Zo leggen deze varkenshouders erfbeplanting aan

Waar houd je rekening mee bij het beplanten van je boerenerf? Varkenshouders Vogels, Elshof en Veldman en Pluk vertellen hoe zij dit hebben gedaan.Bij een stalbouw of bedrijfsuitbreiding dienen varkenshouders rekening te houden met een goede landschappelijke inpassing. De wijze waarop dit dient te gebeuren is bij enkele provincies op provinciaal niveau vastgelegd, zo zegt Femke Klomp-Pullens, die bij DLV Advies werkzaam is als Adviseur Ruimtelijke Ordening en Milieu (ROM). “Anders gaat het om gemeentelijk beleid. Altijd moet er rekening worden gehouden met specifieke gebiedskenmerken.”SpelregelsIn tegenstelling tot bijvoorbeeld Limburg, Overijssel en Zeeland hebben de provincies Noord-Brabant en Gelderland spelregels opgesteld over ontwikkelingen in het buitengebied. “Wanneer voor een stalbouw een bestemmingsplanwijziging nodig is, dan wordt een kwantitatieve bijdrage voor een goede inpassing gevraagd. De kosten zijn afhankelijk van de totale investering en kunnen variëren van enkele honderden euro’s tot € 20.000”, aldus Klomp-Pullens. Stallen niet wegstoppenDe ROM-adviseur is van mening dat stallen niet weggestopt hoeven te worden. “Het gaat om de aankleding en verfraaiing van de locatie. Dat kan bijvoorbeeld ook met architectuur.”Varkenshouders Vogels, Elshof en Veldman en Pluk vertellen hoe zij hun erf hebben aangekleed.
Jan Vogels (58) produceert in Erp (N-B) biggen voor de Duitse markt. Hij werkt sinds een jaar of vier met Deense zeugen. Vogels werkt met eigen aanfok en kruist onder meer Engels Landras in. - Foto: Van AssendelftJan Vogels heeft een bijzondere kikkerpoel op het erf van zijn varkensbedrijf. - Foto: Van Assendelft‘Meeste mensen vinden onze kikkerpoel mooi’Varkenshouder Jan Vogels heeft al jarenlang een grote kikkerpoel op zijn erf. Later liet hij twaalf fruitbomen aanplanten.

“We hebben ooit de vleesvarkensstal van de buurman gekocht. Deze poel hoorde erbij”, zo vertelt varkenshouder Jan Vogels over de bijzondere kikkerpoel op zijn erf.

Pony’s en schapen
De grote vijver is het middelpunt van een stukje grond van zo’n halve hectare. “Er lopen wat pony’s en schapen. Verder doen we er niet veel mee. We houden het ook niet bij”, vertelt Vogels, die het kleine stukje wildernis als een mooie aankleding van zijn bedrijf beschouwt. “Je hoeft je stallen als varkenshouder wat mij betreft niet weg te stoppen. Ze mogen gezien worden. Maar een beetje aankleding mag gerust. Ik vind het ook wel leuk om zo nu en dan even naar die poel te lopen.”

Ergens vindt Vogels het zonde dat de poel en het bosje op zijn erf geen echte functie hebben. “Je zou er een voedselbos van kunnen maken. Daar heb ik weleens aan gedacht. Je zou dan de link kunnen leggen met het toerisme hier in de buurt. Maar dat is er tot op heden nog niet van gekomen.”

Sommige mensen klagen
Vogels krijgt niet alleen maar positieve reacties op het bosje rondom de poel, zo vertelt hij. “Sommige mensen klagen weleens. ‘Wanneer snoei je die bomen eens’, vragen ze dan, om me vervolgens te wijzen op de onoverzichtelijke bocht in de weg. Maar hier in het buitengebied hoef je niet zo hard te rijden, denk ik dan. Bovendien vinden de meeste mensen het gelukkig wel een mooi stukje natuur.”

