Explosieve ammoniak

Eén klein onderzoekje en de agrarische wereld is in rep en roer. Er is amper een onderwerp te bedenken dat gevoeliger is dan ammoniak.Wat is er aan de hand? Metingen op een Gronings veebedrijf lijken uit te wijzen dat de uitstoot van ammoniak bij 'good old' bovengronds mest uitrijden veel lager is dan tot nu toe gedacht.Lijken, want het is een onderzoek met weinig metingen, waarvan de officiële resultaten nog niet eens gepubliceerd zijn.Maar het is 'gefundenes Fressen' voor ammoniak-sceptici. Dat zijn boeren met ernstige twijfels over de schadelijkheid van ammoniak voor het milieu, over de bijdrage van de landbouw hieraan en over de geldigheid van kennis over het onderwerp. Bijgevolg ervaren ze het dure ammoniakbeleid als oneerlijk en onwenselijk. Ze wantrouwen 'Wageningen' en zien de wetenschap als verlengstuk van een vijandige overheid die alle veehouders Nederland uit wil hebben, met een overdreven voorgesteld ammoniakprobleem als stok om de hond te slaan. Deze sceptici vinden gehoor bij sommige belangenbehartigers en politici, die nu roepen om herziening van het ammoniakbeleid.Dat is allemaal erg voorbarig. Er is vast een heleboel te bediscussiëren over de ernst van het ammoniakprobleem, maar de nieuwe feiten die er nu liggen, inclusief het roemruchte Zwitserse onderzoek waaruit zou blijken dat Nederland te hoog in de boom zit met de veronderstelde emissie, zijn te dun om een koerswijziging op te baseren.Er zijn parallellen met de klimaat-discussie. Ook daar heerst scepsis over het probleem, de oorzaak én de beleidsmaatregelen. Ook daar kunnen wetenschappers roepen wat ze willen, maar worden ze vaak niet geloofd. Ook daar zijn populistische politici bereid in de vijver te roeren.Vooral de wetenschap heeft iets te leren. Ten eerste dat die onafhankelijke, ongenaakbare positie boven de partijen niet bestaat, of in ieder geval door het publiek niet zo wordt gezien. Zeker niet wanneer onderzoek dient als basis voor pijnlijk beleid. Tweede les is dat de wereld sneller conclusies trekt dan een wetenschapper kan publiceren. Er zit een gat tussen wetenschap en praktijk. Een betere antenne hiervoor zou geen overbodige luxe zijn en voorkomt brand bij onderwerpen zo explosief als ammoniak.