Grondprijs en onderbuik

‘De grondprijs is onrealistisch hoog.’ Het is niet voor het eerst dat dit wordt gezegd. Maar nu de agrarisch topman van een van Nederlands grootste banken, Cor Bruns van ING, het uitspreekt, krijgt het toch een andere lading.Deze zomer meldde het Kadaster al een kleine grondprijsdaling. Volgens Bruns hangt het vooral van de melkprijs af of een serieuze ‘correctie’ volgt.Hoe ernstig prijsdalingen op de onroerendgoedmarkt kunnen uitpakken, is te zien in Denemarken en op de Nederlandse huizenmarkt. De Deense grondprijs zakte in korte tijd met eenderde, waardoor talloze bedrijven in financiële problemen kwamen. De Nederlandse huizenbubbel is bezig leeg te lopen, wat een belangrijke oorzaak is van de huidige economische stagnatie.Niemand dwingt een boer om 85.000 euro voor een hectare neer te tellen, zegt Bruns. Volgens hem ‘regeert de onderbuik’, en is de grondgebonden landbouw 'verslaafd aan krediet'. Dat is wat te makkelijk gezegd. En er is geweldige behoefte aan landbouwgrond, mede door bijvoorbeeld mestbeleid. Niet voor niks stijgen ook huurprijzen sterk en is er wildgroei in grijze en zwarte pacht.Boeren doen alles om aan grond te komen. Niemand dwingt ze, maar ze hebben ook weinig keus. Dat ze nu financieel te kwetsbaarder aan het worden zijn, is wel een duidelijk signaal. De Rabo gaf dat eerder ook al af. Voor ondernemers maar zeker ook de bank reden voor voorzichtigheid. Als de ondernemer een krediet-junk is, is de bank zijn dealer.