‘Filmbeelden in stallen zijn controversieel’

Filmbeelden in stallen, gemaakt door actiegroepen, kunnen veel ophef veroorzaken. Voor veel mensen is niet altijd duidelijk wat keuringsdienst NVWA met zulke beelden doet. Inspecteur Mariëlla Simon legt uit.De NVWA wordt regelmatig geconfronteerd met soms zeer schokkende filmbeelden over dierenwelzijnsomstandigheden, aangetroffen in stallen. De filmer doet ons het verzoek handhavend op te treden. Onze afhandeling wordt niet altijd begrepen door partijen. Waarom treedt de NVWA niet direct op? De beelden zijn toch duidelijk? In deze blog leg ik dit uit.Inbreken om te filmen is een misdrijfLaat ik voorop stellen dat de NVWA het inbreken op bedrijven en in stallen om te filmen veroordeelt. Het is begrijpelijk dat mensen misstanden willen melden en bewijzen, maar ergens inbreken en opnames maken is niet goed te praten. Door in te sluipen, ontstaat bovendien een risico op het verspreiden van besmettelijke dierziekten, waar de dieren niet bij gebaat zijn. Bij inbraak adviseren wij dan ook aangifte te doen bij de politie, het is een misdrijf.2.144 meldingen over dierenwelzijnDe NVWA krijgt jaarlijks veel meldingen over dierenwelzijn. In 2017 kwamen er 2.144 meldingen binnen met betrekking tot landbouwhuisdieren. Wij kunnen niet overal op af gaan, daar is onvoldoende capaciteit voor. Om die reden wordt elke melding die binnenkomt eerst zorgvuldig beoordeeld. Ook wordt gekeken of het bedrijf waar over gemeld wordt bij ons bekend staat en hoe. Als de inspecteur voldoende aanleiding ziet, stellen we een onderzoek in op het betreffende bedrijfFilmbeelden die we binnenkrijgen worden altijd beoordeeld door een dierenwelzijnsinspecteur. Als de inspecteur voldoende aanleiding ziet, stellen we een onderzoek in op het betreffende bedrijf. Filmbeelden geen direct bewijsDe beelden die worden aangeleverd kunnen meestal niet worden gebruikt als direct juridisch bewijs. Met andere woorden: de beelden kunnen niet worden gebruikt om direct handhavend op te treden. Vaak is het niet duidelijk waar en wanneer gefilmd is en wat de omstandigheden waren. Ook kan er niet altijd met zekerheid vastgesteld worden of beelden authentiek zijn. Alleen zeggen dat het zo is, is niet voldoende.Toetsen aan geldende wetgevingDe inspecteurs beoordelen de situatie die zij zelf aantreffen op het bedrijf. Alles wordt getoetst aan de geldende wetgeving in Nederland. Hoewel beelden ernstige zaken kunnen tonen, blijft er sprake van weergave van de situatie op een bepaald momentZijn er afwijkingen waarvoor de NVWA wettelijk gezien kan optreden? Dan volgt een schriftelijke waarschuwing, een proces-verbaal of een bestuurlijke boete. Soms ook samen met het opleggen van een bestuurlijke maatregel om de situatie te herstellen. Hoewel beelden ernstige zaken kunnen tonen, blijft er sprake van weergave van de situatie op een bepaald moment. Doordat er soms weken overheen gaat tussen het filmen en het melden aan de NVWA, of doordat de veehouder zelf intussen stappen heeft ondernomen, kan de situatie veranderd zijn.Nader onderzoek nodigOok als we op beelden kunnen zien dat een dier ziek of gewond is, staat nog niet vast dat er een overtreding is gepleegd. Het houden van deze dieren is namelijk geen overtreding. Belangrijk is hoe de houder met deze dieren omgaat. Worden ze behandeld? Uit de video kan de inspecteur dit niet achterhalen. Het is anders als we op een video een handeling zien waarbij we zeker weten dat dit pijn en stress oplevert en waarbij een dader in beeld is. Maar ook dan voeren we nog zelf onderzoek uit.Opdracht van de rechterOp sociale media wordt nu gezegd dat de rechter de NVWA, in een zaak over een nertsenhouder, heeft opgedragen beelden wél mee te nemen in het oordeel. Deze interpretatie is niet juist. De rechter heeft de NVWA aangegeven dat zij duidelijker dient uit te leggen waarom de ingebrachte beelden niet gebruikt zijn in het onderzoek, maar niet dat de beelden gebruikt hadden moeten worden ter onderbouwing. De beelden vormden aanleiding tot het instellen van een onderzoek op het bedrijf.Niet iedereen is tevredenHet is lastig om iedereen tevreden te stellen. Onze afhandeling van een zaak wordt niet altijd begrepen en roept soms boze reacties op, maar dit hoort bij ons werk. Toch wil ik wel het volgende kwijt: stellen dat inspecteurs geen oog hebben voor dierenwelzijn, dat gaat mij aan het hart. Binnen deze kaders doet iedereen zijn of haar best om de situatie te wegen en waar nodig in te grijpenIedereen die aan het onderdeel dierenwelzijn werkt bij de NVWA, doet dit omdat het welzijn van dieren voor hem of haar belangrijk is en zij zijn er dag en soms ook nacht mee bezig. Het gaat er daarbij niet om wat de inspecteur zelf vindt van de situatie, maar vooral over wat de Nederlandse en/of Europese wetgever er van vindt. Binnen deze kaders doet iedereen zijn of haar best om de situatie te wegen en waar nodig in te grijpen.Dit is een ingekorte versie van een weblog over dit onderwerp op de site van de NVWA.