De teloorgang van het boerenbedrijf

Foto: Martijn ter Horst
Waardoor staat de belangrijkste bedrijfstak van een samenleving zo ter discussie?Wie over de toekomst van de landbouw nadenkt, komt onherroepelijk uit bij een aantal uitgangspunten die niet ter discussie staan. Daarover hoeft dus niet gediscussieerd te worden.voedselproductie is van levensbelang. We kunnen niet meer volstaan met verzamelen en jagen.de productiewijze raakt de beleving van producent en consument. Beleven is altijd subjectief;biodiversiteit is van belang voor het leven en beleven van mens, dier en plant gezamenlijk.de producent gaat niet over de bestedingen van de consument. Wie betaalt, die bepaalt.Waar wel een discussie over nodig is, is het ontstaan van de huidige wijze van voedselproductie. Waardoor staat de belangrijkste bedrijfstak van een samenleving zo ter discussie? Hoe is het zover kunnen komen? Wat ging er mis en wie is daarvoor verantwoordelijk? Dus niet, wie is er schuldig, maar welke belangen zijn er gediend? Is herstel nog mogelijk?Tweede WereldoorlogDe intensivering van de landbouw begon kort na de Tweede Wereldoorlog. Honger de wereld uit, werd de slogan. Daarvoor moest de voedselproductie effectiever, efficiënter en kwalitatief beter. Daarvoor waren ondersteunende subsidies, doeltreffende regelgeving en vakkundige scholing nodig. Duurzaamheid was toen nog geen issue. Dit containerbegrip is onlangs verheven tot het nieuwe ideaal. Daarbij is het belangrijkste dat het nieuwe (productie)systeem generaties lang meegaat!Ga niet kissebissen, maar ga je sterker organiserenCalimerogedragStop daarom met dat Calimerogedrag en ontduik als landbouwer niet je verantwoordelijkheid. Het werkt contraproductief om de burgers verantwoordelijk te stellen. De klant is immers koning. Grijp zelf je kansen om een verdere teloorgang van het boerenbedrijf te voorkomen. Ga niet kissebissen, maar ga je sterker organiseren. Laat je belangen beter en krachtdadiger behartigen. Vergeet nooit dat je de belangrijkste bedrijfstak van een samenleving in eigen handen hebt. Rij zelf en laat je niet sturen, maar besturen. De huidige belangenbehartiger LTO heeft nog steeds het belang voor ogen om goedkoop voedsel te produceren, zodat de wereldbevolking niet hoeft te verhongeren. Vandaar hun trotse bewering dat Nederland de tweede voedselexporteur van de wereld is. Uiteraard gaat de politiek hierin mee, want dit betekent dat er meer inkomen besteed kan worden aan andere goederen en diensten. Dat levert extra werkgelegenheid op, het stokpaardje van de overheid. Want meer werkgelegenheid levert meer inkomsten op voor de overheid, vanwege onder andere de inkomstenbelasting. Kortom, de belangenbehartiging werkt in dienst van de overheid in plaats van de belangenbehartiger te zijn van de landbouwbedrijven.Produceer schaarsteAfname van 75%Vijftig jaar geleden waren er in Nederland nog 210.000 landbouwbedrijven actief en daar zijn er nu nog 54.000 van over. Dat is een afname van 75%. Dit is gelijk aan de afname bij de insecten. Blijkbaar kunnen boeren dus ook onvoldoende voor zichzelf opkomen. Maar wat moeten en kunnen de resterende boeren nog doen om het tij te keren? Uiteraard begint dit met willen. Goed willen organiseren! Wees niet langer de slaaf van deze consumptiemaatschappij. Waarom zou je jezelf willen opofferen voor een goedkoop voedselpakket. Stop met het produceren van overschot. Produceer schaarste, want dan kun je het inkomen verdienen dankzij de prijs, in plaats van dankzij de hoeveelheid. Dat vraagt veel minder zweet, maar wel meer ondernemerschap.Blijkbaar is het produceren van overschot makkelijker te organiseren dan de productie van schaarste. Grijp daarom nu de kansen die zich gaan voordoen om de veestapel in te krimpen. Schaarste produceren betekent beslist niet dat er honger moet worden geleden, zolang er nog zoveel geëxporteerd wordt. Schaarste produceren betekent gewoon dat het aanbod kleiner moet zijn dan de vraag. Dat kan door de vraag op te krikken door reclame en andere verleidingen. Maar dat kan ook door het product in meerdere varianten in de markt te zetten, denk aan de auto-industrie. SchaalverkleiningLaat schaalverkleining op dezelfde wijze of nog sterker financieren dan schaalvergroting. Alles is per slot van rekening een kwestie van organiseren. Door de sector zelf of door de diverse overheden. Het is maar net hoe het spel gespeeld wordt. En als je voorloper wilt zijn, moet je wel de goede kant oplopen. Anders raak je op een dwaalspoor.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses









