Kavelruil maakt comeback

Afgelopen vijf jaar is gemiddeld 7.100 hectare landbouwgrond via vrijwillige kavelruil in andere handen overgegaan.Volgens Wageningen Economic Research is daarmee sprake van een comeback van deze vorm van grondoverdracht. Dieptepunt was 2003, met slechts 900 hectare. In 1999 ging het nog om 11.000 hectare.De terugval na de eeuwwisseling is te verklaren door de slechte grondmarkt in die periode. Het aandeel van vrijwillige kavelruil in de totale grondmobiliteit was afgelopen jaren gemiddeld 18%, met een licht dalende tendens. Areaal (hectare) landbouwgrond overgedragen via kavelruil, 1994-2016. Bron: KadasterMinder vaak verplichte kavelruilDe officiële benaming van vrijwillige kavelruil is ‘ruilverkaveling bij overeenkomst’. Het is een alternatief voor de wettelijke, verplichte ruilverkaveling, die steeds minder vaak voorkomt.
Vrijwillige ruil kan kleinschalilg, als losse kavelruil met drie betrokkenen. Dat aantal is nodig omdat anders geen vrijstelling van overdrachtsbelasting mogelijk is. Maar het kan ook grootschalig met tientallen partijen en honderden hectares. In de periode 2012-‘16 ging het in meer dan de helft van de gevallen om kavelruilen met minder dan vijf partijen. Van de vrijwillige kavelruilen ging 10% om grotere projecten met meer dan tien betrokken partijen.
De meeste kavelruil is in het noorden en oosten van Nederland.