Dit water oogt nog fris, maar als zich een groene waas op het water vormt, wees dan bedacht op aanwezigheid van blauwalg. Foto: Mark Pasveer RundveeNieuws

Waterkwaliteit onder druk door lange zomer

Op bedrijven waar het vee water kan drinken uit oppervlaktewater moeten veehouders alert zijn op de kwaliteit ervan.

Hoge temperaturen, weinig wind en droogte zijn ideale omstandigheden voor blauwalgen om zich te kunnen vermenigvuldigen. Omdat het weer van de laatste twee maanden aan deze criteria voldoet, waarschuwt Royal GD op haar site voor de risico’s op aanwezigheid van blauwalg.

Met name stilstaand en voedselrijk water kan de groei van blauwalg verder versterken. Blauwalgen komen van nature altijd voor in zoet water en leven van zonlicht en in water opgeloste voedingsstoffen als nitraat en fosfaat. Als de blauwalg zich kan vermeerderen kunnen ze een, meestal groene, drijflaag vormen die als een waas over het water ligt.

Er zijn soorten die gifstoffen produceren. Bij hoge concentraties blauwalgen zitten er ook veel gifstoffen in het water die bij opname een risico zijn voor het dier. Bij opname door runderen kunnen de dieren zenuwverschijnselen (zwakte, benauwdheid) en lever- en nierschade oplopen. Soms treedt ook, door de leverschade, enkele weken later zonnebrand op. In ernstige gevallen kan sterfte optreden.

Als er in eerdere jaren al blauwalg is aangetoond in het oppervlaktewater, dan is de kans groot dat deze in de navolgende jaren, onder gunstige omstandigheden, opnieuw voor problemen gaat zorgen.

Veehouders kunnen een watermonster (water met een groene drijflaag) laten onderzoeken op de aanwezigheid van blauwalg. GD kan niet aangeven of het nu meer monsters onderzoekt op blauwalg in vergelijking met andere jaren omdat dit onderzoek pas zeer recent geïntroduceerd is. Het onderzoek op blauwalg kost € 33,35 exclusief btw.

Andere gevaren

Naast problemen met blauwalg kan de waterkwaliteit ook in het geding zijn door waterstofsulfide. Dit kan ontstaan in sloten waar veel afgestorven planten liggen of waar op de bodem een dikke laag slib ligt. Water met zwavel ruikt naar rotte eieren en kan dezelfde neurologische verschijnselen geven als toxinen van de blauwalg zoals ademhalingsproblemen, benauwdheid en sterfte.

Botulisme is de laatste belangrijke probleemveroorzaker. Als er dode dieren in het water terechtkomen, is er een risico op besmetting van het rundvee dat het water drinkt. Botulisme wordt veroorzaakt door gifstoffen die worden geproduceerd door de bacterie Clostridium botulinum. Koeien die deze toxinen binnenkrijgen, krijgen zenuwverschijnselen zoals zwakte, verlammingen en kunnen hieraan sterven.

In de zomer hebben koeien meer water nodig. Dit om de melkproductie in stand te houden, maar vooral om de lichaamstemperatuur te kunnen reguleren. Soms kan de wateropname van een hoogproductieve koe wel oplopen tot 200 liter per dag. Belangrijk dus dat het water, ook in de stal, van goede kwaliteit is.

– Check het aanwezige water aan het drinkpunt op kleur en helderheid. Goed water hoort helder, kleurloos en geurloos te zijn.

– Denk bij verminderde voeropname en melkgift ook aan de kwaliteit van het water als mogelijke oorzaak.

– Maak drinkbakken regelmatig schoon om eventueel ingevallen voerresten of mest te verwijderen.

– Vervuilen drinkbakken na schoonmaken snel, of zit er een slijmerige laag in na schoonmaken, controleer dan de toevoerleidingen vanaf de bron.

– Zorg voor goede bereikbaarheid van de waterbakken. Overweeg bijplaatsen van een of meer drinkwaterpunten als de bezetting per bak te hoog is.

– De aanvoer van drinkwater moet 20 liter per minuut zijn, om ervoor te zorgen dat de bak voldoende snel volstroomt.

Ook in de stal kan de kwaliteit van water onder druk staan door externe omstandigheden. Foto: Anne van der Woude
Ook in de stal kan de kwaliteit van water onder druk staan door externe omstandigheden. Foto: Anne van der Woude
Beheer
WP Admin