‘Afscheid nemen van bedrijf is zwaar’

Ook al hebben de meeste stoppers er lang over nagedacht, stoppen met het bedrijf is emotioneel zwaar.Het heeft even geduurd, maar de details van het fosfaatplan zijn nu bekend, en de inschrijving voor stoppers is open. Meteen na opening was de regeling al overtekend; er zijn klaarblijkelijk heel wat veehouders die niet durven te wachten op de volgende ronde. De vraag is hoeveel melkveehouders na de eerste ronde nog in gaan tekenen. Het ministerie rekent op totaal 1.000 bedrijven, de accountants denken dat er het er zo’n 600 worden. In dat laatste geval is er een probleem, want het gaat vrijwel zeker om wat kleinere bedrijven, en dan gaat er te weinig fosfaat uit de markt. Royale regelingDe regeling zoals die nu openstaat is tamelijk royaal. Een bedrag van € 1.200 per melkkoe en € 636 voor een pink is al heel wat, en dan ontloop je ook nog eens boetes die anderen wel moeten betalen. Daar staat tegenover dat de prijs van koeien en pinken flink zal dalen.Een groot deel van de 600 of 1.000 bedrijven behoort tot de categorie ’uitgestelde stoppers’, bedrijven die de afgelopen jaren al hadden willen stoppen, maar die wisten dat er een regeling aan kwam. Ik geloof dan ook niet dat het voor veel stoppers een overhaaste beslissing is. Ze zagen het aankomen en hadden hun plan al getrokken.“Het was het einde van twee generaties die een bedrijf hadden opgebouwd.”Toch weet ik van mijn eigen vader dat het moment dat hij zijn handtekening zette voor bedrijfsbeëindiging via het Ontwikkelings- en Saneringsfonds, een heel emotioneel moment was. Het was het einde van twee generaties die een bedrijf hadden opgebouwd. Bij de huidige stoppers zitten vast bedrijven waar veel meer dan twee generaties het bedrijf hebben gerund. Als je dan voor beëindiging tekent, heb je ongetwijfeld het gevoel dat die vorige generaties over je schouders meekijken. Zelfs als je het al een poosje stilletjes hebt kunnen uitleggen.Tot het randje gaanDe grote vraag is of het geheel aan maatregelen wel voldoende is om aan de Brusselse norm te voldoen. Dik vijftig jaar geleden wilde Mansholt van veel kleine boeren af. Zijn gedachte was dat grotere bedrijven minder intensief zouden zijn, en dat het dus met de overproductie in de landbouw wel los zou lopen. Hij kwam bedrogen uit, de grotere bedrijven bleken juist intensiever te zijn, en de overschotten aan landbouwproducten liepen snel op. Iets dergelijks zou met onze fosfaatproductie kunnen gebeuren. De grotere bedrijven die overblijven worden vaak geleid door jongere en beter opgeleide boeren, die meer melk uit een koe kunnen halen, met meer fosfaat tot gevolg. Natuurlijk is er het voerspoor dat de fosfaatproductie wat kan afremmen, maar toch. Het zijn ook nog eens de boeren die gemiddeld wat gemakkelijker tot het randje durven te gaan als het om regels gaat. Maar vooreerst is de regeling gestart, en meteen overtekend. Dat is goed nieuws voor wie de derogatie hoopt te behouden.