Check fosfaatplanning op tijd
Foto: Koos Groenewold
Boeren hoeven niet te rekenen op clementie als ze hun fosfaatrechten overschrijden in het jaar van invoering. Dat heeft minister Schouten aangekondigd in een brief over de handhaving.Koeien afvoeren, de melkgift drukken of fosfaatrechten kopen. De mogelijkheden om nog bij te sturen in het eerste jaar met fosfaatrechten worden steeds kleiner. Afvoer van dieren heeft nog maar een beperkt effect. Het meeste effect heeft de aankoop of lease van fosfaatrechten. Rechten die nu nog worden bijgekocht maken de beschikbare ruimte direct groter. Maar hiervoor begint de tijd ook te dringen. Wacht niet tot het laatste moment is het dringende advies van adviseurs en handelaren in fosfaatrechten.Rechter aan te pas bij overschrijdingBelangrijk verschil ten opzichte van melkquotum is dat een overschrijding niet met een vooraf bepaalde boete zoals de superheffing afgedaan wordt. Bij overschrijding van het aantal fosfaatrechten dreigt de gang naar de rechter. Het is nog niet te zeggen wat de boetes zijn, maar wel dat die fors kunnen oplopen en een strafblad een van de gevolgen kan zijn.Lees verder in dit artikel► Check vee, melkproductie en administratie; prangende vragen over bijsturen in december
► Regel fosfaatrechten op tijdHandhaving gelijk aan andere dierrechtenMinister Carola Schouten van LNV roept boeren op ervoor te zorgen dat de fosfaatproductie op het bedrijf in evenwicht is met het aantal fosfaatrechten op een bedrijf. De oproep staat in een brief aan de Tweede Kamer waarin ze uitleg geeft over de handhaving van het fosfaatrechtenstelsel. Het fosfaatrechtenstelsel wordt, net zoals het dierrechtenstelsel voor varkens- en pluimvee, strafrechtelijk gehandhaafd op basis van de Wet op de economische delicten. De zwaarte van de strafrechtelijke sancties is voor het fosfaatrechtenstelsel gelijkgetrokken met de sancties voor het varkens- en pluimveerechtenstelsel.NVWA kijkt jaren terugVoor de handhaving analyseren NVWA en RVO.nl de gegevens van RVO.nl, I&R Rund en de door zuivelondernemingen aangeleverde gegevens. Op basis van deze gegevens worden bedrijven geselecteerd voor verder onderzoek. Dat zal vanaf maart plaatsvinden.De NVWA mag ook bij andere controles op het bedrijf naar de naleving van het fosfaatrechtenstelsel op het bedrijf kijken. Bij overtredingen gaat het Openbaar Ministerie beoordelen of er vervolging komt en welke strafeis wordt gehanteerd. De strafrechter beoordeelt vervolgens of er een straf moet worden opgelegd en hoe hoog deze straf moet zijn.Bij de handhaving van het fosfaatrechtenstelsel kan rekening worden gehouden met eventueel openstaande bezwaren en beroepen. Maar dat is geen garantie dat er geen sancties zullen volgen.BezwaarproceduresEerder werd duidelijk dat er nog duizenden beroeps- en bezwaarprocedures lopen, waardoor veehouders nog niet definitief weten hoeveel fosfaatrechten ze krijgen. Van de bezwaren die tot nu toe zijn afgehandeld, bleek 46% terecht. Daarbij kregen de veehouders in veel gevallen niet volledig gelijk, maar kregen ze een deel van de extra fosfaatrechten waar ze recht op dachten te hebben.
Heeft afvoer van dieren nog zin?
“Minder fosfaat produceren door nu nog melkvee af te voeren helpt weinig. Je moet op 1 december 12 koeien afvoeren om het fosfaat van 1 koe minder te produceren, omdat met het gemiddelde wordt gerekend. Later in december wordt het aantal af te voeren dieren nog groter om effect te hebben. Vervolgens heb je in januari een probleem om weer op het gewenste niveau te komen.”
Heeft het zin om de melkproductie te drukken?
“Dat is een mogelijkheid bijvoorbeeld via het verminderen van de krachtvoergift of vervroegd droogzetten. Weeg wel af wat de gevolgen zijn om na 31 december de productie weer op normaal niveau te krijgen. Het kan wel een middel zijn om net onder de bovengrens van een fosfaatproductiestaffel te blijven. Maar ook hier geldt dat je een jaargemiddelde moet beïnvloeden en het effect van het handelen in december maar klein is.”
Wat is het gevolg van afwijkingen in de vee-administratie?
“Uiteindelijk zijn de vee-aantallen in de I&R-registratie van RVO.nl bepalend voor de fosfaatproductie van het melkvee. Check daarom regelmatig of de stallijsten in mijn.rvo.nl gelijk zijn aan de gegevens in het managementsysteem. In ieder geval ruim voor eind december. Dat voorkomt dat in de eigen berekening of in de fosfaatplanner met de verkeerde vee-aantallen gerekend wordt.”
Wat is leidend voor melkproductie per koe?
“De melkproductie per koe bepaalt de hoeveelheid fosfaat die een koe op jaarbasis produceert. Dat wordt bepaald volgens staffels in de melkproductie per koe per jaar. Wettelijk is de totale geproduceerde melk bepalend voor de bepaling van de melkproductie per gemiddeld aanwezige koe. In de praktijk wordt vaak gerekend met de afgeleverde melk aan de zuivelfabriek. Die gegevens worden ook doorgegeven door de zuivelfabrieken aan RVO.nl in de loop van februari. Als een controleur bij een inspectie het idee heeft dat de werkelijk geproduceerde melk fors hoger is dan de hoeveelheid geleverde melk dan mag deze gaan rekenen met de geproduceerde melk. Wanneer een grote hoeveelheid verse melk aan de kalveren gevoerd wordt, zou dit bijvoorbeeld van toepassing kunnen zijn. Houd hier dan in je fosfaatplanning rekening mee.”
