Dubbeldoelkip als alternatief voor meer welzijn

De dubbeldoelkip is theoretisch een interessant alternatief voor het doden van eendagshaantjes van legrassen. Een Duitse universiteit onderzocht de haalbaarheid. Een meerwaarde van 2,19 eurocent per ei is nodig en afzet voor de haantjes is een must, concluderen zij.Onderzoekers van de Universiteit voor dierenartsen in Hannover (TiHo) hebben tijdens een 3,5 jarig project, ‘Integhof’, onderzocht of met een dubbeldoelras, het welzijn en de diergezondheid van de kippen in de leghennenhouderij te verbeteren is. Met een beter welzijn wordt ook bedoeld dat het doden van mannelijke eendagskuikens vermeden kan worden. Daarnaast is er in het onderzoek ook aandacht besteed aan de acceptatie door de consument. Is de consument bijvoorbeeld bereid om de producten te kopen en hier meer voor te betalen? En is het economisch haalbaar voor de pluimveehouder?Positief over mogelijkhedenTiHo-onderzoeker en professor Silke Rautenschlein is positief over de mogelijkheden van een dubbeldoelkip en de resultaten van het onderzoek. Tegelijkertijd geeft zij ook aan dat in de huidige eiermarkt, waarin hoge legpercentages noodzakelijk zijn, een dubbeldoelkip niet past.Voor de proef worden de haantjes van het dubbeldoelras als eendagskuiken opgezet en afgemest. - Foto's: Stiftung Tierärztliche Hochschule HannoverPolitieke drukEen oplossing voor het doden van eendagskuikens is echter wel nodig. Het doden van haantjes staat politiek sterk onder druk in West-Europa, en zeker in Duitsland. Op termijn zal dit maatschappelijk gezien niet meer houdbaar zijn. Innovaties op dit gebied, zoals de geslachtsbepaling in broedeieren, zijn volop in ontwikkeling en worden momenteel in de praktijk getest. Dit lijken veelbelovende technieken. Een alternatieve methode is het houden van dubbeldoelkippen. Bij dubbeldoelkippen worden de hennen voor de leg ingezet en de haantjes voor het vlees. Niet alleen om geen eendagskuikens meer te hoeven doden, maar ook als alternatief om tot een beter welzijn van de huidige hoogproductieve leg- en vleeskippen te komen.Moderne dubbeldoelrassenTijdens het Duitse onderzoek werden de hennen van het dubbeldoelras Lohmann Dual ingezet. Voor de eierproductie is er vergeleken met de gangbare hennen van het ras Lohmann Brown Plus. Voor de vleesproductie is vergeleken met vleeskuikenras Ros 308 en met de hanen van het reguliere leghennenras. Er is bewust gekozen voor een van de moderne dubbeldoelrassen. Er zijn ook veel oude kippenrassen die zeer geschikt zijn als dubbeldoelkip, maar die in de huidige hoge productie-eisen van eieren niet mee kunnen komen. Bij de moderne dubbeldoelkippen is het verschil kleiner, maar nog steeds aanwezig. ResultatenDe reguliere leghen had een jaarlijkse gemiddelde productie van 315 eieren, de dubbeldoelleghen in dit onderzoek produceerde gemiddeld vijftig eieren minder per jaar. Ook de grootte van het ei en het gemiddelde gewicht per ei lag bij het dubbeldoelras lager. Het verschil in ei- en vleesproductie leidde in totaal tot een economisch verschil van € 6,50 per dierplaats per jaar ten gunste van de reguliere kippen. Dit resulteert in een van de conclusies van het onderzoek dat eieren van de dubbeldoelhennen 2,19 eurocent per ei meer moeten opbrengen ten opzichte van de ‘normale’ eierprijs om het houden van dubbeldoel kippen economisch haalbaar te laten zijn.Dubbeldoel heeft minder eiwitDe lagere eiproductie kan wel deels worden gecompenseerd doordat de dubbeldoelhen