Zo voorkomen deze boeren hittestress bij koeien

Melkkoeien kunnen vervelende gevolgen ondervinden van hittestress. 3 melkveehouders vertellen hoe zij hun veestapel hiervoor behoeden.➤ Rob en Ingrid Willemsen: ‘Coolcow stimuleert voeropname’
➤ Johan Verstegen: ‘Voor het eerst koeien ’s nachts beweiden’
➤ Meint Leijenaar: ‘Broeiremmer voor koel en smakelijk voer’Temperaturen boven 21 graden en een hoge luchtvochtigheid kunnen leiden tot hittestress bij koeien. Voor melkveehouders is het zaak om hittestress te voorkomen. De gevolgen ervan kunnen immers maanden doorwerken.Dat zegt Ralph Sommers, rundveespecialist bij Voergroep Zuid. “Een stresssituatie kan leiden tot vruchtbaarheidsproblemen, klauwproblemen en een verhoging van het celgetal. Met een productiedaling kan het bovendien lang duren voordat je weer op niveau bent.”Stal koel houden en voldoende fris drinkwaterEr zijn verschillende opties om hittestress te voorkomen. Zorg dat je stal koel blijft en bied schoon en fris drinkwater aan. Met ventilatoren in de stal zorg je voor luchtbeweging.Vaker voeren en extra inzet van krachtvoer in combinatie met producten als natriumbicarbonaat, Buffer en Coolcow verkleinen de kans op pensverzuring, stelt Sommers. “Koeien nemen minder structuur op, aangezien het meer moeite kost om dat te verteren.”

Beter op dak spuiten dan vernevelen in stalVerneveling is volgens hem niet direct de beste keuze. “Je koelt de dieren, maar de luchtvochtigheid stijgt. Daarmee neemt ook de bacteriedruk toe. Het is dan beter om op het dak te spuiten.”➤ ‘Voerproduct Coolcow stimuleert voeropname’De melkkoeien van Rob en Ingrid Willemsen worden tijdens de warme periode gestimuleerd hun hoge productie in de benen te houden.
Ingrid Willems. - Foto's: Henk RiswickRob (46) en Ingrid Willemsen (45) houden in het Gelderse Doornenburg 60 melk- en kalfkoeien en 33 stuks jongvee op 68 hectare. Het rollendjaargemiddelde is 11.279 liter, met 4,22 % vet en 3,54 % eiwit.“Dit is de tweede zomer dat we het product gebruiken. Het bevalt erg goed. De koeien blijven vreten en lopen en komen gewoon naar de robot.” Ingrid Willemsen is goed te spreken over het voerproduct Coolcow, dat ze op advies van Voergroep Zuid sinds begin juni bijvoert aan haar melkkoeien. Tijdens de warmste periode van het jaar helpt het voerproduct hittestress te voorkomen door pens- en bloedverzuring tegen te gaan en de wateropname te stimuleren.Willemsen gebruikt 100 gram per koe per dag. “Het voer is niet goedkoop, maar wij vinden dat het loont om het te gebruiken. Het voegt echt iets toe.”Ingrid Willemsen voegt het product Coolcow toe aan het rantsoen. Dat helpt pens- en bloedverzuring tegen te gaan en de wateropname te stimulerenHet gemiddelde aantal melkbeurten op het bedrijf schommelt tussen 3,1 en 3,3. De productie ligt ruim boven 11.000 liter. Een combinatie van factoren draagt bij aan de topproductie op het melkveebedrijf.“Alles moet kloppen. Het gaat ons echt niet om de laatste liters. Die hoeven we niet koste wat het kost te halen. We voeren maximaal 11 kilo brok. Maar koeien moeten goed vreten, anders geven ze ook geen melk. Coolcow helpt daar in deze periode bij”, aldus Willemsen. Ze voegt het product net als de mineralen toe in de mengwagen.Goed toeven in de stalDe temperaturen op het Betuwse bedrijf schommelen begin juli al enige tijd tussen 25 en 30 graden. Dankzij het geïsoleerde dak en ventilatoren is het toch goed toeven in de stal. Van hittestress is geen sprake. “We mogen hier niet klagen. Voor de koeien is het ook prima. Voorheen kon het echt heet worden in de stal.”Het voerproduct wordt tot en met september gevoerd. Willemsen wil voorlopig niet meer zonder, zegt ze. “Het gaat goed en dat wil ik zo houden.”➤ ‘Voor het eerst dat we de koeien ’s nachts beweiden’Johan Verstegen (27) en zijn schoonouders Jan Martens en Mieke Albers voorkomen hittestress door hun koeien ’s nachts te beweiden.
Johan Verstegen.
