‘Marges of subsidies voor boeren’

De roep om betere marges en meer geld voor de boer is van alle tijden. Retailers willen sturen en belonen via ketenconcepten.Varkenshoudersvakbond NVV zette de eerlijke verdeling van marges tussen boer, verwerker en retail net voor de eeuwwisseling prominent op de agenda. Dat volgde op enkele tumultueuze jaren met zeer slechte varkensprijzen en de invoering van varkensrechten, waarbij grofweg 10 % van de productieruimte werd gekort. Daarbovenop moest de ammoniakemissie flink terug. Dit alles mondde uit in sanering en schaalvergroting. NVV’s roep om betere marges en meer macht bij de boer leidde tot twee IKB’s. Ironisch genoeg verzwakte dat de sector, want retailers konden door deze tweespalt makkelijker sourcen in het buitenland. De opkomst van productie onder Beter Leven-keur keerde het tij door het terugwinnen van de binnenlandse markt.Eerlijke margeverdelingNu is eerlijke margeverdeling vooral een item onder melkveehouders. Ook hier zijn de aanjagers enkele jaren met matige financiële resultaten en invoering van nieuwe productierechten met korting. Ook hier zware milieudruk – het stikstofdossier – en dreigende herstructurering, en is strijd gaande op ketencertificering waarbij de ketens inhoudelijk niet verschillen. Hoog tijd voor één keur en herwinning van de binnenlandse vers-zuivelmarkt. Want het is een slecht teken dat Aldi probleemloos PlanetProof-melk inwisselt voor Duitse weidemelk.Sturen en belonen via ketenconceptFarmers Defence Force wil dat de retailers structureel geld afdragen aan een fonds om de boerenprijs te stutten of boeren rechtstreeks te subsidiëren. Retailers zien daar niks in, ze willen sturen en belonen via ketenconcepten. Dat werkt ook, zie het grote succes van Beter Leven bij varkensvlees en eieren, in mindere mate bij kip en luxe rundvlees. Meerkosten, en zelfs iets meer, worden vergoed. Beter Leven-varkenshouders verdienden in het gouden jaar 2019 misschien een tikkie minder dan op de reguliere markt, na de eerste kwartalen van 2020 zijn ze duidelijk beter af. Belangrijker is dat in roerige perioden hun varkens probleemloos binnen het afgesproken gewichtstraject weggaan. Mesters buiten Beter Leven verloren juist daardoor veel geld én zagen elke productieplanning verstoord. Duidelijke keuze van Albert HeijnAlbert Heijn heeft al een duidelijke keuze gemaakt: het ‘beter voor’-project dat startte met A-waremelk wordt uitgebreid met Vions Beter Leven-varkensvlees en groenten. Het gaat voor de in deze ketens producerende boeren leiden tot een andere, constantere prijs dan de vrije marktprijs. Soms een tikkie onder de top maar zeker fors boven het diepe dal van de markt, met afnamezekerheid erbovenop. Voor een deel van de boeren is dat inderdaad een eerlijker margeverdeling.