Franse boer heeft duidelijke keus

Zondag is de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Er staat veel op het spel voor de Franse boeren. Zoals de vraag wat de rol van Europa moet zijn.Blijven we in de Europese Unie en laten we ook het landbouwbeleid vooral Europees bepalen? Of stappen we uit de EU en de euro en voeren we verder een Frans nationaal landbouwbeleid, inclusief heffingen op voedingsproducten uit het buitenland? Dat is de keuze waar de Franse boeren zondag voor staan in de tweede en beslissende ronde van de verkiezingen voor een nieuwe president. Macron versus Le PenAan de ene kant is er de jonge Emmanuel Macron, een in net drie jaar tijd uit het niets opgekomen politieke ster die nog niet eens de tijd heeft gehad om een partij op te richten. Aan de andere kant de door de wol geverfde en met politiek grootgebrachte Marine le Pen, leider van het Front National dat te vergelijken is met de PVV. De 39-jarige Macron, vooral bekend omdat zijn vrouw Brigitte, die 25 jaar ouder is, doet voor het eerst mee en is direct al doorgedrongen tot de beslissende tweede ronde. Le Pen heeft al een aantal campagnes achter de rug en zit bovendien al jaren in het Europees Parlement en in de lokale politiek.Doorslaggevend belangIn de eerste plaats: verkiezingen voor een president zijn in Frankrijk van doorslaggevend belang. De president, op dit moment nog de socialist François Hollande, is geen ceremonieel figuur maar feitelijk leider van de regering. Hij benoemt zelf de premier en alle ministers en bepaalt in grote lijnen het beleid. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat de huidige bewindslieden, inclusief Stéphane le Foll van landbouw, volgende week met de president mee opstappen. Hun partij, de Parti Socialiste, is twee weken geleden niet eens tot de tweede ronde doorgedrongen en zal dus in ieder geval niet de nieuwe regering leveren. Een man en vrouw passeren de verkiezingsposters met Emmanuel Macron (L) en Marine Le Pen. Foto: AFPIn die tweede ronde is Macron de gedoodverfde favoriet. Om maar te voorkomen dat Le Pen aan de macht zou komen, hebben vrijwel alle leiders van de andere partijen geadviseerd op Macron te stemmen. Daarmee zou dan een jonge man, die weliswaar een frisse wind laat waaien maar toch ook veel van de gevestigde orde meebrengt, president worden. Macron heeft de bekende ‘school der machtigen’ ENA gevolgd, is daarna lange tijd zakenbankier geweest en werd vijf jaar geleden door Hollande benoemd tot secretaris van zijn kabinet. In 2014 werd hij minister voor economische zaken waar hij na twee jaar mee stopte om zijn eigen politieke beweging En Marche! op te richten. Macron belooft landbouw € 5 miljardMacron is weliswaar overtuigd Europeaan en redelijk liberaal, maar blijft wel een echt Franse politicus met een voorkeur voor staatsinmenging en veel regelen van bovenaf, iets wat goed valt bij veel boeren in zijn land. “De Franse landbouw voedt ons, transformeert ons platteland en is ook een grote economische troef voor ons land. Daarom is het één van de prioriteiten in mijn investeringsplannen. De komende vijf jaar wil ik € 5 miljard besteden om de boeren te helpen bij het moderniseren van hun bedrijven en de vele problemen die ze tegenkomen het hoofd te bieden.” ‘We moeten eens ophouden met het altijd indelen van de landbouw naar de productiemethode’Hij vindt ook dat er ruimte moet zijn voor verschillende soorten boerenbedrijven: ‘’We moeten eens ophouden met het altijd indelen van de landbouw naar de productiemethode. Agrarische bedrijven die concurrerend willen zijn en zich op de export richten, moeten net zo goed kunnen bestaan als collega’s die kiezen voor een circuit court.” Die laatste Franse term duidt op boeren en tuinders die vooral in de eigen plaats of regio actief willen zijn. Macron denkt verder dat agrariërs ook sterk kunnen profiteren van de vergaande liberalisering van de dichtgeslibde arbeidsmarkt, die een kernpunt van zijn programma vormt. Le Pen en Macron voor de start van een debat dat zij op 3 mei voerden. Foto: AFP35% boeren stemt Le PenMaar er zijn ook veel boeren die op de koers van Le Pen zitten. Een opinie-onderzoek voor de eerste verkiezingsronde liet bijvoorbeeld zien dat 35% van de boeren voor het Front National zou stemmen. Le Pen pleit vooral voor een ‘patriottische’ economie en landbouw zonder euro en zonder EU, maar met wel hoge beschermingen rond de Franse boer en tuinder. Dat soort kreten valt vooral goed in de duizenden vaak verwaarloosde dorpen en stadjes op het uitgestrekte platteland waar veel boeren en tuinders een minimaal bestaan leiden en daarvoor vaak de buitenlandse concurrenten de schuld geven. Zij rijden vanuit een krakkemikkige boerderij vaak nog altijd rond in een twintig jaar oude trekker om hun stukje grond of dieren te verzorgen en eten vooral groente en aardappelen uit de eigen moestuin.Voor of tegen EuropaLe Pen zet dat alles af tegen de EU: “We zeggen nu al jaren dat we de ideeën en idealen van de EU verwerpen. In het begin wilden de boeren daar niets van horen. Maar we zien elk jaar weer dat er meer mensen op andere gedachten komen wat de EU betreft. Velen geloven niet meer in de fabel dat de EU haar leven gaat beteren en serieus gaat nemen wat ze altijd heeft genegeerd. We zijn op een moment aangeland waarin de Unie veel landen in gijzeling houdt. Als ze bijvoorbeeld over een handelsakkoord onderhandelen, dan zie ik niet wat daarvan het voordeel voor de Franse boer is.”Le Pen stelt daarom een nationaal landbouwbeleid voor, waarin de familieboerderij centraal staat. “We moeten eens ophouden in hectares te denken, maar het hebben over een boer die zijn productie en productiemethode zelf beheerst. Wij in Frankrijk hebben een historie. Onze diversiteit, onze kwaliteit op het gebied van de landbouw en de voeding zijn algemeen erkend. Dat geldt zeker niet voor elk land, inclusief Duitsland. Wij staan aan de top, vele landen benijden ons daarom. De toekomst is nationaal, maar dat betekent niet dat het ook niet commercieel kan zijn.”Bijna een half miljoen bedrijvenFrankrijk telde begin vorig jaar 474.000 agrarische bedrijven waar, naast de boeren en boerinnen, in totaal 922.000 mensen werken. Het is met 19 miljoen runderen – waarvan 3,7 miljoen melkkoeien – het grootste rundveeland binnen de EU en het staat op de vijfde plaats in de wereld wat granen betreft. Frankrijk neemt daarmee in z’n eentje 19% van de totale agrarische productie in de EU voor zijn rekening. De Franse boeren ontvingen € 7,78 miljard aan toeslagrechten uit de EU, ruim voor Duitsland en Spanje met elk € 5,1 miljard, terwijl ons land € 805 miljoen ontving (cijfers 2014).