Boeren zonder mest geen must maar mogelijkheid
Een akkerbouw zonder kunstmest of dierlijke mest: technisch kan het. Maar economisch, uitzonderingen daargelaten, kan het niet. Inmiddels is kunstmest peperduur. En mogen biologische akkerbouwers straks alleen nog biologische dierlijke mest gebruiken. “We moeten alle paden verkennen.”

Arie Gaastra is bezig met het omzetten van compost. Hij is aangesloten bij de coöperatie Agricycling, die lokale groene reststromen verwerkt tot compost. - Foto: Mark Pasveer
Met de winst van de prestigieuze titel Agrarisch Ondernemer van het jaar eind maart, zette Zonnegoed BV als eerste vegan akkerbouwbedrijf van Nederland zijn bedrijfsvoering zonder dierlijke mest (‘no shit food’) stevig op de kaart. De visie en aanpak van Joost van Strien en Christiaan Feickens, de ondernemers achter Zonnegoed, past in de maatschappelijke trend van vegetarisch naar veganistisch. Al kwam voor velen een bedrijfsvoering zonder dierlijke mest uit de lucht vallen.Toch dachten al in 2011 een aantal biologische boeren rondom de Waddenzee, verenigd in BioWad: boeren zonder organische mest en dus volledig draaiend op eigen stikstof, kan dat? Om dat te beproeven startte een jaar later op het SPNA-proefbedrijf Kollumerwaard (Stichting Proefbedrijven Noordelijke Akkerbouw) het onderzoek Planty Organic om antwoord te geven op die vraag. Onderzoek dat uiteindelijk 9 jaar duurde en waarvan vorig jaar verslag is gedaan (zie kader ‘Negen jaar boeren met alleen eigen stikstof’).
Waarom zonder dierlijke mest?
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses










Met vlinderbloemigen is de stikstofvoorziening rond te zetten. De overige mineralen die via de producten worden afgevoerd zullen vroeger of later moeten worden aangevuld. Planty Organic en Vegan boer Joost van Strien zitten op jonge rijke grond en hebben daardoor reserves om aan te spreken. Diepere beworteling maakt ook extra mineralen bereikbaar en beschikbaar. Joost van Strien voert nu natuurcompost aan om teveel uitmijnen te voorkomen. Tzt zullen reststromen uit de maatschappij een belangrijk deel van de mineralenvoorziening moeten vormen. Via het riool gaat nu een groot deel van de mineralen van de landbouw definitief verloren. Verbetering van de benutting van mineralen kan de mineralenvraag verlagen. Bodembeheer kan die benutting verbeteren. Mineralenaanvoer via de hoeveelheid dierlijke mest die we nu gebruiken is op den duur een kwetsbare bron. Die is voor een flink deel gebaseerd op krachtvoer en daardoor afhankelijk van óf de bodemreserves van het buitenland óf kunstmestgebruik in het buitenland.