- Foto's: Van Assendelft Fotografie“Anderhalve maand geleden zijn we begonnen met het ’s nachts beweiden van onze koeien”, vertelt Johan Verstegen begin juli. In het Brabantse Beugen heeft hij samen met zijn vriendin en schoonouders een melkvee- en akkerbouwbedrijf. Ze houden 90 melk- en kalfkoeien en 70 stuks jongvee op 102 hectare (35 hectare gras). Rollendjaargemiddelde is 8.130 liter, met 4,37 % vet en 3,65 % eiwit.Het ’s nachts beweiden bevalt Verstegen uitstekend, zo geeft hij aan. “Wel hebben we er iets meer werk van om ze ’s avonds nog een keer naar buiten te sturen en ’s ochtends weer op te halen.”Het is voor het eerst dat Verstegen de koeien ’s nachts naar buiten stuurt. Het warme weer van de laatste weken vormt de directe aanleiding. “We werken met een verouderde stal. ’s Nachts beweiden is een mooie oplossing om hittestress voor te blijven.”Johan Verstegen laat zijn koeien 's avonds naar buiten.'s Nachts beweiden is een mooie oplossing om hittestress voor te blijven, vindt hij.De koeien worden ’s ochtends vroeg opgehaald om te worden gemolken. Daarna mogen ze weer de hele ochtend naar buiten. De koeien blijven deze zomer tussen 12.00 uur ’s middags en 20.00 uur ’s avonds op stal. Op het warmst van de dag worden de dieren zo niet blootgesteld aan de felle zon.Ze gaan pas naar buiten op het moment dat het is afgekoeld. “De warmte houdt nog wel even aan en kan later ook terugkeren. We zetten deze werkwijze voorlopig door. Dat zorgt ook voor structuur.”De melkveehouders doen aan standweiden. Er zijn 4 percelen van ieder 2,5 hectare ingericht voor weidegang.Ventilator in de stalOok in de stal doet Verstegen er alles aan om de koeien het zo aangenaam mogelijk te maken. Er hangt een grote ventilator. Die zorgt ervoor dat de stallucht in beweging wordt gebracht. “We voeren aan het einde van de dag. Ook dat helpt om hittestress te voorkomen.”De maatregelen sorteren effect. De productie blijft op peil, aldus Verstegen. “Enkel het vetgehalte is iets gedaald. Maar dat is in deze periode niet zo vreemd.”Na anderhalve maand ervaring overweegt Verstegen nu al om zijn veestapel ’s zomers vaker ’s nachts te beweiden. “De ligboxen zijn nu schoner en droger. Dat komt de uiergezondheid ten goede. Het celgetal is gedaald naar 59. Daar hebben we geen extra moeite voor gedaan.”➤ ‘Broeiremmer om voer koel en smakelijk te houden’De gebroeders Leijenaar zetten een broeiremmer in om hun mengvoer koel en smakelijk te houden.
Meint Leijenaar.
- Foto's: Anne van der Woude“Kijk ze eens grazen. Last van de warmte hebben ze nog niet.” Meint Leijenaar (48) wijst vanaf het erf naar zijn koeien, die even verderop worden geweid in het Friese Tirns. Samen met broer Jan houdt hij 155 melk- en kalfkoeien en 90 stuks jongvee op 60 hectare. Het rollendjaargemiddelde is 9.700 liter melk, met 4,40 % vet en 3,55 % eiwit.Met temperaturen tussen 23 en 25 graden is het begin juli behoorlijk warm op het Friese platteland. De wind zorgt voor verkoeling. “Met windkracht 5 waaiden de takken afgelopen weekend nog van de bomen.” Het scheelt volgens hem ook dat de nachten nog redelijk koel zijn. “In augustus en september is dat vaak wel anders.”Geen selectie aan voerhekOp advies van voeradviseur Meint Hofstee van Dairyconsult mengen de broers Leijenaar sinds begin juni een broeiremmer in het rantsoen. Het gaat om 2 kilo product per dag. ’s Ochtends worden de voorbereidingen voor het voeren getroffen. De voermengwagen wordt gevuld met mineralen, megalac, ontsloten tarwe en tarwegries.De voercomponenten worden gemengd met water (20 liter per koe). Het percentage droge stof is 35. Aan het einde van de dag wordt kuilgras toegevoegd, waarna er wordt gevoerd. “We doen aan compact voeren. Selectie aan het voerhek komt niet voor.”Jan Leijenaar voegt een broeiremmer toe. De broeiremmer zorgt er voor dat het voer koel blijft en de opname goed.De broeiremmer zorgt ervoor dat het voer koel blijft en de opname goed. “Voordat we het product bijmengden zagen we wel eens wat broei in het restvoer. Dat is nu niet meer aan de orde.”
De koeien lopen tussen 9.30 en 16.30 uur buiten. Na het melken krijgen ze op stal bovengenoemde rantsoen voorgeschoteld. De melkveehouders maken een rantsoen klaar voor 110 dieren. “We voeren jaarrond hetzelfde rantsoen, maar we maken er nu wat minder van klaar.”Schoon en fris water, ook op het landOm hittestress te voorkomen, maken de broers de waterbakken ’s zomers wat vaker schoon. Zo zorgen ze voor schoon en fris water, ook op het land.Ze overwegen bovendien sterk om in de stal ventilatoren te plaatsen. Ook willen ze het dak van het oude staldeel graag renoveren en wellicht isoleren. “Als het echt warm is in de stal lopen de dieren nu allemaal naar het nieuwe staldeel.”