgroep Pootaardappelen vindt het ontbreken van de nacontrole zorgelijk. “Daar zijn we niet gelukkig mee. Vorig jaar was er een hoge virusdruk in de pootaardappelen tijdens het groeiseizoen. Ook dit jaar zien we viruszieke planten. We begrijpen het besluit van de NAK, maar het is wel zorgelijk. Het is afwachten hoe dit gaat uitpakken voor de teelt in 2021. Het kan leiden tot extra tegenvallers in de veldkeuring. De nacontrole geeft extra zekerheid over de kwaliteit van het pootgoed van rassen die gevoelig zijn voor virus.”

Agrico gaat proberen zo veel mogelijk een nacontrole uit te voeren voor het hoogwaardige pootgoed, zegt Wieger van der Werff, commercieel manager poot- en consumptieaardappelen. “Dat proberen we te doen bij de NAK als dat kan. En we hebben contact met andere laboratoria die die testen ook kunnen uitvoeren.”

Van der Werff noemt het wegvallen van de nacontrole een grote concessie aan de kwaliteit. “Het is niet goed voor de reputatie van het Nederlandse pootgoed. Maar ook andere landen met een nacontrole zullen tegen dit probleem aanlopen. Schotland kent geen nacontrole. Een voordeel is wel dat de vroege export van pootaardappelen eerder op gang kan komen.”

Ook handelshuis HZPC gaat zo veel mogelijk zelf testen uitvoeren, zegt directeur Gerard Backx. “Dat geldt dan vooral voor ons eigen uitgangsmateriaal. We moeten nog bekijken hoe veel ruimte we daar voor hebben. Het wegvallen van de nacontrole zal geen gevolgen hebben voor de export, omdat de certificering plaatsvindt volgens de veldkeuring. Maar we moeten wel zorgen dat we het vertrouwen van onze afnemers behouden.”