Drie boerinnen over de coronacrisis

Geen kinderen meer op de opvang, geen gasten voor de B&B en vrees voor zieke medewerkers. De impact is voor iedereen anders.De coronacrisis raakt iedereen. De een kampt nu met grote zorgen, voor de ander liggen de zorgen meer in de toekomst. Wat veel boeren en hun gezinnen gemeenschappelijk hebben, is de ruimte op en om hun erf. Berichten over stedelingen zonder tuin of zelfs maar een balkonnetje, doen hen extra beseffen dat ze wat dat betreft in luxe leven. De drukte van het voorjaarswerk maakt dat de gedachten niet voortdurend bij de crisis zijn. Mits er niemand in de omgeving ziek is, want dat verandert de zaak. Drie boerinnen vertellen over de impact van het virus voor hun bedrijven en gezinnen.Annemarie Buijs-IJsveld uit Culemborg (Gld.) is getrouwd met Jurgen, ze hebben twee kinderen: Rutger en Carlijn. Het bedrijf omvat 90 melkkoeien en Avontuurlijk Natuurlijk, een kinderdagverblijf met buitenschoolse opvang. - Foto: Herbert Wiggerman‘We bieden alleen nog noodopvang, voor ouders met een vitaal beroep’Normaal gesproken vangt het kinderdagverblijf van Annemarie Buijs-IJsveld in Culemborg dagelijks zo’n 124 kinderen op, nu zijn het er 7.
“We bieden alleen nog noodopvang, voor ouders met een vitaal beroep.” Dat de coronacrisis zo’n impact zou hebben, hadden zij en haar man nooit voorzien. “We hoorden over de situatie in China en zeiden tegen elkaar: goh, dat is erg. Maar het was wel ver weg. Eind februari waren we skiën in Oostenrijk. Je zit daar vaak met veel mensen bij elkaar, toen dachten we: als het hier komt, dan vallen er vast veel slachtoffers. En een paar weken later was het raak. Wij waren toen alweer terug, we hebben geluk gehad.”
Filmpjes maken voor Facebook
Nu de kinderopvang grotendeels leeg staat, maakt ze van de nood een deugd. Zo kreeg één van de gebouwen recent een nieuwe coating op de vloer. “En we maken zelf filmpjes voor de kinderen die nu niet kunnen komen. Die delen we op Facebook. Soms is het een vlog, soms een uitleg over hoe je een schaapje kunt knutselen. Dat wordt erg leuk gevonden en zo proberen we contact te houden. Verder gebruiken we de tijd om online ons vakgebied bij te houden. De Verenigde Agrarische Kinderopvang VAK, biedt daarvoor speciale e-learnings aan.”
Huiswerk kinderen
Kantoorwerk gaat evengoed wel door, ook wordt ze veel gebeld door de gemeente en de GGD. “Die willen een vinger aan de pols houden, of er geen kinderen uit beeld raken. Tegelijk controleren ze zo of we niet toch gewoon open zijn, dat zijn we dus niet.”
Haar eigen kinderen zitten nu ook thuis en dat vindt Annemarie soms lastig. “Mijn dochter is 11 jaar, ik neem haar af en toe mee naar kantoor zodat ik kan werken en tegelijk toezicht kan houden op haar huiswerk. De oudste zit op de middelbare school, hij regelt zijn schoolzaken zelf. Verder leven de kinderen zich uit op de boerderij, daar draait alles eigenlijk gewoon door. Dat we zoveel ruimte hebben, is een luxe.”
Grote zorgen maakt Annemarie zich op dit moment niet. “Maar ik vraag me wel af hoe het over een paar maanden is. Gaan mensen hun baan verliezen waardoor ze geen kinderopvang meer nodig hebben? En wat betekent dat dan voor ons? Maar ik ga me daar nu nog niet druk over maken, dat doe ik tegen die tijd wel.”Hanneke Verberne-Manders woont met echtgenoot Peter in Vlierden (N.-B.). Ze hebben vier kinderen en een melkveebedrijf met ca. 100 koeien. Ook is er een recreatie- en educatietak: de Schooteindhoeve. - Foto: Bert Jansen‘Soms huil ik, dat lucht op. Maar ik wil ook flink zijn’Hanneke zucht diep. Haar schoonmoeder is dementerend en begrijpt niet dat er nu ineens geen bezoek meer komt, haar moeder is 86 en zit in een verpleeghuis.
“De zus van moeder is pas overleden aan kanker. We konden niet bij de begrafenis zijn, wel kon moeder, heel alleen met de zuster, in de kapel van het verzorgingshuis via Facetime meekijken naar wat op de begraafplaats gebeurde. Ze is nu zelf ook gesepareerd vanwege een mogelijke besmetting met corona. Zelf zegt ze dat ze niks mankeert, ze heeft geen klachten, alleen een hoest. Maar ze hoest al 2,5 jaar. Ze is enorm kranig; ik weet niet hoe dit gaat aflopen. Zij mag haar kamer niet meer af en ik mag haar niet meer bezoeken. Daar heb ik het heel moeilijk mee. Stel dat ze overlijdt? Dan is ze helemaal alleen.”
