Coronavirus overgedragen van nerts naar mens

Het coronavirus is zeer waarschijnlijk overgedragen van nerts op mens.Op een nertsenbedrijf met dieren die besmet zijn met het Covid-19 virus lijkt een medewerker door dieren besmet geraakt met het virus. De medewerker is inmiddels hersteld, schrijft landbouwminister Carola Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. Corona-onderzoek op alle nertsenbedrijvenHet is voor het eerst dat een dier een mens blijkt te kunnen besmetten met het coronavirus. De vondst is reden voor Schouten om het screeningsbeleid van nertsenbedrijven aan te scherpen. Alle nertsenbedrijven in het hele land worden verplicht hun dieren te laten testen op antistoffen tegen het Covid-19-virus. Eerder gebeurde dit alleen op vrijwillige basis in de omgeving van besmette bedrijven, of als bedrijven te maken hebben met verhoogde sterfte of ademhalingsproblemen bij dieren. Bij het onderzoek worden bloedmonsters genomen van een representatieve steekproef van nertsen op de bedrijven. Deze worden onderzocht op antistoffen tegen het virus. Het onderzoek zal enkele weken duren.Bedrijven die besmet blijken, krijgen een bezoekersverbod voor de stal. Het woonhuis mag wel gewoon bezoekers ontvangen. Voor medewerkers blijven de regels van kracht dat ze beschermingsmiddelen moeten gebruiken als ze de stal in gaan. Het risico dat mensen rondom de stal besmet raken met het virus is volgens het RIVM verwaarloosbaar klein. Eerder bleek al dat alle lucht- en stofmonsters buiten de stal bij herhaalde metingen geen virus bevatten.Corona zonder klinische ziekteverschijnselenUit het onderzoek bij de vier besmette nertsenbedrijven blijkt ook dat nertsen corona door kunnen maken zonder klinische ziekteverschijnselen. Het verloop van de infecties op de nertsenbedrijven wordt door verschillende onderzoeksgroepen zeer intensief gevolgd om na te gaan of deze infecties uitdoven of dat deze op de bedrijven blijven sluimeren. “Dit onderzoek is nodig om meer inzicht te krijgen of het virus op de bedrijven aanwezig blijft. Het is van belang om dit laatste zoveel mogelijk te voorkomen”, schrijft Schouten. Katten spelen mogelijk rol verspreiding coronavirusKatten spelen mogelijk ook een rol bij de verspreiding van het virus. Op een van de besmette bedrijven bleken drie van de elf boerderijkatten antistoffen tegen het coronavirus te hebben. Uit onderzoek moet blijken welke rol katten hebben bij potentiële virusoverdracht. Besmette nertsenbedrijven krijgen het advies ervoor te zorgen dat katten het bedrijfsterrein niet kunnen binnenkomen of verlaten. “In overleg met de nertsenhouders wordt op dit moment bekeken hoe dit advies effectief en uitvoerbaar ingevuld kan worden”, schrijft de minister. Het advies rondom de omgang met huisdieren met betrekking tot corona is niet veranderd. Besmette personen wordt geadviseerd om hun huisdieren niet aan te raken om ze niet te besmetten. Virus verandert snel van vormDe vondst van virusoverdracht is gedaan aan de hand van de typering van de coronavirussen die bij nertsen en bij mensen zijn gevonden. Het coronavirus verandert heel snel van vorm, waardoor de herkomst van besmettingen is te achterhalen. Bij een van de medewerkers is virus aangetoond dat overeenkomsten vertoont met het virus dat van nertsen op datzelfde bedrijf werd gevonden. “Door de genetische codes van virusisolaten van verschillende dieren en mensen met elkaar te vergelijken kan een stamboom worden gemaakt en kan een beeld worden gekregen over de manier waarop mensen en dieren in tijd en plaats zijn besmet’, legt de minister in haar Kamerbrief uit.GroenLinks, Partij voor de Dieren: stop nertsenhouderij directGroenLinks, D66 en Partij voor de Dieren roepen het kabinet op om strengere maatregelen te nemen tegen de nertsenhouderij, nu blijkt dat een medewerker van een nertsenbedrijf in Brabant door de dieren besmet is met het coronavirus, Jesse Klaver (GroenLinks) en PvdD-Kamerlid Esther Ouwehand pleiten voor een directe sluiting van nertsenbedrijven. Ze vindt ook dat de minister van volksgezondheid de leiding moet nemen in de zaak. Klaver noemt de situatie een ‘groot, groot, gevaar’. Hij vindt dat het kabinet te afwachtend handelt en dat het niet uit te leggen is dat het bedrijf door kan, terwijl sportscholen niet open mogen. VVD‘er Klaas Dijkhoff spreekt van een zorgelijke situatie.

De overdracht van het coronavirus van dieren op mensen doen bij Rob Jetten (D66) alle alarmbellen rinkelen. “De sporen van Q-koortscrisis staan in de Brabantse ziel gekerfd. Hoe gaat het kabinet optreden om de mensen op en rond het bedrijf te beschermen?”, wil hij weten. “De minister moet goed uitleggen waarom ze deze bedrijven niet gaat sluiten”, zegt zijn partijgenoot Tjeerd de Groot.

Landbouwminister Carola Schouten zegt naar aanleiding van de ontdekking van de overdracht van het virus van dier op mest de bestaande subsidieregeling voor stoppende bedrijven te willen versnellen. Volgens de bewindsvrouw kunnen de bedrijven als ze dat willen wel gewoon doorwerken tot 2024. “Maar als ze sneller willen stoppen, willen we dat mogelijk maken.“
Naar aanleiding van de vondst worden alle nertsenbedrijven verplicht onderzocht op het coronavirus Covid-19.

Jaap van Dissel, directeur van het RIVM, spreekt van een uniek geval, ook internationaal gezien. Hij noemt de besmetting van dier op mens een complex verhaal en dat het zeker geen algemeen beeld is dat dit gebeurt. De infectie heeft plaatsgevonden voordat duidelijk was dat nertsen besmet konden worden. De dieren vertoonden wel luchtwegproblemen, maagdarmproblemen en er was verhoogde sterfte op het bedrijf.

Verregaande maatregelen mogelijk
De overdracht van het virus van dier op mens is aanleiding voor het ministerie om corona bij dieren nu aan te merken als besmettelijke dierziekte volgens artikel 15 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren. Deze aanwijzing maakt het mogelijk om verregaande maatregelen te nemen als dat nodig is. Daar vallen bijvoorbeeld vervoersverboden en ruimingen onder. Voor verdere maatregelen is volgens het ministerie nu geen aanleiding, maar er kan snel actie worden ondernomen als dat nodig is.

Ook is de zoönosestructuur in het leven geroepen, waarbij het ministerie van Volksgezondheid het beleid coördineert in nauwe samenwerking met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), RIVM, lokale bestuurders en GGD’en. De ministers van LNV en VWS houden wel hun eigen beleidsverantwoordelijkheid, waarbij in alle gevallen de volksgezondheid voorop staat. Deze zoönosestructuur is opgezet tijdens de Q-koortsepidemie.