De vijver is een meter of vier diep en staat vol water. “De waterstand beweegt mee met de grondwaterstand”, zegt Vogels. Een jaar of zes geleden liet hij de kikkerpoel uitdiepen. “De kanten van de poel zijn toen schuin afgegraven. Dat zou beter zijn voor de kikkers”, vertelt de varkenshouder, die destijds subsidie ontving om de werkzaamheden te laten uitvoeren. “We kregen subsidie vanwege herstelwerkzaamheden aan een klein landschapselement”, aldus Vogels. Hij liet destijds ook twaalf fruitbomen (appels, peren en noten) aanplanten.

Vogels moest bij de laatste uitbreiding van zijn zeugenstal een beplantingsplan indienen. In overleg met de buurman liet hij een drie meter hoge zandwal aanleggen. “De afstand tussen de stal en de buurman is 100 meter. Hij was bang voor lichtvervuiling van onze lichtstraat in de stal”, vertelt Vogels, die de zandwal op voorspraak van de buurman liet beplanten met groenblijvende laurierbomen.

Bedrijfsinfo
1.150 zeugen
2.500 vleesvarkens
400 fokgelten
31 gespeende biggen
Elien Elshof (23) runt het zeugenbedrijf samen met haar vriend Martijn Veldman, telg uit de familie die het agrarische installatie- en bouwbedrijf runt. De ondernemers werken samen met andere varkenshouders in de Porc d’Or groep. - Foto: Ruud PloegHet Zwolse varkensbedrijf van Elien Elshof en Martijn Veldman heeft een schitterende uitstraling, mede door de boomgaard en de alpaca’s. - Foto: Ruud Ploeg‘Sommige mensen denken dat we alleen alpaca’s houden’Het Zwolse varkensbedrijf van Elien Elshof en Martijn Veldman heeft een schitterende uitstraling, mede door de boomgaard en de alpaca’s.

Het varkensbedrijf van Jan van den Berg werd in 2007 door Boerderij uitgeroepen tot mooiste varkensbedrijf van Nederland. Sinds 1 januari 2018 is het bedrijf overgenomen door de jonge ondernemers Elien Elshof en Martijn Veldman. “Het bedrijf had al een mooie uitstraling. Jan (van den Berg, red) had het hier top voor elkaar. Voor ons was dat een stimulans om het ook zo te houden. De bomen zijn twintig jaar geleden geplant. Ze worden steeds groter en voller, waardoor het hier alsmaar mooier wordt”, vertelt Elien Elshof.

Fruitbomen
In de boomgaard op het erf staan twaalf fruitbomen. Het gaat om appel-, peren-, pruimen- en notenbomen. Tussen de bomen lopen tien alpaca’s, die Elien meenam toen ze zich op het bedrijf vestigde. Door al het groen van de bomen en planten zijn de varkensstallen behoorlijk weggewerkt. “De stalen staan zo’n 100 meter van de weg. Veel mensen weten niet dat wij hier varkens houden. Klachten over stank hebben we nooit gehad, terwijl we toch nabij Zwolle boeren”, zegt Elien, die regelmatig fietsers uit de stad ziet stoppen om een foto van de alpaca’s te maken. “Sommige mensen denken zelfs dat we de stallen alleen gebruiken voor het houden van alpaca’s.”

Belangrijk dat bedrijf netjes en strak is
De varkenshouders vinden het belangrijk dat hun bedrijf er netjes en strak uitziet. Het erf moet opgeruimd zijn. “Ik heb een hekel aan viezigheid en wil dat het erf er strak, netjes en schoon uitziet. Ik wil geen spullen onnodig rond laten slingeren”, vertelt Elshof, die gebruikte materialen en gereedschappen opslaat in de kapschuur. “Als het op het bedrijf een puinhoop is, dan zegt dat iets over de ondernemer, vind ik. Een glad erf is voor mij een vanzelfsprekendheid. Misschien is dat ook wel tekenend voor de vrouwelijke touch die ik aan het bedrijf geef.”

