Buurmans grond

Zandstormen zijn zonder veel moeite te voorkomen, bijvoorbeeld met een dun laagje drijfmest.Vorig weekend hebben we het hele huis schoongemaakt. Buurmans grond is maar één keer te koop, en toch kregen wij het gratis. Door een indrukwekkende zandstorm eindigde de grond van de buurman namelijk in ons huis. De zandstorm is in de veenkoloniale gebieden en in andere gebieden met lichte gronden geen nieuw fenomeen. Mijn schoonmoeder hield vroeger zeker vier keer per jaar voorjaarsschoonmaak, na elke zandstorm. Daarom heette ze waarschijnlijk ook schoonmoeder. Dankzij verstandige grondbewerking en de verplichting akkers niet onbeschermd te laten liggen, is veel verbeterd. Eigenlijk valt het tegenwoordig mee, maar deze keer was het goed raak. Want tegen een storm in de week dat de bieten gezaaid zijn helpt geen teeltmaatregel.
Overal in de buurt zijn zandduintjes en verstuivingen ontstaan. Ze zien er lichtbeige uit, net metselzand, maar dat is het niet. Ik heb bij mijn collega fysische geografie geïnformeerd naar hoe het verschijnsel in elkaar zit. Het schijnen heel kleine zandkorreltjes te zijn, gehuld in een laagje teeltaarde. Hoe dan ook, het plakt aan alles vast. Er moest dus uitgebreid geboend worden. Voor de boer die de oorspronkelijke eigenaar van het zand is, is het heel schadelijk. De vruchtbare teeltlaag waait immers weg, samen met het pas gezaaide gras- en bietenzaad.
Er zijn allerlei manieren om iets tegen de zandstorm te doen. Dertig jaar geleden heb ik al gepleit voor het aanleggen van houtsingels in stuifgevoelige gebieden. Op sommige plekken is dat ook daadwerkelijk gebeurd. Er zijn ook allerlei kortetermijnmaatregelen mogelijk, waarvan de gemakkelijkste is een laagje drijfmest over de teeltlaag te sproeien. Daarvoor is wel toestemming van het ministerie nodig, en die is er meestal niet – of te laat, zoals dit jaar. Dat heeft natuurlijk van alles met nitraat en mest en milieu te maken. Zandstorm en erosie zijn echter net zo goed milieuproblemen, dus zo ingewikkeld kan het niet zijn. Daar komt bij dat dit soort erosieproblemen zich maar in een klein deel van Nederland voordoet, en dus is er alle reden om een uitzondering te maken. Mijn collega die ervoor heeft doorgeleerd vermoedde zelfs dat met het verwaaien van zand ook stikstof in de lucht komt, en dat het dus nog maar de vraag is wat erger is, mest of zand.
Voor mij is de zaak duidelijk, er moet iets aan worden gedaan. Waarom geen regeling dat een laagje drijfmest mag worden uitgereden als er een redelijk risico op verstuiving is? Slinger eventuele drijfmestmisbruikers op de bon. Voor straf moeten ze een dag komen boenen. Als Den Haag niet wil meewerken aan mijn baanbrekende voorstel, dan moeten de verantwoordelijke bewindslieden en ambtenaren hetzelfde lot maar ondergaan. Niet lullen, maar poetsen.