Baas of knecht?

Wie is de baas bij FrieslandCampina? Een moeilijk te beantwoorden vraag. Vooral na de besluiten in de ledenraadsvergadering van vorige week.Alles verliep keurig volgens het Bestuursboekje. De voorstellen voor de verdeling van de winst en de aangepaste melkprijssystematiek werden met overgrote meerderheid aangenomen. Net alsof er geen forse vraagtekens zijn over dit beleid. Er is in de media genoeg over gediscussieerd. Er waren nogal wat tegenstanders van de voorstellen.

De thans goedgekeurde voorstellen zijn gehaaid in elkaar geflanst. Een beetje meer van de winst naar de boeren, de grote boeren een beetje minder voordeel vanwege hun omvang en wat friemelen met de rentevoet van de ledenobligaties. Ziedaar een voorstel waarbij het lijkt dat er geluisterd is naar de leden. Maar het is gerommel in de marge, waarbij de boer aan de laatste speen ligt.

Hoe zouden de voorstemmende ledenraadsleden zich voelen? Hoe kunnen ze dit verdedigen naar de kritische achterban? Ik ben er van overtuigd dat bij een enquête onder de leden er lang geen meerderheid voor de voorstellen was geweest. Het systeem van getrapte besluitvorming met plucheminnende ledenraadsleden zorgt ervoor dat de voorstellen van het bestuur erin gaan als vruchtenyoghurt.

Eén ding is duidelijk na deze besluiten bij FrieslandCampina: de leden zijn op papier de baas bij de coöperatie, maar in de praktijk zijn ze slechts knecht. Net als thuis: eten wat de pot schaft. En wie is de kok? Het bestuur? Of het door de directie aangestuurde bestuur? Is het bestuur de knecht van de directie, die de door hun bedachte plannen uitvoert?

Ik vrees het ergste. Het is een grijs veld tussen bestuur en directie. Dat blijkt wel uit het feit dat het koninklijk onderscheiden aftredende vice- voorzitter Attema verder gaat als manager van FrieslandCampina in Vietnam. Hij wordt van baas nu knecht. Zijn kostje is gekocht. Petje af. Hij verdient de prijs van de meest gewiekste boerenpluchebekleder van de eerste tien jaar van deze eeuw.