Agriterra’s werkwijze in China

Mijn weblogs over China wil ik afsluiten met uitleg over hoe Agriterra daar werkt aan verbetering van de landbouwproductie en aan meer welvaart voor de plattelandsbevolking.Agriterra is geen hulporganisatie die computers, dieren, auto’s of machines ter beschikking stelt. Nee, zij wil vooruitgang op gang brengen door mensen aan de basis te mobiliseren en enthousiasmeren. Alleen dan kan er systematisch en gestructureerd gebouwd worden aan verbetering.
Natuurlijk weten we dat de gemakkelijkste ingang technische ondersteuning is op het gebied van bemesting, dierhouderij, gewasbescherming, marketing, productvernieuwing, veredeling en mechanisatie. Dat wordt dan ook zeker gedaan. Maar vaak is ook veel te bereiken door de bestaande coöperaties te professionaliseren. Dat pakken we dan ook op. Denk daarbij aan zaken als scheiding van bestuur en management, vermogensopbouw voor de coöperatie en het aantrekken van vrouwen in besturen. Belangrijk is dat jonge coöperaties kans zien veel mensen (leden) voor zich te winnen. Dan wordt vanuit het collectiviteitprincipe - ‘samen kunnen we meer’ - een push gegeven aan de regio waar de coöperatie actief is.Niet klakkeloos kopiërenDoor onze Nederlandse ervaring met en kennis van coöperaties kunnen we de bevolking helpen, dat is zeker. Het is echter fout om alleen maar de zaken naar Nederlands model te kopiëren. Eerst moet je je ter plekke een goed beeld vormen van het land en kennis nemen van het hoe en waarom.
Onze Nederlandse systemen passen lang niet altijd op alle plekken. Daarom is het ook belangrijk om de Chinese ‘afkeer’ voor coöperaties te begrijpen. Die stamt uit de tijd van het totalitaire bewind van Mao. Daarom schromen de Chinezen om te investeren in een coöperatie. Ook het feit dat één coöperatie voor een regio is, vergt begrip van onze kant.
Toen ik vertelde dat ik lid ben van acht coöperaties, was de verwarring groot. Dat is ook logisch, want de introductie van de coöperatie is grotendeels overheidgestuurd in China. Coöperaties zijn er niet vanuit de boeren gekomen, er is geen marktbeweging geweest zoals in Nederland.
Agriterra stuurt bij haar begeleiding aan op autonomie van coöperaties, maar ‘de partij’ is hier en daar nog aanwezig. Technische en economische ondersteuning vindt de overheid oké. Maar het is nou net niet de bedoeling dat door hulp aan emancipatieprocessen en het opzetten van coöperaties sociale verenigingen ontstaan, die zichzelf kunnen doen laten gelden.
Naast mobilisatie van de basis bouwt Agriterra ook aan netwerken: mensen met dezelfde teelt of hetzelfde product met elkaar in contact brengen en daardoor uitwisseling van kennis en ervaring op gang brengen. Federatievorming van coöperaties binnen de provincies is ook een belangrijk doel. Het uiteindelijke doel is natuurlijk een beter leven van plattelanders in China en meer autonomie.Geen grote budgettenHet Agriterra-budget voor China is trouwens klein. Er worden geen extra mensen aangetrokken die na afloop van de actie weer weggaan. Nee, er worden zo veel mogelijk mensen van deelnemende organisaties in dit project gevraagd om mee te doen. Die mensen krijgen naast hun salaris dan wat extra geld voor de extra inzet. De training voor deze mensen is ook een verrijking voor henzelf.
Voor mij als ‘agripooler’ van Agriterra is de reis naar China een geweldige ervaring geweest. China blijft een interessant land, dat aan de ene kant nog werkt aan armoedebestrijding en aan de andere kant een wereldmacht is.Foto's: Jan van Weperen