Tot wanneer kun je nog fosfaatrechten voor 2018 bijkopen of leasen?
“De digitale melding moet uiterlijk 31 december 2018 gedaan zijn in het systeem van RVO.nl bij zowel de verkoper/verleaser als bij de koper/leaser van de fosfaatrechten. De factuur voor de leges kan dan in 2019 volgen. In de praktijk zal een overdracht veel eerder geregeld moeten zijn. Bij de meeste overdrachten worden immers contracten opgesteld en de betaling moet ook geregeld zijn. Doe je dat niet, dan loop je als verkoper bijvoorbeeld het risico dat het geld uitblijft.”Lees verder onder de tweet.Geen nieuws dit eigenlijk.
Het ministerie van landbouw herhaalt dat knelgevallen in het fosfaatrechtendossier niet kunnen worden geholpen met de fosfaatruimte die er mogelijk is, nu CBS constateert dat de fosfaatproductie onder het fosfaatplafond ligt.https://t.co/RzJOjYPJt3— Lydia van Rooijen (@Lydienee) 29 november 2018Aantal knelgevallen onduidelijkIn hoeverre bedrijven financieel in de problemen komen door te weinig fosfaatrechten is voorlopig nog onduidelijk. Banken en adviseurs zijn voorzichtig met het noemen van aantallen. Eenduidig is wel het advies om te zorgen voor voldoende fosfaatrechten.Zorg dat je de rechten op orde hebt!Rabobank“De grootste groep melkveehouders heeft het juiste aantal fosfaatrechten wel geregeld en dat mag ook wel eens gezegd worden”, stelt Marijn Dekkers, sectormanager melkveehouderij van Rabobank. “Dat zijn bedrijven die hooguit nog wat moeten bijsturen, het is wennen dit eerste jaar met fosfaatrechten.” Tegelijkertijd is de bank duidelijk voor degenen die nog niet voldoende rechten hebben: “Zorg dat je de rechten op orde hebt!”Inmiddels hebben veel bedrijven de nodige rechten gekocht. Soms uit eigen middelen, maar ook met financiering. Dat gaat vaak om relatief kleine hoeveelheden, maar Dekkers kent ook situaties waarin ondernemers alsnog de knoop doorhakten omdat ze geen hoop meer hadden op de uitkomst van een bezwaar.Activa vrijmaken in uiterste gevalVoor bedrijven die in de problemen zitten, wordt geprobeerd om een oplossing zo goed mogelijk in te vullen. “We kijken dan naar mogelijkheden om alsnog te financieren binnen passende kaders of mogelijke samenwerkingen die ondernemers aan kunnen gaan”, aldus Dekkers. Rabobank is volgens Dekkers met circa 100 bedrijven ‘intensief in gesprek omdat daar de continuïteit onder druk staat’. “In die situaties wordt gekeken naar de genoemde oplossingen. Maar in het uiterste geval ook naar het vrijmaken van activa, bijvoorbeeld via verkoop van grond”, aldus Dekkers.ABN AmroABN Amro heeft het advies om het aantal koeien in lijn te hebben met de hoeveelheid fosfaatrechten. “Dat is nog niet bij alle bedrijven het geval”, stelt Pierre Berntsen, directeur agrarische bedrijven vast zonder aantallen te noemen. “Bedrijven die nog een juridische procedure hebben lopen over het aantal rechten lopen een risico als de uitkomst anders is dan gehoopt. Lease van rechten kan dan in sommige gevallen tijdelijk een oplossing bieden.” ABN Amro probeert zoveel mogelijk zicht te houden op risico’s bij kredietverlening en fosfaatrechten, het is in ieder geval onderwerp van gesprek. Berntsen: “Wij kunnen niet veel anders dan melkveehouders erop aanspreken en aangeven dat ze een (soms groot) risico nemen.”Regel fosfaatrechten op tijdWacht niet tot de laatste dagen van december om transacties met fosfaatrechten door te geven. Dat is het dringende advies van adviseurs en fosfaatrechtenbemiddelaars. Fosfaatrechten registreren vergt doorgaans meer dan het alleen maar melden bij RVO.nl. Omdat het al snel gaat om forse bedragen zijn contracten nodig en moet de betaling goed geregeld zijn. Dat vergt de nodige tijd.
Prijs flink gedaald
De prijs van fosfaatrechten is inmiddels fors gedaald ten opzichte van de piek in september en oktober. Toen werd bijna € 280 per kilo fosfaat betaald, eind november ligt dat rond € 210. Volgens handelaren en bemiddelaars is er inmiddels ruim aanbod van kooprechten, vooral in kleine porties. De prijs van leaserechten lag eind november rond € 40 per netto kilo fosfaat.
Machtigingen en TAN-codes
Bij op tijd regelen van aankoop of lease van rechten is de registratie bij RVO.nl doorslaggevend. Het is niet uit te sluiten dat er eind december nog veel meldingen verwerkt moeten worden. Zorg er in ieder geval voor dat eventuele machtigingen en TAN-codes aanwezig zijn. Alleen dan kunnen transacties op tijd gemeld worden.Medeauteur: Mariska Vermaas
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses
