Heffing kunstmest geen stimulans voor dierlijke mest

Een heffing op kunstmest is niet effectief. Dat concludeert Wageningen Economic Research in een onderzoek.Met het oog op de overgang naar kringlooplandbouw wil de overheid het gebruik van kunstmest demotiveren. De Tweede Kamer opperde om een heffing op kunstmest in te voeren. In een onderzoek komt Wageningen Economic Research tot de conclusie dat een heffing op kunstmest echter niet effectief is. De reden: er zijn te weinige alternatieve stikstofmeststoffen beschikbaar. Subsidie verlenen aan mestverwerkingsbedrijven die hoogwaardige meststoffen leveren, is volgens de onderzoekers effectiever.Stikstof uit dierlijke mest behouden voor Nederlandse landbouwIn de Nederlandse landbouw wordt relatief veel stikstofkunstmest gebruikt, in vergelijking met stikstof uit dierlijke mest. Bij fosfaat is dit gebruik anders: vrijwel alle fosfaatbemesting gebeurt met dierlijke mest. In het onderzoek is uitgegaan van de productie van dierlijke mest. Op basis van de huidige mestexport zou ongeveer 63 miljoen kilo stikstof uit dierlijke mest beschikbaar zijn voor de Nederlandse landbouw. Dat is 26% van het huidige stikstofkunstmestgebruik. In het onderzoek is gekeken naar opties waarbij zoveel mogelijk fosfaat uit dierlijke mest wordt geëxporteerd, terwijl de stikstof zoveel mogelijk voor de Nederlandse landbouw behouden blijft. Hiervoor is hoogwaardige mestverwerking nodig.In het onderzoek is gekeken naar verschillende opties: De optie ‘mestscheiding varkensmest’ gaat uit van het scheiden van alle varkensmest in een dikke fosfaatrijke fractie voor de export en een dunne fractie die kan worden verwerkt tot mineralenconcentraat. Met de optie ‘Hoogwaardige verwerking van varkensmest’ zou meer stikstofkunstmest kunnen worden vervangen tegen lagere kosten dan met mest scheiden. De techniek van de laatste optie wordt nog niet in de praktijk gebruikt, maar is volgens de berekeningen wel de goedkoopste optie: de meerkosten zijn € 14 miljoen en de benodigde subsidie is € 1,30 per ton varkensmest. De kosten per bespaarde kilo stikstofkunstmest zijn met € 1,08 het laagst. Wanneer meer van de geëxporteerde meststoffen ook zouden worden ingezet om stikstofkunstmest te vervangen, gaan de kosten aanzienlijk omhoog, blijkt uit het onderzoek. Kosten neerleggen bij gebruiker is niet realistischHet invoeren van een heffing op kunstmest voor de koper van de meststof zodat hij de meerkosten betaalt, is volgens Wageningen Economic Reseach niet realistisch: “De heffing op kunstmest waarbij de nieuw geproduceerde stikstofrijke dierlijke mestproducten kunnen concurreren met kunstmest moet onrealistisch hoog zijn, waardoor het totale gebruik van stikstof eveneens onrealistisch afneemt.”Landbouwminister Carola Schouten zegt de uitkomsten van het onderzoek mee te nemen in het verdere traject van de herbezinning van het mestbeleid. De contouren hiervan worden de komende maanden verwacht. Lees ook: Deze aanpassingen in het mestbeleid wil het kabinet