Bouwplan akkerbouw intensiever dan ooit

Akkerbouwers hebben nog nooit zo’n intensief bouwplan gehad als dit jaar. Economisch gezien niet verwonderlijk, maar het staat wel haaks op de groeiende aandacht voor de bodemgezondheid.Het bouwplan in de akkerbouw wordt steeds intensiever. Het areaal consumptieaardappelen is dit jaar het grootste sinds 2002. Suikerbieten bereikt het grootste areaal in twaalf jaar. Er hebben nog nooit zoveel uien en pootaardappelen op de akkers gestaan. En het areaal graan is nog nooit zo klein geweest in Nederland.Dat blijkt uit de voorlopige areaalcijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het graanareaal beslaat dit jaar 32% van alle akkerbouwgewassen. Dat was vijf jaar geleden nog 40%. De akkerbouwers telen dit jaar 164.070 hectare graan, waarvan 116.490 hectare tarwe. In de statistieken van het CBS is geen kleiner graanareaal te vinden. Van graan worden de gegevens bijgehouden sinds 1901. Het areaal tarwe is het kleinste sinds 1999. Toen stond er 103.000 hectare tarwe in Nederland. Maar omdat er toen meer rogge, gerst en haver werd geteeld kwam het totale graanareaal toch hoger uit.Het areaal consumptieaardappelen is dit jaar het grootste sinds 2002. - Foto: Henk RiswickMeer rooivruchtenTegenover de krimp van het graanareaal staat een toename van het areaal rooivruchten. Het totale areaal uien staat dit jaar op 34.930 hectare, waarvan 26.690 zaaiuien en de rest plantuien (7.810 ha) en zilveruien (430 ha). Nog nooit stonden er zoveel uien in Nederland. Het areaal zaaiuien groeide met 6,4% ten opzichte van vorig jaar.Ook de consumptieaardappelen zijn in trek bij de akkerbouwers. Het areaal staat dit jaar op 76.360 hectare, meldt het CBS. Dat is 4,1% meer dan vorig jaar en het grootste areaal sinds 2002 (77.214 hectare). Het bietenareaal groeit naar 85.450 hectare. Dat is 20,8% meer dan vorig jaar en het grootste bietenareaal sinds 2005 (91.313 hectare).Nederland telt dit jaar 44.020 hectare zetmeelaardappelen. Dat is 2% meer dan vorig jaar en het grootste areaal in vier jaar. Het areaal pootaardappelen bereikt met 42.390 hectare een record.Minder boeren, meer hectareVerder blijkt uit de CBS-cijfers dat het totale akkerbouwareaal dit jaar 509.460 hectare bedraagt. Dat is 1,2% meer dan vorig jaar en het grootste areaal in drie jaar. Het aantal akkerbouwers zakt voor het eerst onder de 18.000, namelijk 17.980 bedrijven met akkerbouwgewassen.Intensivering was te verwachtenDe intensivering van de akkerbouw was te verwachten. Bietentelerscoöperatie Cosun wil steeds meer bieten verwerken, omdat de suikerquotering in de EU stopt op 30 september dit jaar. Daarom heeft de coöperatie extra ledenleveringsbewijzen uitgegeven, ver onder de marktprijs. De leden hebben die dan ook graag aangeschaft, maar moeten daar wel bieten voor leveren. Het aardappelareaal is aangejaagd door de grote vraag vanuit de verwerkende industrie. Daardoor lagen de prijzen van consumptieaardappelen op de vrije markt het hele seizoen op een zeer hoog niveau. De uienprijzen begonnen redelijk aan het afgelopen seizoen, maar daar kwam na half december de klad in. Maar toen was het bouwplan voor 2017 al voor een deel vastgelegd. Dat granen steeds minder gewild worden is niet verwonderlijk gezien de lage prijzen. Maar om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, moeten voldoende maaigewassen zoals graan in het bouwplan worden opgenomen. - Foto: Peter RoekSlechte graanprijzenDat granen steeds minder gewild worden is niet verwonderlijk gezien de lage prijzen. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) noteerde gemiddeld € 171,01 per ton voertarwe over seizoen 2016/2017 (van 1 juli 2016 t/m 30 juni 2017). Dat is weliswaar ruim € 4 meer dan het gemiddelde van vorig seizoen (€ 166,71), maar dat was dan ook de laagste gemiddelde tarweprijs in zeven jaar. De gerstprijs was voor de akkerbouwers helemaal om te huilen. De gemiddelde RVO-notering kwam op € 155,54 per ton voergerst. Dat is de laagste gemiddelde gerstprijs in zeven jaar.Slecht voor bodemvruchtbaarheidDe intensivering was te verwachten vanuit economisch perspectief, maar staat wel haaks op de groeiende aandacht voor de bodemgezondheid. Om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, moeten voldoende maaigewassen zoals graan in het bouwplan worden opgenomen. Hoe meer rooivruchten in het bouwplan, des te meer de bodemvruchtbaarheid wordt aangesproken.