Kampioen waardecreatie verliest voorsprong

FrieslandCampina is nog steeds kampioen waardecreatie onder de zuivelcoöperaties, maar moet inleveren op concurrent Arla en verliest voorsprong. Overaanbod en tekortschietende capaciteit eisen hun tol.Qua winst en waardecreatie per kilo melk verslaat FrieslandCampina veel concurrenten in Noordwest-Europa nog steeds ruimschoots. Het bedrijf heeft echter vorig jaar een flinke veer moeten laten, vooral door de hoge melkaanvoer. De omzet per kilo melk, een belangrijke graadmeter, is met 10 cent gedaald naar € 1,02 per kilo. Daarmee loopt FrieslandCampina nog steeds behoorlijk voor op concurrent Arla. Dat bedrijf noteerde vorig jaar een omzet van 69 cent per kilo melk.Lees ook: Contante melkprijs 6,6% lager in 2016In 2015 lag FrieslandCampina echter nog 40 cent voor op Arla en in 2013 en 2014 was het verschil nog iets groter. Toen schiep FrieslandCampina nog achtereenvolgens € 1,22 en € 1,20 aan waarde per kilo melk (Arla achtereenvolgens 78 en 79 cent). Destijds noteerde de gehele zuivelmarkt echter hoog. In 2016 is de afstand geslonken tot 33 cent. Arla verloor ook omzet, maar raakte slechts 3 cent omzet per kilo melk kwijt.Vorig jaar zijn er maar weinig bedrijven geweest die de omzet per kilo melk hebben weten te verhogen. Dit vanwege de slechte zuivelmarkt als geheel. FrieslandCampina heeft het daarentegen extra zwaar voor de kiezen gehad door de fors gestegen aanvoer van ledenmelk. De onderneming kon deze aanvoer in 2015 al niet aan, in 2016 lukte dat helemaal niet meer.1,5 miljard kilo verlieslatend doorverkochtEen volume van 1,5 miljard kilo melk is toen zonder enige bewerking doorverkocht aan andere zuivelbedrijven, zo wordt gemeld in het jaarverslag. De melk belandde niet gewoon op de spotmarkt. Dat werd voorkomen, omdat de melkprijzen anders mogelijk nog verder waren gekelderd. Toch is het grootste deel van die 1,5 miljard kilo onder de aankoopprijs doorverkocht. Normaliter moet FrieslandCampina tot 1,2 miljard kilo melk beschikbaar houden voor afname via de Dutch Milk Foundation (DMF), maar de gebruikelijke klanten besloten vorig jaar minder via deze weg af te nemen. Gezien het overvloedige aanbod van melk bedankten ze voor de mogelijkheid om melk tegen garantieprijs-niveau te kopen (een DMF-regel). Liever kochten ze de melk rechtstreeks van FrieslandCampina, maar dan met een flinke korting. FrieslandCampina wilde immers niet op de spotmarkt lozen? Capaciteit blijft krapVolgens topman Roelof Joosten zal het ook dit jaar nog niet lukken om alle ledenmelk in eigen fabrieken te verwerken. Er zullen dan nog steeds collega-bedrijven zijn die aanzienlijke volumes melk van FrieslandCampina kunnen verwerken. Naast rechtstreekse door verkoop van melk heeft FrieslandCampina ook de toevlucht genomen tot de productie van magere melkpoeder en boter. Aan de boter kan dankzij de aangetrokken vetmarkt nog goed worden verdiend, een groot volume magere melkpoeder moest de interventie in.Arla had vorig jaar ook last van de zuivelcrisis, maar zag het volume ledenmelk juist licht dalen, en kon haar product nagenoeg geheel zelf verwerken. Verreweg het grootste deel van haar producten moest Arla daarbij aan de man brengen op de moeilijke Europese afzetmarkt. Het bedrijf doet het daar toch goed, dankzij sterke merken. Grote winstmachines als China heeft de Scandinavische zuivelreus niet. FrieslandCampina moet het juist hebben van verre afzetmarkten en tobt met de Europese consumentenmarkt.