Zaken op de boerderij lopen door
De zorgen zijn groot. “Af en toe huil ik, dat lucht op. Maar ik wil ook flink zijn voor de anderen. We hebben een heel schema opgesteld met de familie, we bellen moeder bij toerbeurt zodat ze toch elke dag enkelen van ons spreekt.”
Intussen loopt op de boerderij alles gewoon door. Dat wil zeggen: bij het melkvee. De gastenverblijven liggen stil en ook al belde er vanochtend nog iemand die in het weekend wilde komen, ze hield toch de boot af. Als klasseboerin ontvangt ze anders altijd veel schoolkinderen, ook dat ligt nu stil. “Het extra inkomen valt weg en dat is wel een domper. De melkprijs zal wel gaan zakken, dat is ook een domper. Het zijn net de zeven magere jaren uit de Bijbel. We hadden hier een paar jaar terug enorme hagelschade, de afgelopen twee jaren was er die droogte en nu dit weer.”
Kinderen studeren thuis
Fijn is dat de kinderen allemaal thuis zijn. “De meiden studeren maar wilden niet op hun kamertje blijven. Nu studeren ze thuis. Onze zoon zat voor stage in Vietnam, hij kon nog net op tijd een vlucht terugpakken, daar was ik heel blij mee. Hij helpt nu veel mee op het bedrijf. Het gaat heel goed, met ons zessen bij elkaar.”
Zelf werkt Hanneke veel in de tuin en ze is aan het schilderen en opknappen geslagen. Ferm: “We zijn wel wat gewend op het gebied van tegenslag. We slaan ons erdoor. Maar dat van mijn moeder, dat vind ik heel lastig.”Willie Driessen-Krabben heeft met haar zus een akkerbouwbedrijf in Vriescheloo (Gr.). Ze is getrouwd met Rob, samen hebben ze twee dochtertjes: Tara en Katie. - Foto: Jan Willem van Vliet‘Als nu iemand ziek wordt, hebben we een groot probleem’Tot vorig jaar reisde Willie nog op en neer tussen Vriescheloo waar het akkerbouwbedrijf zetelt en Eindhoven, waar haar man woonde.
Toen hun oudste dochter in september naar school ging in Bellingwolde, werd Vriescheloo de woonplaats van het gezin. Naar Eindhoven gingen ze nog wel, maar dan voor bezoek aan vrienden en familie. Maar nu even niet, door de coronacrisis beperken ze hun reisbewegingen zoveel mogelijk. Ook op het bedrijf troffen ze maatregelen. Willie: “Er zijn hier in het Noorden niet zoveel besmettingen als in het Zuiden en veel is business as usual. Toch hebben we de medewerkers instructies gegeven, zoals afstand houden. Als ze even iets aan elkaar willen vragen, mogen ze niet bij elkaar in de cabine stappen, maar moeten ze bellen. En mensen die onze boerderij willen bezoeken, vertegenwoordigers en zo, vragen we of het ook telefonisch kan. Je wordt door de situatie ook wel creatief.”
Vraag is of de uien opgehaald worden
Grote zorgen over de situatie heeft Willie nog niet. De zetmeelaardappelen worden bijvoorbeeld nog gewoon opgehaald. Spannender zijn de uien die voornamelijk voor de export zijn. Het is maar de vraag of het afnemers lukt die uitgevoerd te krijgen. Bij het bedrijf hoort nog wat vastgoed dat verhuurd wordt aan ondernemers, het is onduidelijk wat er met hen gaat gebeuren. “Als boer houd je natuurlijk rekening met tegenvallers maar dit is zo’n onverwachte situatie, hier is geen ondernemersplan op voorbereid. Op korte termijn zal het voor ons wel loslopen maar voor de lange termijn zullen er wel effecten zijn al kan ik nog niet overzien welke.”
Voorjaarswerk
Ze ligt soms wel wakker ’s nachts maar dat is meer vanwege de drukte en organisatie rondom het voorjaarswerk. “Er moet niemand ziek worden want dan hebben we een groot probleem, dan zou ik niet weten hoe we al het werk af moeten krijgen.”
Nu Willie zelf hele dagen op het bedrijf bezig is, worden de kinderen opgevangen door haar man die volledig bij huis is. “Tja, onze oudste dochter ging net een paar maanden naar school, nu zit ze weer thuis. Het is al met al een rare situatie maar ik knijp in m’n handjes want we hebben werk en we zijn allemaal nog gezond.”