Mestverwerking remt ontwikkeling melkveetak

De investering in mestverwerking en de fosfaatwetgeving remden de ontwikkeling van het melkveebedrijf van familie Alders.Op het erf van melkveebedrijf Alders staat een imposante mestverwerkingshal van 70 bij 30 meter. Het bouwwerk is het resultaat van heel wat uurtjes noeste arbeid. “We hebben deze loods zelf gebouwd”, zo vertelt Tim Alders._{Tekst gaat verder onder de foto}Ben (69), Willem (29) en Tim (37) Alders runnen in Overloon (NB) het familiebedrijf Vlako, met een vergunning voor het verwerken van 135.000 kuub mest. - Foto's: Bert JansenFamilie Alders: Melkvee en mestverwerkingBedrijfsgegevens
200 melk- en kalfkoeien
100 stuks jongvee
53 hectare
10.750 rollend jaargemiddelde
4,31% vet
3,62 % eiwit
100.000 kuub mest verwerkt per jaar
3 eindproductenVooral varkensmestFamilie Alders heeft een vergunning voor het verwerken van 135.000 kuub varkens- en rundveemest op jaarbasis. In 2020 wordt 100.000 kuub mest verwerkt, waarbij het hoofdzakelijk (95%) om varkensmest gaat. Het duurt lang voordat de eerste mest in 2019 daadwerkelijk over de pers rolt. De eerste plannen dateren al van 2004. In 2015 is de vergunning verleend, waarna in 2018 de financiering rondkomt. Lange voorgeschiedenisMet het project is in totaal € 3 miljoen gemoeid. Ben Alders kan een boek schrijven over de lange voorgeschiedenis en uiteindelijke totstandkoming. “Ik heb weleens gedacht: voor wie doe ik dit? Maar toen hadden we ook al € 200.000 geïnvesteerd in het vergunningentraject en was er geen weg meer terug.”Vergunning voor 600 koeienIn 2004 wordt het Overloons Vlak in een proefproject van de provincie aangewezen als Landbouw Ontwikkelings Gebied (LOG-gebied), voor nieuwvestiging van intensieve veehouderij. Alders speelt in op de ontwikkelingen in de regio en maakt plannen voor een bedrijf met 600 koeien én mestverwerking. “Het toekomstplaatje voor deze regio was er één met veel varkens en weinig grond. Ik zag kansen om het mestprobleem op te lossen, zowel voor ons eigen bedrijf als voor de regio.”Fosfaatreductieplan frustreertMet een nieuwe stal voor 265 koeien zet Alders in 2011 de eerste stap richting 600 koeien. Het fosfaatreductieplan frustreert verdere uitbreiding. Familie Alders moet noodgedwongen 65 melkkoeien en 100 stuks jongvee afvoeren. Dat voelt zeer onrechtvaardig, vertelt Ben Alders, die tevergeefs aanklopt bij de Raad van State. “We hadden een proefstalstatus voor de emissiearme vloer van Anders Beton en zetten in op mestverwerking. Dan voel je je als kartrekker benadeeld.”_{Tekst gaat verder onder de foto}Alders bouwde in 2011 een nieuwe stal voor 265 koeien. Melken gebeurt in een 20-stands binnenmelker.LOG-gebied Overloons Vlak wordt uiteindelijk afgewezen. Terwijl familie Alders wordt teruggeworpen in het plan om 600 koeien te melken, krijgt de mestverwerking uiteindelijk gestalte. Een flink portie doorzettingsvermogen kan de melkveehouders niet worden ontzegd. Mest uit de regioBij Alders wordt (een deel van) de mest van zo’n 50 varkenshouders uit de regio verwerkt. Circa de helft van de mest wordt op contractbasis geleverd. Varkenshouders betalen een marktconforme prijs, afhankelijk van het fosfaatgehalte per ton. Transportkosten zijn inbegrepen. “We willen varkenshouders in de regio ontlasten en tegen een zo scherp mogelijke prijs mest verwerken”, vertelt Willem Alders.We willen varkenshouders in de regio ontlasten en tegen een zo scherp mogelijke prijs mest verwerkenDe melkveehouders besteden het transport bewust uit. “We hebben transport nodig, maar willen er niet afhankelijk van zijn. We willen ons verdienmodel niet ophangen aan transport, maar juist verder verduurzamen”, aldus Tim._{Tekst gaat verder onder de foto‘s}
Het verwerken van de mest gebeurt volgens hetzelfde principe als bij mestverwerkingsinstallatie Kumac in Deurne.Alders heeft voor de wijze waarop de dikke fractie wordt gehygiëniseerd een eigen erkenning van de NVWA.VorderingenHoewel mestverwerking nog een betrekkelijk nieuwe tak van sport is voor de melkveehouders, zijn ze niet ontevreden over de vorderingen. Continue aandacht is wel een vereiste. “Het is net als met een koe: als er iets mis is, moet je er bij zijn. Technische expertise is daarbij een must”, zegt Tim. De mest wordt gemengd aangeleverd. Na het verwerkingsproces blijven drie eindproducten over: een dikke fractie voor de export (21%), een mineralenconcentraat (34%) en zuiver water (45%). Het bedrijf heeft een lozingsvergunning voor 110.000 kuub in het buitengebied. “We hebben hier 20 hectare met peilgestuurde drainage”, zegt Willem. De melkveehouders willen het aandeel water dat overblijft na het verwerkingsproces opschroeven naar 70%, om transportkosten verder te drukken. Het lukt de melkveehouders de gehaltes in de eindproducten jaarrond op een constant niveau te houden. De dikke fractie (30% droge stof) bevat gemiddeld 18 kilo fosfaat en 12,5 kilo stikstof per ton. ProefprojectFamilie Alders doet mee aan een proefproject over mineralenconcentraat als kunstmestvervanger. Ze zien de potentie ervan, maar zijn voor een aanpassing van de Meststoffenwet afhankelijk van de politiek. “We kunnen meststoffen op maat maken. Daar zou een keurmerk voor moeten komen”, zegt Tim. Willem: “Politieke keuzes zijn een onzekere factor. Wij moeten flexibel zijn en meebewegen.”_{Tekst gaat verder onder de foto}De dikke fractie wordt inpandig geladen voor export. De hal is aangesloten op een chemische luchtwasser.Baten niet in balans met risico’sMet de kennis van nu had familie Alders waarschijnlijk een andere koers ingezet. Willem Alders stelt dat de hoogte van de investering en de bijbehorende risico’s van mestverwerking niet in balans zijn met de baten. “Naast het fosfaatreductieplan heeft de investering in mestverwerking zeker een remmende werking gehad op de ontwikkeling van het melkveebedrijf.”Vanwege de mestverwerking hoeft familie Alders niet grondgebonden te zijn. “We willen weer terug richting 265 koeien. Daar hebben we fosfaatrechten voor nodig”, aldus Ben.