‘Blijven innoveren ondanks tegenvaller luchtwassers’

Techniek als tovermiddel voor alle kwalen. Een nieuwe tegenvaller met luchtwassers betekent een domper voor wie daarin gelooft. Toch moeten we blijven mikken op innovatie.Er is weer gedoe met luchtwassers. Onderzoek in Overijssel wijst uit dat het management van deze apparaten tegenvalt. Bij controle blijkt dat heel veel data niet op orde zijn. Veehouders waren verplicht in deze installaties te investeren, maar slagen er in de praktijk amper in ze goed aan te sturen. Kennis ontbreektDaarmee is niet gezegd dat de luchtwassers niet werken. Ook is niet gezegd dat veehouders hun best niet doen of niet van goede wil zijn. Eerder gingen wel eens verhalen dat om stroom te sparen de installaties uitgezet worden. Dat is een broodjeaapverhaal, benadrukt de provincie. Het ontbreekt de ondernemers vooral aan kennis en mogelijkheden om de luchtwassers goed te managen.Technologische innovatieDe ervaringen met luchtwassers zeggen iets over technologische innovatie in het algemeen. Sinds jaar en dag is dat de motor achter de ontwikkeling in de Nederlandse landbouw. Technologie maakt de combinatie mogelijk van twee dingen die van nature op gespannen voet staan: economische groei en milieu. Alleen zo zijn steeds weer nieuwe exportrecords mogelijk en tegelijk verduurzaming. Win-win, heet dat. De voorbeelden liggen voor het oprapen, van betere spuitdoppen tot emissiearm uitrijden en van precisielandbouw tot elektrische machines.Overspannen verwachtingenEr zijn meer voorbeelden die het beeld van technische innovatie als wondermiddel ondermijnen. Denk aan de emissiearme vloer die soms onverhoopt het risico van methaanophoping vergroot. Denk ook aan de vele teleurstellingen op het gebied van mestverwerking die vaak het gevolg zijn van overspannen verwachtingen. Eigenlijk is het PAS ook gestrand op zulk wensdenken.Vicieuze cirkelDaar komt dan nog de kritiek bij dat technisch innoveren leidt tot verhoging van de kapitaal-afhankelijkheid, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat: om innovatie te bekostigen is productiegroei nodig, die weer nieuwe bijeffecten heeft, die weer om nieuwe oplossingen vragen. Er zijn mensen die juist om deze redenen helemaal af willen van het Nederlandse model. Maar zij schieten door, gooien het kind met het badwater weg. Innovatie stopt niet bij de bouw van nieuwe apparatenTechnische innovatie heeft heel veel vooruitgang gebracht en heeft nog ongekende mogelijkheden. Maar realisme blijft nodig. Innovatie stopt niet bij de bouw van nieuwe apparaten. Met de aanschaf ben je er niet. Ergens geld in stoppen is niet genoeg. De werking in de praktijk is minstens zo belangrijk.