Sympathiek maar loos gebaar

Veehouders, hou je in, voor je eigen bestwil en dat van de hele sector! Die oproep doet een aantal LTO-bestuurders uit West-Nederland.Het gaat om de PAS, het nieuwe stikstofbeleid dat per 1 juli ingaat. De bestuurders roepen hun achterban op om bij vergunningaanvragen niet méér ontwikkelingsruimte te claimen dan ze werkelijk nodig denken te hebben. Als iedereen dat doet, is die ruimte er ook, zeggen ze. Maar als iedereen om strategische redenen hoger inzet, is er mogelijk te weinig ruimte en loopt het voor de sector spaak.Het is een sympathieke oproep, maar realistisch? Dat is de grote vraag. Het is het klassieke 'prisoners dilemma'. Wie garandeert mij dat mijn buurman zich aan deze oproep houdt? Het is alsof je de visserij vraagt om uit eigen beweging allemaal wat minder vis aan land te brengen, zodat er genoeg blijft zwemmen voor een gezonde populatie. Dat werkt dus niet. Er is altijd eentje die stiekem toch extra vangt. En die is het beste af.Nu zitten er in het complexe PAS-stelsel maatregelen ingebouwd tegen strategisch gedrag. Zo vervallen rechten die je niet benut na zekere tijd. Ook zijn ammoniakrechten niet verhandelbaar. Hoog inzetten levert dus niet snel financieel voordeel. Maar het biedt wel iets anders: de kans op ontwikkelingsruimte, en daarmee iets meer zekerheid over de toekomst van je bedrijf.Dat is wat ondernemers willen. Deze oproep is vooral moreel, een appel op het verantwoordelijkheidsgevoel. Maar individuele ondernemers gaan voor hun eigen bedrijf, voor maximale kansen en zekerheid voor zichzelf. En dat is ze niet kwalijk te nemen.