Droog voorjaar tekent groeiseizoen

Teeltjaar 2020 begon nat, daarna werd het extreem droog. De mate waarin telers erin slaagden hun gewassen aan de gang te krijgen, is erg bepalend voor de uiteindelijke opbrengst.De oogstomstandigheden zijn dit jaar vrij normaal. De graanoogst is goed verlopen met voldoende dorsbare dagen, een enkele keer moesten telers de oogst even uitstellen vanwege regen. De uien komen mooi binnen, aanvankelijk was het in het Noorden te nat om te rooien, terwijl telers in het Zuiden graag wat regen hadden gehad om rooibeschadiging te voorkomen.Datzelfde speelt ook bij de aardappeloogst. In het Noorden konden telers de eerste weken van september vlot oogsten, terwijl telers in het Zuidwesten soms eerst moesten beregenen om hun aardappelen zonder beschadigingen te kunnen rooien.Jensma Agro in Westhoek (Fr.) oogst in de schemering met hun nieuwe Grimme rupsrooier een perceel pootaardappelen. In het noorden van het land zijn de oogstomstandigheden uitstekend. - Foto: Mark PasveerWisselende opbrengsten in diverse gewassenGraanHet extreem droge voorjaar resulteerde in sterk wisselende graanopbrengsten, van topresultaat in vroeg gezaaide wintergranen tot verpieterd zomergraan. Collecteurs schatten de wintertarwe-opbrengst dit jaar op gemiddeld krap 9 ton per hectare, terwijl vorig jaar ruim 10 ton per hectare gerealiseerd is.AardappelenBij de aardappelen worden geen topopbrengsten gehaald, de kwaliteit lijkt echter wel goed. Het poten kwam wat laat op gang en frezen hebben overuren gedraaid om een enigszins acceptabel pootbed te maken. Ook hier grote onderlinge verschillen. De grote gemene deler onder de aardappeltelers is de zorg over de prijsvorming vanwege de coronacrisis.UienOok bij uien heeft de droogte van het voorjaar grote invloed op het resultaat. Vooral op zwaardere gronden was de start matig. Dat leidde tot wegvallen van planten en meerwassigheid. Uienvlieg gaf plaatselijk schade, trips wisten telers in de hand te houden. De kiemremming is doorgaans goed gelukt. De zaaiuienopbrengst komt onder het meerjarig gemiddelde van 50 ton uit. De spreiding is echter enorm, globaal van 35 tot 90 ton per hectare.Bekijk ook: Goede uien met bovengemiddelde tonnenWortelgewassenNa een bizarre start lijken bieten, cichorei en peen nog redelijke opbrengsten te geven, maar dan moeten ze nog wel de tijd krijgen om bij te groeien. Cosun startte de bietencampagne daarom later op en Sensus startte de cichoreicampagne op halve capaciteit.Voorjaar 2020 zacht, zeer droog en zonnigTeeltjaar 2020 begon uitzonderlijk zacht en nat. In februari viel 147 millimeter water tegen 55 normaal. Tot half maart bleef het wisselvallig weer, daarna werd het droog en bleef het droog. In de lentemaanden maart, april en mei viel maar 77 millimeter water tegenover 172 millimeter normaal, het meeste van dit water viel de eerste helft van maart. April en mei waren met respectievelijk 11 en 15 millimeter zeer droog.KNMI omschrijft het voorjaar als vrij zacht, zeer droog en record zonnig. April was, met 11,1 graden dit jaar tegen 9,2 graden normaal, zeer zacht. Mei was normaal. In de eerste helft van mei heeft het plaatselijk nog gevroren. Met gemiddeld over 805 uren zon tegen 517 uren normaal was het de zonnigste lente sinds het begin van de metingen in 1901.De zomermaanden waren volgens KNMI zeer warm en zeer zonnig, maar wel met een gemiddeld normale hoeveelheid neerslag. De gemiddelde temperatuur was 18,3 graden tegen normaal 17,0 graden. Vooral augustus was warm, met een hittegolf die liep vanaf 5 tot en met 17 augustus.De hoeveelheid neerslag was met gemiddeld 224 millimeter over het land vrijwel gelijk aan het langjarige gemiddelde van 225 millimeter. Door het buiige karakter was de neerslag grillig over het land verdeeld. De meeste neerslag viel in De Kooij bij Den Helder (N.-H.), 310 millimeter, bijna 120 millimeter meer dan daar normaal in de zomer valt. In het Oosten en Zuidoosten bleef het droog. In Arcen bij Venlo (L.) viel in de zomer slechts 89 millimeter water.GrassenDe graszaadopbrengsten blijven achter bij het vijfjarig gemiddelde. Veldbeemd en roodzwenk laten sterk wisselende opbrengsten zien die 10 tot 15% achterblijven. Engels raaigras blijft 2 tot 3% achter, maar wel met grote uitschieters naar boven en beneden.IndustriegroenteVoor industriegroentetelers is het seizoen ook geen hoogvlieger. De opbrengsten wisselen per regio en gewas. Vroege voorjaarsteelten deden het goed. Naarmate de warmte en droogte in het voorjaar aanhielden, werd het lastiger. Telers hebben veel beregend om hun gewassen in de benen te houden.Hakselen van gras in Drempt (Gld.). Veehouders in het Oosten missen een snede. - Foto: Henk RiswickVoedergewassenDe droogte en warmte dit jaar kosten ruwvoeropbrengst, maar niet zoveel als de afgelopen twee jaar. De variatie in opbrengst en kwaliteit is wel groot. Gemiddeld is de schade minder groot dan in 2018 en 2019. Maar op zandgronden waar weinig neerslag is gevallen, missen veehouders toch één snede gras en een deel van de maisopbrengst. De voorjaars- en zomerkuilen missen eiwit. In het grootste deel van het land zijn maiskolven goed ontwikkeld, waardoor de kwaliteit gemiddeld mee gaat vallen.Saldoberekening in Boerderij-magazineEen saldoberekening is een goede methode om gewassen financieel met elkaar te vergelijken, ook door de jaren heen.Spruitenoogst. Eigen arbeid valt strikt genomen buiten een saldoberekening; de kosten voor ingehuurde arbeid tellen wel mee in de saldoberekening. - Foto: Henk RiswickKort gezegd is een saldo: bruto geldopbrengst (kilo’s × prijs per kilo) minus toegerekende kosten. Die kosten zijn direct toe te rekenen aan een gewas en variëren evenredig met het areaal, zoals de kosten voor bemesting en gewasbeschermingsmiddelen. Kosten voor gebouwen, arbeidsuren van de teler zelf en kosten voor eigen mechanisatie worden vaak niet meegenomen in een saldoberekening, omdat ze niet onder de post niet-toegerekende kosten vallen. Een saldoberekening was ooit bedoeld om teelten binnen een bedrijf te vergelijken.Bekijk de saldoberekeningen voor verschillende zomergranen in het oogstnummer van Boerderij.