minder gevoelig is voor infecties, ook de helft minder uitval vertoonde en daarnaast door aangepast, goedkoper of minder voer. De dubbeldoelhennen vervetten te veel bij een conventioneel voer en hebben een vezelrijk voer nodig met minder voedingswaarde.De dubbeldoelhennen. Zij leggen ongeveer vijftig eieren minder per jaar dan gangbare leghennen, maar zijn wel weerbaarder voor ziektes en makkelijker in de omgang.Ook de dubbeldoelhanen hebben in vergelijking met vleeskuikens een lagere eiwitbehoefte, waardoor de voerkosten omlaag gaan en hiermee gedeeltelijk de lagere eierproductie gecompenseerd wordt. De dubbeldoelhanen groeien wel langzamer dan een regulier vleeskuiken en moeten langer gehouden worden om tot de gewenste 2 kilo slachtgewicht te komen. Reguliere vleeskuikens zijn met 32 dagen rond de 2 kilo, de dubbeldoelhaan doet er ongeveer twee keer zo lang over om het gewenste gewicht te behalen. Ook het slachten van de dubbeldoelhaan vergt een aanpassing en kan niet in een slachthuis voor vleeskuikens verwerkt worden. Door de afwijkende bouw van de hanen moeten de dubbeldoelkippen in een slachterij voor leghennen verwerkt worden. In vergelijk met de reguliere haan groeiden de dubbeldoelhanen wel een stuk meer. Na 63 dagen wogen de reguliere hanen 1.301 gram en de dubbeldoelhanen 1.996 gram met beide een gelijke voederconversie. Dubbeldoelkip is vriendelijkerDe omgang met de kippen wijkt ook af, bleek tijdens het project. De hennen en hanen van het dubbeldoelras gedroegen zich duidelijk rustiger en waren makkelijker in de omgang ten opzichte van een regulier leghennenras. De dubbeldoelhanen waren duidelijk mobieler dan de vleeskuikens. Wat daarnaast opviel, is dat de dubbeldoelhennen tot het einde van de legperiode vrijwel volledig in de veren bleven. Dit was niet het geval bij de controlegroep van reguliere leghennen.De hanen. Bij het houden van dubbeldoelkippen hoeven de haantjes niet meer gedood te worden na uitkomst. Het vermarkten van het vlees is nog een uitdaging.Uitvalpercentage gunstigerOok het uitvalpercentage blijkt gunstiger te zijn bij de dubbeldoelkippen. Tijdens het onderzoek zijn er in totaal drie ronden met dubbeldoelhanen geproduceerd met gemiddeld 2.000 dieren. In de eerste ronde was de uitval 1,5% tijdens een mestperiode van 75 dagen. In de tweede ronde zijn de hanen 63 dagen gehouden en was de uitval 1,2% en in de derde ronde lag de uitval op 1,7% bij een mestperiode van 64 dagen. Het uitvalspercentage van de reguliere kippen, de hanen van de Lohmann Brown Plus lag bij dezelfde mestperiode op 1,7 tot 2,8%, duidelijk hoger dan de dubbeldoelhanen.ConsumentenonderzoekIn een online onderzoek onder 1.500 consumenten blijkt dat 25% van de ondervraagden bereid is om meer te betalen voor eieren, geproduceerd met meer welzijn. En ongeveer 16% van de ondervraagden geeft aan dat ze bereid zijn om vlees van de dubbeldoelhanen te kopen. Om het vlees van dubbeldoelhanen grootschalig te vermarkten is er echter meer onderzoek en marketing noodzakelijk. Waarschijnlijk zal het eenvoudiger zijn om eieren van dubbeldoelkippen te vermarkten dan het vlees, concluderen de wetenschappers. De resultaten van het onderzoek zijn ook erg afhankelijk van de legpercentages van de kippen en hierdoor is een vervolgonderzoek met een groter aantal dieren wenselijk. Daarnaast is het nog onzeker hoeveel invloed de innovaties op het gebied van geslachtsbepaling in het ei hebben op de afzetkansen van de producten van de dubbeldoelkip.