Jan van den Berg plaatste zijn kadaverkoeling ooit bewust op het erf. Vanuit het oogpunt van hygiëne is dat niet ideaal. Toch willen Elshof en Veldman de kadaverkoeling niet verplaatsen. “Er komen hier veel fietsers langs. Wij willen niet dat zij worden geconfronteerd met kadavers. Foto’s en video’s zijn in deze tijd snel gemaakt. Dat is op deze locatie zeker iets om rekening mee te houden”, vertelt Elien, die aangeeft dat de koeling achter een coniferenhaag is weggewerkt. “Voor ons is dat belangrijker dan een kadaverkoeling aan de weg.”

Bedrijfinfo
840 zeugen
35 gespeende biggen per zeug per jaar
3.500 vleesvarkens
Wim Pluk (53) heeft in het Brabantse Boekel een varkensbedrijf met 1.600 zeugen en 11.000 vleesvarkens. Op een tweede locatie houdt hij 6.000 vleesvarkens. - Foto: Van AssendelftMet een fraai vormgegeven irrigatievijver, een park met verschillende bomen en kijklijnen besteedde Pluk veel aandacht aan de uitstraling van zijn bedrijf. - Foto: Van Assendelft‘Gemeente handhaaft op uitvoering beplantingsplan’Varkenshouder Wim Pluk moest van gemeente Boekel een beplantingsplan indienen. Op de uitvoering ervan werd gehandhaafd.

“Als ik ’s ochtends van het woonhuis naar de stallen loop, dan geniet ik van ons fraaie erf”, zo vertelt Wim Pluk. Hij vindt het belangrijk dat zijn bedrijf uitstraling heeft en er mooi bij ligt. “Ja, dat hoort er gewoon bij. Daarom hebben we het meteen maar goed gedaan.”

Het boerenerf van Pluk onderging vijf jaar geleden een metamorfose. Bij de bouw van een vleesvarkensstal werd de voorkant van het bedrijf op indrukwekkende wijze aangepakt. “We hebben een irrigatievijver aangelegd en vormgegeven. Daaromheen hebben we een parkje gemaakt, met kijklijnen erin”, zo vertelt Pluk, die onder meer wilgen, eiken, sierperenbomen, notenbomen en hagen liet aanplanten. “We hebben de tuin van ons huis meteen meegenomen”, aldus Pluk.

Het indienen van een beplantingsplan was een verplicht onderdeel van de bouwaanvraag, zo vertelt hij. “Gemeente Boekel let daar strikt op. Ze handhaven ook. Maar ook zonder handhaving had ik in erfverfraaiing geïnvesteerd, zeker aan de voorkant van ons bedrijf”, zo vertelt de varkenshouder.

Onderhoudsvriendelijk
Hij gaf meer dan € 10.000 uit aan erfbeplanting. Het is een investering die niet terug wordt verdiend. De varkenshouder koos voor een onderhoudsvriendelijk beplantingsplan. Toch ontkomt hij niet aan onderhoud. “Samen met mijn medewerkers houden we het erf bij. Zo’n drie keer per jaar laat ik de hovenier komen voor groot onderhoud. Dat kost ook enkele duizenden euro’s op jaarbasis”, aldus Pluk.

De varkenshouder breidde de thuislocatie vorig jaar uit met een vleesvarkensstal. In het voorjaar kreeg hij bezoek van een gemeenteambtenaar. “Hij kwam controleren of ik me aan het beplantingsplan had gehouden”, zo vertelt Pluk.

Bedrijf verfraaien
De varkenshouder heeft een plan gemaakt om zijn bedrijf ook aan weerszijden te verfraaien. Langs de stallen wordt een strook grind aangelegd, ook om ongedierte te weren. Daarnaast wordt een gazon met wilgen aangelegd. Het geheel wordt omzoomd door een drie meter hoge beukenhaag. “De ene kant is klaar, nu de andere zijde nog”, aldus Pluk, die op termijn ook meer aandacht wil besteden aan erfverfraaiing op zijn tweede locatie in Nuland.

De varkenshouder krijgt zo nu en dan positieve reacties op het fraaie aanzicht van zijn bedrijf. “Het is leuk om te horen dat je bedrijf er netjes bij ligt”, zo besluit hij.

Bedrijfsinfo
1.600 zeugen
11.000 vleesvarkens
6.000 vleesvarkens op tweede locatie