4.800 varkens in de middle of nowhere

Win-win-win middenin Iowa, in de Amerikaanse cornbelt: akkerbouwer levert kapitaal en ruimte, varkensintegratie varkens en bedrijfsverzorger arbeid.Het is de middle of nowhere. Rondom twee grote stallen bovenop een heuveltje zie je alleen onafzienbare percelen mais en soja. Perfecte locatie voor een vleesvarkensstal. De mest kan meteen het land op, geen buren die last van je kunnen hebben en het voer groeit rondom.Je zou het extensieve intensieve veehouderij kunnen noemen wat hier gebeurt. Puur rationele bedrijfsvoering, alles volgens de spreadsheet. Arbeid, voer, afzet, alles gaat volgens vaste afspraken, in een bedrijfsmodel dat in feite neerkomt op een voergeldconstructie. In Iowa zijn varianten hiervan goed voor bijna de helft van alle varkens.Ruimte zat rondom de varkensstallen; alleen mais- en sojavelden. De mest gaat ter plekke over het land van de grondeigenaar. - Foto's: Johan OppewalAkkerbouwer investeertVarkensstaat bij uitstek Iowa heeft veel akkerbouwers die snakken naar een neventak. Varkens houden geldt als de best renderende. Maar zelf doen is niet wat iedere akkerbouwer wil. Handige ondernemers zoals Aaron Juergens spelen daar op in. Hij gaat als een soort projectontwikkelaar boeren langs en doet ze een mooi aanbod: de akkerbouwer levert kapitaal en locatie. Verwacht rendement: 6-7%.Juergens bouwt de stallen – kostprijs van deze locatie uit 2014: $ 1,5 miljoen (€ 1,3 miljoen). De stallen worden vervolgens voor 12 jaar gehuurd door varkensketen Cactus Family Farms. Die zet er varkens in en huurt vervolgens diezelfde Aaron Juergens in. En die, nu met een andere pet op, verzorgt de varkens. Of beter, hij levert de arbeidskracht, en krijgt daarvoor een vergoeding van $ 42 (€ 36) per varkensplaats per jaar.Juergens runt eveneens meerdere locaties; in totaal 25 stallen, goed voor 100.000 varkens. Elke stal bestaat uit twee delen, met groepen van 85 varkens.Aaron Juergens (38) en Scott Pollock (47) runnen een varkenshouderijlocatie met 2x2.400 vleesvarkens in Audubon, Iowa. De locatie en de stallen zijn van een akkerbouwer. Juergens levert de arbeid, de varkens zijn van integratie Cactus Family Farms. Pollock is als finish manager in dienst van dat bedrijf. Zo zijn er drie partijen betrokken bij deze twee varkensstallen: een akkerbouwer/eigenaar, een projectontwikkelaar annex bedrijfsverzorger en een varkensketen. Een woonhuis is niet nodig. De eigenaar woont elders en heeft eigenlijk ook niks met de de dieren te doen.Voor het dagelijkse werk komen er werknemers van Juergens. Sommige dagen hebben die aan een paar uur genoeg. Eens per week komt Juergens zelf de nodige controles doen. “Allereerst de ventilatie checken en dan de rest van een hele checklist.” Dan treft hij zo nodig ook finish manager Scot Pollock van Cactus.Juergens regelt alleen het werk, Cactus levert het voer en medicatie, zorgt dat er biggen komen en dat de varkens opgehaald worden als ze klaar zijn. Cactus levert op contract aan vleesbedrijf Tyson Foods.De varkens zitten in groepen van 85, maar een deel is al afgeleverd zodat de afdelingen hier niet vol zijn. Cactus heeft verspreid over meerdere staten 35.000 zeugen, goed voor 700.000 vleesvarkens per jaar. Waarde mest becijferd op $ 15.000In Nederland heeft men het vaak over regionale kringlopen. Hier is die in praktijk gebracht. De mest gaat op de percelen rondom de stal. Hiervoor staat in de contracten een berekende waarde (voor de NPK, een samengesteld product van nitraat, fosfaat en kali) van $ 15.000 (€ 13.000). Let wel, dat zijn kosten voor de akkerbouwer en opbrengsten voor de varkenshouder.De mestputten van 2,5 meter diep bieden opslagruimte voor anderhalf jaar. Zo’n buffer is nodig, want de tijd voor mestuitrijden is beperkt. Als de winter vroeg valt, kan het na de oogst soms niet meer. Uitrijden over sneeuw of vorst mag niet. De akkerbouwer doet dit overigens niet zelf maar huurt een loonbedrijf in. Dat rekent € 3,35 per kuub voor het uitrijden. Injecteren is hier net als in Nederland verplicht.De voersilo's zijn 15 ton. Het voer komt van een menger op een uur rijden van deze locatie. Cactus is groot genoeg om eigen mengvoer te produceren naar eigen recept. Het voer komt niet rechtstreeks van dezelfde percelen, maar van een voermenginstallatie op een uur rijden afstand. Cactus Family Farms heeft nutritionisten en inkopers in dienst en die bepalen afhankelijk van wat de markt biedt het optimale rantsoen (5 fases). Optimaal wil hier zeggen: het optimum van prijs en voederwaarde, bepaald met de spreadsheet. Mais is hoofdbestanddeel van het voer en wordt aangevuld met additieven en andere grondstoffen zoals TGC, dat overblijft bij bio-ethanolproductie uit mais.Mais is het belangrijkste bestanddeel van het rantsoen. Lees ook: Duurzaamheid heeft in Amerika een ander gezichtHoge uitvalDe biggen verblijven hier 24 tot 26 weken. Ze komen na spenen op een leeftijd van 21 dagen. Het beoogde eindgewicht is 295 pound levend (133 kilo). In principe is het all-in-all-out. Maar dat lukt niet altijd, aldus Pollock. Dat is te zien want de afdelingen in een van de stallen zijn maar half bevolkt, een deel van de varkens is al weg.De varkens die er nu nog liggen zijn al 10 kilo boven het streefgewicht. Ze hadden medicatie gehad. Waartegen blijft onduidelijk, maar het kan van alles zijn. PRRS is een veelvoorkomend euvel, vertelt Pollock. En dan komen ook secundaire infecties. De uitval is nogal hoog met 5% op deze locatie, dus exclusief verliezen in de kraamperiode op de opfokbedrijven van Cactus. Het streven is 3% uitval.De kostprijs van de varkens is 53 dollarcent per pound, omgerekend precies € 1 per kilo.
Grote koel-ventilatoren blazen 's zomers de stallucht over de landerijen. Aan de zijkant zitten kleinere ventilatoren, die zorgen voor luchtafvoer als het buiten kouder is en de grote blazers uit moeten. Propaantanks. De winters zijn hier koud. De staltemperatuur wordt dan op 21 graden gehouden. Dat kost bijna 7 liter propaangas per jaar per plaats, in totaal 27 kuub. Terwijl Pollock nog even naar de varkens kijkt, maakt Juergens zijn inspectierondje af. Na hun vertrek liggen de stallen er straks weer verlaten bij tot de volgende ochtend. De gigantische ventilatoren blazen de stallucht over een sojaveld. Niemand die het ruikt, want de volgende boerderij staat een gezicht ver aan de horizon.De stallen staan op een heuveltje en domineren het landschap. Buren zijn er pas op grote afstand.