‘Bieten leveren ons een mooi saldo op’

Op Harm-Jan Panmans bedrijf groeit het bietenareaal mee met de ambitie van Cosun. Bieten geven een goed saldo en ‘de teelt vermindert vrijlevende aaltjes’.Het erf van Harm Jan Panman is erg groot en dat komt de akkerbouwer goed van pas. Panman breidt de bietenteelt uit, en het erf biedt voldoende ruimte voor een nog grotere bietenhoop. De akkerbouwer in Tweede Exloërmond in Oost-Drenthe volgt de groeiambities van Cosun. De bietentelerscoöperatie wil meer bieten verwerken en geeft daarom dit jaar 8% extra ledenleveringsbewijzen uit. Panman gaat daar gebruik van maken en kan dan meer bieten telen.In 1981 ging Panman in maatschap met zijn vader. In 1994 nam hij het bedrijf over. Er hebben altijd bieten op de akkers gestaan. Panman teelde vorig jaar 18 hectare suikerbieten. Hij kocht vorig jaar de 20% extra LLB’s die Cosun uitgaf voor oogst 2017. Ook kocht de akkerbouwer nog 500 LLB’s van een collega. Daardoor kan hij dit jaar 27 hectare suikerbieten telen. De extra 9 hectare bieten gaat ten koste van het areaal zomergraan. De akkerbouwers kiezen soms voor zomergerst en andere jaren voor zomertarwe. Panman gaat ook de 8% extra LLB’s van dit jaar kopen, zegt de akkerbouwer. “Cosun vraagt € 5,50 per LLB. De marktprijs ligt boven € 50.”Beweeg over het icoon voor meer bedrijfsinformatie.Volgens Panman biedt zijn bouwplan ruimte voor meer bieten. “De 18 hectare bieten van 2016 betekende een vruchtwisseling van ongeveer 1 op 6. Wij hanteren als maximum een vruchtwisseling van een op vier bieten. Ons bedrijf van 130 hectare biedt dus ruimte aan maximaal 32 hectare bieten. Dit jaar groeien we naar 27 hectare bieten. We kopen de extra 8% LLB’s. Met een toewijzing van 108% komen we in 2018 dan op een areaal van bijna 32 hectare. Het precieze areaal hangt af van hoe de gewassen passen op de verschillende percelen.”Mooi saldoVoor Panman is de uitbreiding van de bietenteelt vooral een financiële afweging. “Bieten leveren een mooi saldo op. We hadden afgelopen oogst 17,65% suiker en een winbaarheid van 91. Dan zitten we op een bietenprijs van rond € 45 per ton. Dat is iets boven het gemiddelde. Bij de rassenkeuze letten we op suikergehalte en financiële opbrengst per hectare. We telen het ras Annelaura van veredelingsbedrijf KWS. Daar hebben we de afgelopen twee jaar goede ervaringen mee opgedaan. Ons bouwplan biedt ruimte voor de extra bieten die we kunnen telen. De bodemvruchtbaarheid heeft er niet onder te lijden. Ons bedrijf zit gemiddeld op 20% organische stof, met een variatie van 7% tot 40%. De bietenteelt reduceert het aantal vrijlevende aaltjes. De beheersing van vrijlevende aaltjes is belangrijk voor ons, vanwege de uienteelt. Daarnaast is bieten een mooi gewas om te telen.”Volop ruimte op het erf om ook de oogst van het grotere areaal tijdelijk te bergen. - Foto's: Hans Banus‘Landelijk bietenareaal van 88.000 hectare in 2018’Cosun hoopt dat de 8% extra LLB’s en een toewijzing van 108% leidt tot een landelijk bietenareaal in 2018 van 88.000 hectare. Het areaal komt dit jaar uit op ongeveer 84.500 hectare. In 2016 teelden de Cosun-leden 71.500 hectare bieten. Vorig jaar konden de leden 20% extra LLB’s kopen (voor oogst 2017), plus nog een extraatje, omdat een paar procent van de leden geen belangstelling had voor de extra LLB’s. Iedere LLB staat voor 1 ton bieten met 17% suiker. Het Cosun-dochterbedrijf Suiker Unie verwacht veel meer suiker te verkopen. Het bedrijf bouwde jarenlang een klantenkring op met geïmporteerde rietsuiker, dat opliep tot 180.000 ton rietsuiker in 2016. Nu de Europese suikerquotering op 30 september dit jaar verdwijnt, vervangt Suiker Unie de rietsuiker door bietsuiker en daar zijn veel meer bieten voor nodig. Daarnaast vervalt met de suikerquotering ook het exportquotum. Suiker Unie mag na 30 september onbeperkt suiker exporteren naar de wereldmarkt.Het bouwplan van Panman is in beweging. Nu komen er bieten bij. Kortgeleden kwamen zaaiuien.MinimumbietenprijsCosun hanteert vanaf oogst 2017 een minimumbietenprijs van € 32,50 per ton, bij een suikergehalte van 17% en een winbaarheid van 91. Ook met zo’n prijs is de bietenteelt nog rendabel voor Panman. “Maar dat hangt wel af van het perceel. Op ons slechtste perceel haalden we vorig jaar 55 ton bieten per hectare, op ons beste perceel was dat afgelopen jaar 85 ton en een jaar eerder zelfs 98 ton. Dat scheelt veel in saldo per hectare. Dat perceel met 55 ton bieten per hectare was vorig voorjaar erg nat. Om het los te krijgen, ploegde ik iets dieper. Maar daardoor kwam wel veen naar boven en daar houden bieten niet van. Achteraf hadden we beter een extra grondbewerking kunnen uitvoeren. Ook konden we dat perceel pas laat zaaien.”Vanaf 2018 stelt Cosun deelname aan het teeltregistratiesysteem Unitip verplicht, omdat de afnemers van suiker steeds meer eisen stellen aan duurzaamheid en registratie. Panman heeft altijd meegedaan aan Unitip. “De registratie in Unitip kost niet veel tijd. Dit soort administratieve verplichtingen hoort bij deze tijd.”‘Vertrouwen in de toekomst’Panman heeft vertrouwen in de strategie van Cosun. “Ze laten in ieder geval de zaken niet op hun beloop met het einde van de quotering, zoals in de melkveehouderij. Door de groei van de wereldbevolking stijgt de vraag naar suiker. Cosun is een stevige coöperatie, die aanstuurt op een bietenareaal dat past bij de afzetmarkt met een gegarandeerde minimumprijs. Dat geeft vertrouwen in de toekomst van de bietenteelt.”