‘Werk aan de winkel voor betere bodemgezondheid’

Om te werken aan een klimaatbestendige bodem is de teler gebaat bij stimulerende overheidsregels.Bodemvruchtbaarheid is hot. Overheden, banken, verpachters, voorlichters, milieuorganisaties, waterschappen, brancheorganisaties, onderzoekers; allemaal maken ze zich zorgen om de bodemvruchtbaarheid. En allemaal hebben ze hun eigen belangen en ideeën hoe de bodemtoestand nu en in de toekomst verbeterd moet worden.Tegenstrijdige geluidenHierdoor komen er veel tegenstrijdige geluiden op boeren af. Drainage optimaliseren en de percelen mooi bol leggen, of juist het regenwater vasthouden en dammetjes in en om percelen aanleggen? Die interessante discussie kwam met dank aan het gortdroge 2018 boven water. Of natuur- en milieuorganisaties die kunstmest willen uitbannen, omdat de productie ervan heel veel CO₂-uitstoot veroorzaakt en kunstmest bovendien dodelijk zou zijn voor de bodemgezondheid. Klinkt op het eerste gezicht plausibel, maar volgens recent Wagenings onderzoek is nooit aangetoond dat het gebruik van kunstmest op de lange duur de bodemvruchtbaarheid aantast. Integendeel, de combinatie van kunstmest en dierlijke mest geeft de beste opbrengsten. En of kunstmest netto meer CO₂-uitstoot geeft per kilo gewas vergeleken met een landbouwsysteem zonder kunstmest, ook dat moet eerst nog maar eens bewezen worden. Stikstofuitspoeling naar grondwaterOok niet helder is of het achterlaten van veel gewasresten als maisstro de stikstofuitspoeling naar het grondwater tegengaat of juist bevordert. Duidelijkheid hierover is wel van belang. Want een klimaatbestendige bodem heeft een actief bodemleven, zo is de algemene veronderstelling. En daarvoor is voldoende aanvoer van organische stof nodig; voer voor het bodemleven. Organischestofbalans lastig te verbeterenIn de boerenpraktijk blijkt het heel lastig om de organischestofbalans in evenwicht te houden, laat staan te verbeteren. De wettelijke fosfaatgebruiksnormen leggen namelijk grote beperkingen op aan het gebruik van dierlijke mest en compost. Diezelfde wet- en regelgeving werkt ook niet mee om de uitruil van grond tussen akkerbouwers en veehouders te stimuleren. Want ook dat zou een enorme impuls aan de bodemvruchtbaarheid geven. Klimaatbestendige bodem in ieders belangZeker, voor boeren valt er nog veel te winnen om de weerbaarheid of veerkracht van hun bodems te verbeteren. Boerderij geeft hiervoor praktische adviezen. Het vergt hoe dan ook een structurele en zorgvuldige benadering van boeren. Edoch, ook voor onderzoekers en beleidsmakers is er werk aan de winkel, door met stimulerende regelgeving te komen, gebaseerd op bewezen feiten. Een klimaatbestendige bodem is immers niet alleen in het belang van de boer, maar van de hele maatschappij.