‘Boer, benut kansen voedselbosbouw’

Het aanleggen van voedselbossen biedt mooie kansen voor boeren, aldus Stichting Voedselbosbouw Nederland. Bij de Gecombineerde opgave kan nu met één gewascode worden aangegeven welk deel van het areaal met een voedselbos is beplant.Voedselbosbouw staat nadrukkelijk op de agenda bij de overheid. Er is al enige jaren een Green Deal Voedselbossen. In de Bossenstrategie 2030 van het Rijk en de provincies is onlangs zelfs vastgelegd dat er minimaal 1.000 hectare aan voedselbossen gerealiseerd moet worden. Vanuit onze stichting hebben we de afgelopen jaren de nodige ervaring opgedaan met de ontwikkeling van meer grootschalige, op productie gerichte voedselbossen. Deze ervaring heeft ons gesterkt in de overtuiging dat de opmars van de voedselbosbouw mooie kansen biedt voor de agrarische sector.Een goed ontworpen voedselbos bestaat uit meerdere soorten bomen en struiken die oogsten opleveren. Het is géén natuurlijk bos, maar functioneert grotendeels op dezelfde manier. Insecten zorgen voor bestuiving, plaagbeheer wordt aan de natuur overgelaten en de bodemvruchtbaarheid neemt toe door de hoge productie van organisch materiaal.Landelijke bekendheidVoedselbos Ketelbroek bij Groesbeek is nu 12 jaar jong en heeft landelijke bekendheid verworven. Na de aanplant in de winters van 2009 tot en met 2012 waren voor het groeiende voedselbos geen uitgaven meer nodig. Veel vogels en insecten keerden terug in het landschap. Na vijf jaar werden de eerste oogsten geleverd aan een toprestaurant in Nijmegen. Sindsdien nemen de oogstopbrengsten jaarlijks toe, waarmee we inmiddels ook meerdere afnemers bedienen.Het voedselbos produceert deels bekende producten zoals appels, frambozen en hazelnoten. Maar er valt ook veel te kiezen uit diverse, vaak nog onbekende, maar commercieel zeer interessante soorten met oogstproducten zoals nashiperen, olijfwilgbessen, pimpernoten en Szechuanpeper. Dergelijke ‘speciaalteelten’ doen het uitstekend in voedselbossen in ons klimaat en leveren zeer gewilde producten op waarvoor goede prijzen worden betaald.Grotere volumes van meer gangbare productenNaast nichemarkten voor de ‘specials’ is er ook al vraag naar grotere volumes van meer gangbare producten. De aanleg van Voedselbos Schijndel (20 hectare) – in samenwerking met Groen Ontwikkelfonds Brabant en HAS Hogeschool – was voor cateringbedrijf Vitam aanleiding om een samenwerkingsverband met onze stichting aan te gaan. Ook Verstegen Spices & Sauces heeft zich inmiddels gemeld als afnemer van nieuwe voedselbosproducten. Dergelijke bedrijven hebben behoefte aan grote volumes!Eén gewascodeDankzij de Green Deal Voedselbossen kunnen agrarisch ondernemers bij de Gecombineerde opgave nu met één gewascode aangeven welk deel van hun areaal met een voedselbos is beplant. Voor deze percelen kan de agrarisch grondgebruiker dus gewoon toeslagrechten (blijven) ontvangen. Agrifirm is onlangs een initiatief gestart om geïnteresseerde leden nader te informeren over de kansen die voedselbossen bieden. De eerste innovatiegerichte bedrijven hebben zich al gemeld.WeersextremenDe betere bodemstructuur en het hogere organische-stofgehalte maken voedselbossen weerbaarder tegen weersextremen. Terwijl de gewassen op veel velden in de omgeving akelig bruin kleurden onder invloed van de hete en droge zomers in de afgelopen jaren, bleken de oogsten uit voedselbos Ketelbroek alleen maar toe te nemen. Het rijk heeft de ambitie om meer bossen aan te leggen om zo meer koolstofbinding te realiseren. Omdat de ruimte voor die extra bossen eigenlijk alleen in landbouwgebieden kan worden gevonden, bieden voedselbossen een gouden kans om het beste van twee werelden te combineren. StikstofdossierOok in het weerbarstige stikstofdossier kan zo vooruitgang worden geboekt. Vanwege de beleidsambities op gebied van klimaat en biodiversiteit is het aan de overheid om deze omschakeling (financieel) te ondersteunen. Daarnaast is het aan de agrariërs om de kansen tijdig te benutten!