‘Documentaire plaatst boer in slachtofferrol’

De documentaire ‘Het mysterie van melkrobots’ vertelt het verhaal van een melkveehouder wiens koeien niet meer aan de robot willen. De nadruk in de documentaire ligt op de boer als slachtoffer.Woede, onbegrip, verdriet en wanhoop zijn de overheersende emoties in ‘Het mysterie van de melkrobots’. Deze documentaire vertelt het waargebeurde verhaal van melkveehouder Johan van Rijthoven uit het Brabantse Casteren. Om nog onduidelijke reden beginnen zijn koeien na een paar maanden de robots te vermijden. Regelmatige bezoekjes van de installateur en dealer veranderen hier niet veel aan.Schade van ruim 7 tonDe film is aan een select aantal bioscopen aangeboden in de vorm van een voorpremière, waar voornamelijk boeren bij aanwezig zijn. Regisseur Vuk Janic neemt de kijker mee in de rechtszaak waarin Van Rijthoven probeert om de geleden schade van € 712.000 te verhalen op de dealer en producent van de melkrobot. De onderkop luidt: ‘Een hartenkreet van een koeienboer’; de kwestie bezorgt de familie slapeloze nachten en het bedrijf dreigt eraan ten onder te gaan.
Artikel gaat verder onder deze trailer.Robots uitgeschakeldIn de wanhoop schildert de boer in koeienletters op z’n dak: ‘Koeien niet leeggemolken, boer wel’. Het genereert veel media-aandacht voor het probleem van Van Rijthoven. De melkveehouder heeft inmiddels de robots uitgeschakeld en melkt weer regulier, in een tijdelijke mobiele unit.‘De stresslaag is hier 1,85 meter, dat is erg hoog voor de tijd van het jaar’Alternatieve therapieDe boer is het slachtoffer in het verhaal, hij schuift de schuld volledig in de schoenen van de leverancier en producent van de robots. Van Rijthoven zou de dwingende adviezen van de dealer in de wind geslagen hebben, maar hij spreekt dit tegen. De rechter moet hierover duidelijkheid geven. Hoelang dit gerechtelijk proces precies duurt is niet duidelijk, intussen verliest Van Rijthoven de hoop op de toekomst. Om zijn persoonlijke problemen de baas te worden, zoekt de hoofdpersoon zijn heil bij een ietwat alternatieve therapeut, samen met een groepje boeren met allemaal hun eigen problemen. De groep bezoekt ook de stal van Van Rijthoven. Ze ‘voelen’ daar de energievelden: ‘De stresslaag is hier wel 1,85 meter, dat is erg hoog voor de tijd van het jaar’. Er klinkt gegniffel in de bioscoopzaal.Snikkende boerTaboes worden niet vermeden in deze bijna anderhalf uur durende documentaire. Meermaals is de camera getuige van een snikkende boer. Ook de bejaarde moeder van de boer komt huilend in beeld: voorzichtig spreekt ze haar angst uit: als het bedrijf van haar zoon failliet gaat, denkt ze dat haar Johan ‘zichzelf misschien wel iets aan kan doen’.Boer staat machteloosDat is wat de regisseur met de film wil bereiken; laten zien wat een ogenschijnlijk klein probleem voor consequenties kan hebben. De documentaire is exemplarisch bewijs van de mate waarin boeren machteloos staan als de techniek lijkt te falen. Voor zover de kijker weet, staat Van Rijthoven er voorlopig alleen voor. Er wordt geen aandacht besteed aan de andere kant van het verhaal. De slachtofferrol is voor de boer.De documentaire gaat op 7 december in première.Wat gebeurt er met je als je veestapel besmet blijkt met een gevaarlijke ziekte? Daar gaat de Franse film Petit Paysan (kleine boer) over die nu in de Nederlandse filmhuizen te zien is. Lees ook deze recensie.