Investeerders kopen dierenartspraktijken op

De afgelopen 1,5 jaar zijn 15 gemengde dierenartspraktijken overgenomen door buitenlandse investeerders. Er is sprake van een tendens.Buitenlandse investeerders richten het vizier op gemengde dierenartspraktijken (DAP) en zijn sinds 1,5 jaar nadrukkelijk op het overnamepad. De 3 grootste partijen Evidensia, AniCura en CVS hebben al 15 DAP’s met landbouwtak overgenomen. De gemene deler: een lagere kostprijs door schaalgrootte. Die ontwikkeling past in een sector waarin dierenartsen vaker parttime willen werken en geen praktijkeigenaarschap ambiëren.Geen ruimte voor vrije veterinairenIn een speelveld van 280 (deels) agrarische DAP’s vreest koepelorganisatie KNMvD niet dat er straks geen ruimte is voor ‘vrije’ veterinairen. “In Engeland speelt dit al jaren en daar is de consolidatie maximaal 50/60%”, zegt voorzitter Merel Langelaar, die wel let op het behoud van autonomie en de gevolgen van ketens voor de arbeidsmarkt.Meer ketenvorming heeft voor boeren, zo lijkt het, maar beperkte gevolgen. Tarieven gaan niet omhoog, de medicijnkeuze wordt niet minder.Focus op opleidingHet Scandinavische Evidensia heeft in Nederland 190 dierenartsprakijken. In de afgelopen 1,5 jaar zijn 12 gemengde DAP’s met landbouw als hoofd- of bijtak overgenomen. “We richten ons op rundvee; in de varkens- en pluimveehouderij zijn praktijken al veel meer geconsolideerd”, zegt Jan Lievaart van Evidensia.Samenwerken en delenHet bedrijf wil met de landbouwtak doorgroeien in Nederland, maar plakt er geen getal op. Lievaart: “Het gaat bij overnames om kwaliteit en het goede gevoel tussen ons en een DAP. Wij werken in groepen en clusters. Samenwerken en delen zijn trefwoorden. Zo houden we diensten overeind.” Andere voorwaarden zijn: een financieel gezonde praktijk en regio’s waar clusters kansrijk zijn.Geen veranderingen aan de voorkantBij een overname wil Evidensia aan de ‘voorkant’ niets veranderen. Dierenartsen blijven zitten en behouden hun veterinaire vrijheid. Ze zijn wel verplicht om samen met collega’s medicijnen in te kopen. Al stellen ze samen de medicijnlijst op en bepalen ze de veterinaire koers van de groep. De prijzen bepalen de DAP’s vervolgens net als nu zelf. Evidensia zit niet aan de knoppen voor het boerentarief.Veranderingen aan de achterkantAan de ‘achterkant’ verandert meer. Evidensia koopt apparatuur en cursussen in en ontzorgt DAP’s met een supportafdeling op het vlak van ICT, administratie en marketing. Ook is er een eigen academie waar dierenartsen opgeleid worden. “Zo kunnen we specialiseren, waardoor we aantrekkelijk zijn voor jonge dierenartsen.”Niet op stoel dierenarts zittenHet Zweedse AniCura kwam 4 jaar geleden naar de Nederlandse markt. Eerst voor gezelschapsdieren (40 praktijken), maar in 2018 richtte het bedrijf zich ook op landbouw. 2 gemengde DAP’s zijn sindsdien overgenomen: ’t Leidse Land in Leiderdorp (Z-H.) en Dierenkliniek Deventer (Ov.). “De agrarische markt staat bij ons in de kinderschoenen, maar heeft nadrukkelijk onze aandacht. We mikken op gemengde DAP’s met vooral melkvee”, zegt Erwin Hoogland van AniCura.Zekere schaalgrootteBij een overname door het Zweedse bedrijf moet een DAP financieel gezond zijn. Een zekere schaalgrootte – tenminste 4 à 5 dierenartsen – is meestal de praktijk. Hoogland: “Dierenartsen behouden hun veterinair-technische autonomie, zoals middelenkeuze of prijsstelling. We gaan niet op hun stoel zitten. AniCura wil wel het kwaliteits- en serviceniveau verbeteren door de aankoop van apparatuur, specialisatie via opleidingen en door beter en efficiënter samen te werken en kennis te delen. Daarbij kijken we ook naar personeelsmanagement en het opvolgersvraagstuk.”Eenheid in kwaliteitHet Britse CVS heeft in Nederland 17 dierenartspraktijken. 1,5 jaar geleden nam het bedrijf de eerste DAP voor landbouwdieren in Emmeloord (90% rundvee) over. Ook hier is het vizier op landbouw gericht. “We zijn ambitieus en willen groeien, naar meer dan 10 agrarische DAP’s”, aldus Lenny Jelsma van CVS.Bepalende factoren overnameVolgens Jelsma zijn een financieel gezonde huishouding, een substantiële omzet, de juiste locatie en het goede gevoel tussen koper en verkoper bepalend voor een overname. CVS helpt dierenartsen met investeringen, innovaties, trainingen, administratie en financiën. Daarbij blijven ze vakinhoudelijk onafhankelijk. Al wordt efficiëntie belangrijker.Meer eenheidCVS mikt op uitgebreide en vooruitstrevende zorgverlening en meer eenheid. En niet alleen qua kwaliteit. Jelsma: “Omdat we specialisaties vaker zullen uitwisselen, willen we meer standaardisering voor tarieven. Dat bepalen CVS en dierenartsen samen. We hanteren hiervoor een economisch model. Daarboven zijn regio-afhankelijk variaties mogelijk.”Overigens is CVS als enige partij beursgenoteerd. De beurskoers kan op korte termijn invloed hebben op investeringen in nieuwe aankopen van DAP‘s.Gevolgen voor boer lijken beperktDe ambities van Evidensia, AniCura en CVS veranderen de DAP-structuur in Nederland, maar voor de boer verandert er relatief weinig. Zeker qua tariefstelling. Evidensia verwacht eerder een lager dan een hoger boerentarief door lagere kostprijzen vanwege gezamenlijke inkoop, terwijl AniCura en CVS geen verhoging voorzien. In alle 3 de gevallen blijft de dierenarts bovendien de prijs bepalen. Ook het medicijnaanbod wordt niet kleiner. Wat wel verandert, is dat dierenartsen verder specialiseren. Boeren krijgen vaker specialisten (hoeven, mastitis) in hun stal. Concreet: iets minder vaak het vertrouwde aanspreekpunt. Een kleine wijziging is ook dat AniCura zijn bedrijfsnaam voor een DAP-naam zet. Dat is bij Evidensia en CVS niet het geval.